గోమతీలహరీ భాషా టీకా సహిత

గోమతీలహరీ భాషా టీకా సహిత

శ్రీగణాధిపతయే నమః .

     అయే మాతగోమత్యమలజలధారే తవ గుణా-

          నలం వక్రుం నేశః కథమపి చ శేషః శతముఖః .

     హరో వైషా యత్ర స్ఫురతి నవగంగామృతలతా

          తదా కోఽహం మోహం గత ఇహ సమర్థస్తవ నుతౌ .. 1..

టీకాకారకృతమంగలం-

     నత్వా సరస్వతీమాద్యాం వాగ్దేవీం సుందరాననాం .

     భావావలంబినీ టీకాం కుర్వే భాషామిద స్తుతౌ .. 1..

హే అమల జలధారవాలీ గోమతి ! తుమ్హారే గుణోం కో హజార ముఖవాలే శేష ఔర జిన శివజీ కే మస్తక పర అమృతలతా గంగా బహ రహీ హై యహ మహాదేవజీ భీ నహీం కహనే కో సమర్థ హైం, తో మోహ  కో ప్రాప్త మై కౌన హూం కి తుమ్హారీ స్తుతి కరనే కో సమర్థ హోఊ .

     అహో మాతర్గోమత్యమలజలసంభారవిలస-

          త్తనుస్పర్శాదర్శప్రహతఖలజంబాలనికరే .

     పునీషే సంసారం శమనశవసానం శమయసి

          మనశ్చైందం దేవి త్వమిహ సతతం శంకితయసి .. 2..

హే మాతః గోమతి ! నిర్మల జలభార సే శోభిత శరీర కే స్పర్శ అథవా దేఖనే సే దుష్ట పాపసమూహ కే నాశ కరనేవాలీ తుమ్హీం ఇస సంసార కో పవిత్ర కరతీ హో ఔర యమరాజ కే మార్గ కో రోకకర నిరంతర ఇంద్ర కే మన కో శంకిత కరతీ హో.

     అలం గంగా సంగాద్విలులితతరంగా స్మరరిపో-

          రపామీశః సాక్షాదఖిలజగదాధారశయనాత్ .

     క్షయే కల్మాషానామిహ తు మహిమా కోఽపి భవతీ

          మనాలంబఃశంబోఽస్తవననికురంబః ప్రథయతి .. 3..

మహాదేవ కే సంగ సే చంచల తరంగవాలీ గంగా ఔర జగదాధార విష్ణు కే శయన కరనే సే సముద్ర పాప నాశ కరనే మేం సమర్థ హై కింతు హే గోమతి ! ఆప మేం బినా ఆలంబ కల్యాణయుక్త జిసకీ స్తుతి నహీం హై ఐసీ కోఈ మహిమా ఆపకో విశ్వ మేం ప్రసిద్ధ కర రహీ హై .

     అలం క్షోదీయాంసః కలిలకలనే ధూర్జటిజటా

          పుటే సంస్థాప్లావప్నుతతరతమస్కాః కథమపి .

     పరం మాతగోమత్యగతిశమనగ్రాసపతితా-

          నహం జానే ద్రాఘీయస ఇహ పునానైవ భవతీ .. 4..

పాప కరనే మేం అతిక్షుద్ర పాపీ మహాదేవజీ కే జటాపుటస్థ గంగా మేం స్నాన కరనే సే కథంచిత్ నిష్పాప హో పరంతు హే గోమతి అంబ ! జినకీ గతి నహీం హై ఔర యమరాజ కే గ్రాస మేం గిరే హైం అథవా యమరాజ కే గ్రాసభూత జో బడే-బడే పతిత హైం ఉనకో మేం జానతా హూఀ తుమ్హీం పవిత్ర కరనేవాలీ ఇస సంసార మేం హో .

     నదీనం కా దీనా విషమశరసంఘాతకృశితా

          నదీ నందీనేన క్షణవిహితవినాపి న గతా .

     త్వమేవైకాముద్రా కుహకవధకే పుణ్యసలిలా

          జనుర్బంధాసంధే చరసి శుచి బ్రహ్మవ్రతమిహ .. 5..

కామదేవ కే విషమ బాణోం కే సమూహ సే జర్జరీభూత క్షణ భర మహాదేవ కే విఘ్న కరనే పర భీ కౌన ఐసీ నదీ హై జో స్వపతి సముద్ర మేం న పహుఀచీ, కింతు హే పాపనాశిని ! కర్మబీజోం మేం అవిశ్వాసిని అర్థాత్ మోక్షపదే ! ముద్రాభూతా తుమ్హీ ఏక శుచి బ్రహ్మవ్రత కో ఆజ భీ కర రహీ హో .

     త్వమేవాంబ బ్రహ్మప్రథితకరకోత్పత్తిసుభగే

          విరాజంతీ లోకే క్షపితకలిశోకే భగవతీ .

     వియద్నంగానంగద్విషదమలసంగాదిహ తు యా

               పరా నాద్యా సేయం ప్రభవతి హిమాదేస్తటతలాత్ .. 6..

          బ్రహ్మా కే ప్రసిద్ధ కమండలు సే ఉత్పత్తి కే కారణ మనోహర ఔర కలికాల కే శోక నారా కరనేవాలీ సౌందర్య సే విరాజమాన ఆకాశగంగా తుమ్హీ హో ఔర మహాదేవజీ కా సంబంధ హై జిససే ఐసే హిమాలయ సే జో నికలతీ హై సో దూసరీ హై ఆది గంగా గోమతీ హీ హై . అథవా వహ పరా ఉత్తమా నహీం హై ఔర ఆది కీ నహీం హై .

     బృహత్తీరే సంతో జఠరపిఠరే ప్రాక్తనశుభా

          దలం యాతే నీరే కిమపి శయితోద్బుద్ధసదృశాః .

     కరస్థం బ్రహ్మాండం క్షణమిహ తవాంభః స్తుతిపరాః

          నిరీక్షంతో యాంతి స్థిరపదమథావృత్తిరహితాః .. 7..

హే గోమతి ! విపుల తట పర రాగద్వేషాదిశూన్య జన ప్రాక్తనశుభ సే తుమ్హారే నీర కో పేటరూపీ పేఠార మేం పడనే సే కుఛ సోకర జాగే సే హోకర తుమ్హారే జల కీ స్తుతి కరతే ఔర బ్రహ్మాండ కో కరస్థ దేఖతే హుఏ పునః ఆవాగమనరహిత మోక్షపద కో ప్రాప్త హోతే హైం .

     కిరీటం తైరీటం లఘయతి కృపీటేన రచయన్

          మృదా భాలే పుండ్రం జనని తవ జానన్నపి జనః .

     యమాలోక్య భ్రాంతా శమనపురతః కింకరగణా

          అలక్ష్యా వేపంతే త్రిభువనమహారాజభవనే .. 9..

హే మాతః గోమతి ! జాననేవాలా మనుష్య ఇస సంసార మేం తుమ్హారే జల సే మృత్తికా కా పుండూ భాల మేం బనాకర సువర్ణ కే కిరీట కో లఘు సమఝతా హై జిస పుండూ కో దేఖకర భ్రాంత యమరాజ కే కింకరగణ యమరాజ సే ఛిపకర త్రిభువన మహారాజ కే భవన మేం భీ కాంపా కరతే హైం .

     ధ్రువం శంస్తా కశ్చిన్నిఖిలసికతాగూఢ కణికా-

          స్తవస్యాగ్రేగూస్తే భవతు నతు మాతః కథమపి .

     గుణాగారం స్తోతుం తలినపులినే మాహినమలం

          జలం దేవో వాచామపి చ విభురాచారనిరతః .. 10..

నిశ్చయ కరకే హే మాతః ! కోఈ భీ స్తోతా సంపూర్ణ బాలూ కో ఛిపీ హుఈ కణికాఓం కీ స్తుతి కరనే మేం అగ్రగామీ హో, కింతు హే పవిత్ర తటవాలీ గోమతి ! గుణోం కే ఆగార పూజ్య తుమ్హారే జలోం కో ఆచారనిరత బృహస్పతి భీ స్తుతి కరనే కో కిసీ తరహ భీ నహీం సమర్థ హో సకతే .

     న కే కే తే తీరే సులభవిభవా వారిపథికీం

          మనోఽభీష్టిం లబ్ధా మమ తు పునరేషా బలవతీ .

     తమః పారావారాత్సురధుని దరిద్రౌఘదమని

          ప్రకుర్వీథాః పారం సదయకరమాలంబ్య జనని .. 11..

హే సురధుని ! కౌన కౌన నహీం జలమార్గ సే ఆఈ హుఈ మనోరథ కో పాకర తుమ్హారే తట పర సులభ విభవ హుఏ, పరంతు మేరీ తో యహీ అభిలాషా అతి బలవతీ హై కి హే దరిద్రసమూహనాశిని, మాతః ! దుఃఖపారావార సే దయాపూర్వక హాథ పకడకర పార కర దో .

     సదైవ త్వత్తీరే నిభృత నివసంతం జనమిమం

          త్వదాధారం జానంత్యపి చ నిభృతిం యాస్యసి యది .

     నిరాలంబః పంథాః శరణభరణే కిం చ జనని

          ప్రథావిశ్వాసస్య స్ఖలతి నితరాం దేవనివహే .. 12..

సదైవ తుమ్హారే తట పర ఏకాంత మేం బసతే హుఏ ఇస జన కో జో కి కేవల తుమ్హారే హీ ఆశ్రప హై జానతీ హుఈ భీ జో చుప హో జాఓగీ, తో హే జనని ! శరణాగత కే రక్షా కరనే కా మార్గ నిరాలంబ హో జాయేగా ఔర దేవతాఓం కే సమూహ మేం విశ్వాస కీ ప్రథా అత్యంత గిర జాయగీ .

     సముల్లంఘ్యోద్వంధం యమగృహవిశాలార్గలమివ

          స్వనంత్యః సద్ఘోరం విజయమివ లబ్ధా ధవలితైః .

     పయః పూరాకారైః స్మితమివ దధత్యః పతదపాం

          సమూహైః పూతాస్తే జనని విజయంతాం లహరయః .. 13..

యమరాజరాజ కే భవన కే విశాల అర్గలా కీ భాంతి బంధా కో లాంఘ కర విజయ కో ఐసా ప్రాప్త ఘనఘోర శబ్ద కరతీ హుఈ దుగ్ధ కే సమాన ఆకారవాలే స్వచ్ఛ జలసమూహ సే మంద హాస కో కరనేవాలీ పవిత్ర మాతః ! తుమ్హారీ లహరేం సర్వోత్కర్షశాలినీ హై .

     ప్రహారం పాపానామనవమవిహారం క్షితిరుహాం

          సమాహారం శుద్ధేః రుచిరమతిహారం తనుజుషాం .

     పరీహారం వ్యాధేరపి చ నవనీహారమురసాం

          పయో వందే మాతస్తవ కలిలసంహారకమలం .. 14..

పాపోం కే నాశక వృక్షాది కే లిఏ ఉత్తమ విహారరూప ఔర శుద్ధియోం కా సమూహ మాణియోం కీ రుచిర బుద్ధి కా హారస్వరూప వ్యాధి కా నివారక సంతప్త హృదయ కే లియే నీహార కే సదృశ సమస్త కలిలవినాశక హే మాతః ! తుమ్హారే జల కీ వందనా కరతా హూఀ .

     సమాయాతపాతస్తరుణతరుణీవృందమభితః

          కృతస్నానంనీరం కలయతి తవాంబ క్షణమిహ .

     చలన్నీలాలీలా లలితతరలవ్యోమముదిర-

          ద్యుతిగ్రామస్ఫారస్ఫురదురువిడౌజోధనురుచిః  .. 15..

ప్రాతఃకాల ఆఏ హుఏ తరుణ తరుణియోం కా సమూహ స్నాన కిఏ హుఏ తుమ్హారే నీర కో హే అంబ ! క్షణ కాల కే లియే చలాయమాన హై నీల వర్ణ కీ జో లీలా ఉససే లలిత తరల ఆకాశ మేం మేఘోం పర దీప్తిసమూహ సే విపుల స్ఫురతే హుఏ పూర్ణ ఇంద్ర కే ధనుష కీ శోభా కే సదృశ కర దేతా హై .

     పతంతీనామూర్ధాత్ కథమపి సమారుహ్య గహనం

          జటాజూటం శైవం వికృతపరిపాకాదిహ శుభే .

     త్వదీయానామంబ ప్రతతలహరీణామథ చ త-

          న్నదీనామౌపమ్యం వదతు పశుపాదన్య క ఇహ .. 16..

కిసీ తరహ గహన శివ కే జటాజూట కో పాకర భీ అశుభ పరిపాక సే ఊపర సే నీచే కో గిరతీ హుఈ అధ చ అధఃపతన కో ప్రాప్త ఉన నదియోం కా ఔర విస్తృత తుమ్హారీ లహరియోం కో పశుప కే అతిరిక్త పౌర కౌన బరాబరీ కర సకా హై అథ చ శివ కే అతిరిక్త ఔర కౌన కర సకా హై .

     నిమగ్నానామంతఃసలిలమసకృత్ కేలికలనా

          సమాసక్త్యున్ముక్తప్రవరకవరీ కంజసుదృశాం .

     అనున్మేషోన్మేషైః త్రిదశతటినీ రౌక్మవికచా

          ససేవాలాంభోజదయుతిరిహ విజిగ్యే ముఖమయైః .. 17..

జల కే భీతర నిమగ్న అర్థాత్ స్నాన కరతీ హుఈ ఔర వార 2 ఖేల మేం పాస హోనే సే జినకే కేశపాశ ఖుల గఏ హైం ఔర జల కే ఊపర తైరతే హైం ఐసీ కమల కే సమాన స్త్రీయోం కే ముఖమయ ఉన్మేష ఔర అనున్మేషోం సే అర్థాత్ డుబ్బీ లగా కర ముఖోం కే బాహర-భీతర కరనే సే మందాకినీ కే సువర్ణమయ వికసిత సహిత సేవార కే కమలోం కీ శోభా జీతీ జాతీ హై .

     సముద్భూతేః సద్మావనతిహరపద్మాశ్రయవపుః

          ప్రవాహః సంతానప్రతిభటపరిస్పర్ధినివిడః .

     పయః పూరః శూరస్త్రివిధభవభూతోత్థదలనే

          కథం కుర్యామంబస్తవనమహమేకస్తవ శుభే .. 18..

సకల సంపత్తియోం కా నివాస అవనతి కే హరనేవాలీ లక్ష్మీ కా భీ ఆశ్రయవాలా శరీర భీ సంతాన కే విఘ్నోం కో నాశ కరనే మేం దర జల జోకి తీనోం తరహ కీ సాంసారిక వ్యాధియోం కే దలనే మేం శూర ఐసే అనేక గుణవాలీ హే శుభే ! మేం అకేలే తుమ్హారీ స్తుతి కేసే కర సకతా హూం .

     ధ్రువం వ్యాసంగస్తే స్ఫురతి శతశః పూర్ణతటినీ

          సమాహారే పారే నిభృతపతితోద్ధారకరణే .

     అహం త్వేవం జానే కలిలకలనాశూన్యమసకృ-

          త్తమః పారే కర్తుం జనని జనమేనం ప్రభవతి .. 19..

ఛిపే హుఏ పాపియోం కే ఉద్ధార కరనే మేం అపార సైకడోం నదియోం కే సమాహార యానే సమూహ కో స్ఫురిత హోనే పర భీ జో తుమ్హారే బహనే కా కారణ హై సో మేం జానతా హూం కి నిశ్చయ కర పాపోం కీ గణనా సే శూన్య అర్థాత్ జిసకే దోషోం కీ ఇయతా నహీం హై ఐసే ముఝ పాపీ కే తారనే హేతు హీ యహ తుమ్హారా వ్యాసంగ హై .

     లిఖేదేవ బ్రహ్మా నిపుణమలికే రోషవశతో

          లిపిం దుర్వర్ణాంకాం స్ఫురతు పృతనా ప్రైతపతికీ .

     అహం త్వేవం శంకానిబిడరతిరంకోఽఘనిచయం

          తృణాయ త్వం మన్యే జనని నను జాగర్షి యదిహ .. 20..

రోషవశ బ్రహ్మా మస్తక మేం దుర్వణోం కే అంకోం కో లిఖేం ఔర యమరాజ కీ సేనా మే, మైం తో ఐసీ శంకారూపీ ఘనే ప్రేమ కా రంక హూం కింతు పాపసమూహ కో తుణవత్ సమఝ రహా హూం జిససే కి హే జనని ! తుమ ఇస లోక మేం వర్తమాన హో .

     కపర్దీ కల్యాణి త్రిదశగిరికోటిప్రతిహతే

          సరిన్నాథే జాతం గరలమలినాకాశమపిబత్ .

     తతో మాద్యన్ వాహం వృపభమహిహారం శశికలాం

          శిరస్యూరీకుర్వన్నధృత తవ బుద్ధయా గిరినదీం .. 21..

హే కల్యాణి ! మందరాచల కీ కోటియోం సే సముద్ర కో మథనే పర భ్రమర కే సమాన కాలా ఉససే హాలాహల నికలా జిసకో శివజీ నే పీ లియా బస తభీ సే ఉన్మాదిత హోకర బైల కో వాహన ఔర సాంపోం కో దార శశికలా కో శిర మేం కియా కిన్చ ఉసీసే తుమ్హారే ధోఖే గంగా కో ధర లియా నహీం తో తుమ్హీ యోగ్య థీం .

     ధవిత్రీం పాపానాం నిరవధిసవిత్రీం సుఖభువాం

          లచిత్రీం వర్ణానాం కువిధివశభాలే విలసతాం .

     పవిత్రీ చిత్తానాం సకలభువనోద్ధర్త్రి భవతీ

          మలం స్తోతుం శేషోఽప్యయుతముఖభూషోఽపి న శుభే .. 22..

పాపోం కో దూర కరనేవాలీ ఔర నిరవధి ముఖ కే కారణోం కో పైదా కరనేవాలీ కుభాగ్యవశ భాలస్థ కువర్ణోం కీ నాశ కరనేవాలీ మన కో పవిత్ర కరనేవాలీ హే సకల భువన కే ఉద్ఘారిణి ! తుమ్హారీ స్తుతి కరనే కో 10000 ముఖభూషణ శేష భీ సమర్థ నహీం హై .

     అలం మంత్రైర్యంత్రైః కృతమపి జపధ్యానలిభి-

          వృథాకాయక్లేశస్తపనకిరణైస్తాపనవిధౌ .

     సుఖం రే నిఃశంకాః భ్రమత భవవీథౌ యదవధి

          ప్రభాపూర్ణా తిష్ఠత్యవనితలమధ్యే నృపవతీ .. 23..

మంత్ర యంత్ర వ్యర్థ హై జప ధ్యానబలి సే క్యా ? కిన్చ సూర్య కీ కిరణోం సే శరీర సంతాన కరనా వృథా హై , హే జనో ! నిఃశంక హోకర ముఖ సే సంసారరూపీ వీథీ మేం ఘూమో అబతక ప్రభాపూర్ణ పృథ్వీతల మేం గోమతీజీ బహతీ హైం .

     నిరాధారో ధారాధరిణి ధరణీ ధూలివిలుఠ

          త్తనుస్తృష్ణా కృష్ణస్తరుణకరణే సైష కృపణః .

     సముద్ధర్త్ర్యాం భర్త్ర్యాం సకలజగతామీశి కథ-

          మప్యథోపేక్ష్యో గోమత్యనవరతభవదాశః ప్రణయవాన్ .. 24..

హే ధారా కో ధారణ కరనేవాలీ ! నిరాధార ఔర ధరణీ కీ ధూలి సే ధూసరిత శరీరవాలా జో తృష్ణా సే కుష్ణ హో రహా హై ఐసా యహ కృపణజన హే పూర్ణ కరుణావాలీ ఈశి ! సబ సంసార కా ఉద్ధార కరనేవాలీ ఆప ద్వారా కైసే ఉపేక్ష్య హో రహా హై జబ కి తుమ్హారీ ఆశా ఔర ప్రణయవాలా హై .

     దినస్యాంతే విద్యుజ్జ్వలనప్రతిబిమ్వద్యుతిమిషో-

          లసన్నేత్రానంత్యక్షణసురపురాలోకవిలసత్ .

     లుఠన్నక్రాచక్రోడ్డమరవమత్స్యధ్వనితటే

          చలద్యాన ధ్వాన ధనితమధివందే తవ జలం .. 25..

సాయంకాల బిజలియోం కే జలనే సే ప్రతిబింబ దయుతి కే వ్యాజ సే వికసిత అనేక నేత్రోం సే ఆనందపూర్వక ఆకాశ కే ఆలోకన సే విలసిత ఔర లోటతే హుఏ గ్రాహసమూహ సే వృద్ధింగత శబ్ద ఔర మత్స్యధ్వనివాలే కించ తట పర చలతే హుఏ మోటర ఆది యానోం కే ధ్యాన సే ధ్వనిత కహే గర్జతే హుఏ తుమ్హారే జల కో ప్రణామ కరతా హూఀ .

     తపస్యంతః సంతః కతి న గిరిమంతఃప్రణయినః

          కియంతో జుహ్వంతో జగతి మతిమంతః సురపురీం .

     సముజ్ఝంత్యో శంతస్తరలలలనాభోగమిహ తు

          ప్రసాదాత్తే మాతర్ద్వయమపి సుఖాదాప్యమనిశం .. 26..

కితనే నహీం సంత ప్రేమ సే పర్వతోం మేం తపస్యా కరతే హైం ఔర కితనే నహీం హవన కరతే హుఏ బుద్ధిమాన్ మురలోక కీ ఇచ్ఛా కరతే హుఏ ఇస సంసార మేం సుందర లలనాఓం కే భోగ కా పరిత్యాగ కరతే హైం కింతు హే మాతః ! తుమ్హారే ప్రమాద సే యే దోనోం పదార్థ సుఖ సే మాత హో సకతే హైం .

     సమాలంబాలంభఃసులలితవిసాంభోజహసితం

          లసచ్ఛంబం కంబప్రణయినికురంబప్రణమితం .

     వలద్దంభోదద్ం భోలిగణయుతశంభోరపి పరం

          హరత్వం భోఽమ్బాశు ప్రతను మమ జంబాలమఖిలం .. 27..

భో అంబ ! సమాలంబన కే లిఏ పర్యాప్త ఔర సుందర ముణాలవాలే అంభోజోం కా జినమేం హాస హై కల్యాణ సే శోభిత భాగ్యశాలీ భక్తసమూహోం సే ప్రణమిత విసృతదంభ కే లియే ప్రచండ వజ్రస్వరూప గణోం సే యుక్త శంకరజీ సే భీ ఉత్తమ జో సూక్ష్మ తుమ్హారా జల హై సో శీఘ్ర మేరే సంపూర్ణ పాప కా నాశ కరే .

     ప్రయచ్ఛంత్యాతంకం సుతను నను దండాయుధభృతే

          విలోకంతీ లోకం ధరణివతి భక్తాయ సతతం .

     దిశంతీ కల్యాణం సకలభువనవ్యాపి మహిమే

          నయస్యాఖ్యాం స్వీయామసితసలిలేఽన్వర్థపదవీం .. 28..

హే సుందర శరీరవాలీ గోమతి ! [ వజ్రరూపార్థ ] సే యమరాజ కే లిఏ భవ కో దేతీ హుఈ [ పృథ్వీరుపార్థ సే ] హే ధరణీయుత సంసార కో [ దృష్టిరూపార్థ సే ] దేఖతీ హుఈ భక్తోం కో కల్యాణ దేతీ హుఈ [ దిగ్రూపార్థ సే] హే సకల భువన మేం వ్యాప్త మహిమావాలీ స్వచ్ఛ సలిల సే పూర్ణ తుమ్హీ అపనే నామ కో అనుగతార్థ కరతీ హో .

 [దిగ్దృష్టిదీధితిస్వర్గవజ్రవాగ్వాణ్వారిషు భూమౌ పశౌ చ గోశబ్దః ]

     తమస్తోమం రోమోల్లసితమపి సాంద్రం నిగలితుం

          యదేతత్తేఽచ్ఛాంబు త్రిదశతటినీందుప్రతినిధి .

     సమూలం సంగూఢం తదిహ మమ పాపద్రుమమహో

          పరిస్యూతం చిత్తే తటమివ ముజంఘంతు జటిలం .. 29..

హే త్రిదశతటిని స్వర్గనదీ రోమోం మేం లగా భీ యహ నిర్మల తుమ్హారా జల ఘన జో పాపరూపీ అంధకార కో భక్షణ కరనే కే లిఏ చంద్రమా కా ప్రతినిధి హై సో చిత్త మేం ఉత్పన్న దియే హుఏ సమూల జటిల మేరే పాపద్రుమ కో తట కీ నాఈ నాశ కరే

     అహో చంచూర్షి త్వం చరమపతితవ్రాత్యవలయం

          సముద్ధతుం కర్తుం కుహకమహమేవం దినచయం .

     వ్యతీతం నో విద్ధో నహి తు తవ మేఽపి ప్రతిపలం

               విధాతుః స్యాదాయుస్తదిదమవసానే స్మరసి మే .. 30..

          అహో గోమతి ! తుమ అత్యంత పతిత జాతిచ్యుత జనోం కే సమూహ కో ఉద్ధార కో నిమిత్త ఔర మేం పాప కరనే కే నిమిత్త భ్రమణ కరతా రహతా హూం . ఇస తరహ నిజ 2 వ్యాపార మేం హమ దోనోం కీ బీతీ ఆయు మాలూమ నహీం హుఈ, నహీం తో తుమ్హారా ఔర మేరా ప్రతిపల బ్రహ్మా కా ఆయు హో జాతా సో యహ మేరే మరనే బాద మాలూమ హోగా .

Oh, renowned one! You wander around with the intention to uplift the group of most degenerate class of people belonging to the lowest caste, while I roam around with the intention of committing sin. Since from when both of us have been continuing in our respective ventures is not known. If each moment of ours can be cumulatively counted then we could possibly obtain the age of Brahma, the creator. All this will be revealed consequent to my death. .. 30 ..

     కిముక్తాసంయుక్తా పతితజననిస్తారణవిధౌ

          భవత్యంహః సంఘాహరణశరణః కేన చ జనః .

     అలం శంకాతంకైః ప్రకృతిబలమూలో విధిరయం

          తతో దధ్వఃస్వే స్వే జనని నను కర్మణ్యభిరతిమ .. 31..

కిసకే కథన సే పతిత జనోం కే నిస్తారణ మేం తుమ యుక్త హో ఔర హే భవతి ! కిససే ప్రేరిత హోకర మనుష్య పాపసమూహోం కే అర్జన కరనే మేం శరణ లేతా హై ఇస విషయ మేం శంకాభయ థా హై యహ విధాన ప్రకృతిబలమూల హై అర్థాత్ స్వాభావిక హై ఇససే హమ దోనోం నిజ నిజ కర్మ మేం అభిరుచి ధారణ కరేం .

     మయంతః శుంధత్యా నిరయశతవర్త్మేలితపయః

          ప్రభావర్ద్ధే మాతర్మనుజమనుజాదా అపి గురోః .

     వ్రజంతస్తల్పాంతం తదపి పురుహూతశ్రుతపురే

          సుఖం తన్వంగీనాం కుచకలశగూఢాః శేరత అమీ .. 32..

హే మాతః! నరక కే సైకడోం మార్గోం కో జాతే హుఏ గురుదారగామీ భీ అతఏవ మనుష్యరూపీ రాక్షస పవిత్ర కరనేవాలీ ఆపకే జల ప్రభావ సే ఇంద్ర కే ప్రసిద్ధ నగర మేం సుఖపూర్వక తన్వాగియోం కే కుచకలశోం మేం ఛిపే హుఏ యహ లోగ సోతే హైం యహ అపూర్వ హీ కృపా హై .

     జలజ్జ్వాలకోధః శ్వసితమిహ తే యస్తనుభృతా-

          మలం హృద్యం సద్యో ముషితమివ కుర్వన్ ప్రహరతి .

     మరుల్లోలాలీలాలహరిలతికానాం వ్యతికరా

          దహో మాతర్నూనం భవతి స కృతాంతోఽపి శమనః .. 33..

జల రహా హై జ్యాలా కే సమాన క్రోధ జిసకా ఐసా యమరాజ భీ అర్థాత్ (కృతాంత) భీ జో కి పాణియోం కే అత్యంత ప్రియ ప్రాణోం కో చోరీ ఐసా కరతా హుఆ ప్రహార కరతా హై, హే అంబ ! సో భీ వాయు సే లోల హై లీలా జినకీ ఐసీ తుమ్హారీ లహరియోం కే సంసర్గ సే కుతాంత న హోకర శమన హో జాతా హే, అహో ఆశ్చర్యయుక్త తుమ్హారా జల హై .

     ప్రవాహైరంభోజప్రసవిని సమాలోకనయుషాం

          క్షిపంత్యాదుర్దాంతంవృజిన దలమానందనిలయే .

     ధ్రువం మన్యే మాతః శ్రవణబుధితైకస్థితిజుషాం

          జరీహర్తుం పాపం తవ లహరిమాలాకలకలః .. 34..

హే కమలోం కే పైదా కరనేవాలీ ! మైం యహ మానతా హూం కి ప్రవాహోం కే ద్వారా దేఖనేవాలోం కే దుర్దాంత పాపదల కో నాశ కరనే వాలీ హో హే ఆనందనిలయే ! కేవల శ్రవణమాత్ర సే జ్ఞానవాలోం కే పాప హరనే కో యహ తుమ్హారీ లహరియోం కీ మాలాఓం కా కలకల హై .

     అలంభ్యోకో లోకైరపి న ఖలు కైస్కైః క్రతుభుజా-

          మలంభ్యోకో లోకైః సుకృతకుకృతాభ్యామిహ పరం .

     వయత్వేవం విద్మో న ఖలు భవతీ యత్ర వహతి

          ప్రపంచస్తత్రత్యస్తటినిసముపావర్ణి కవిభిః .. 35..

కిన కిన లోగోం కరకే దేవతాఓం కా పుర నహీం ప్రాప్త కియా గయా ఔర కిన 2 కరకే నహీం అత్యంత భయానకభవన జో నరక లోక హై ప్రాప్త కియా గయా ఉసమేం హేతు అపనే 2 పుణ్య పాప హీ హైం పరంతు హమ తో యహ జానతే హై కి యహ స్వా-నరక కా విభాగ జహాం పర ఆప నహీం హే వహీం పర కా కవియోం నే వర్ణన కియా హై .

     అలం భ్రామం భ్రామం శ్రమితమచలామండనికరే

          వితండా ఖండాంగం ప్రతతయమదండాశ్రయతనుం .

     కృపాపూర్ణాపాంగైరహితవిషయాసంగపతితం

          పరిష్వంగే కర్తుం జనని జనమేనం నహి పరా .. 36..

ఖుబ అచ్ఛీ తరహ ఘూమ-ఘూమ కర పృథ్వీ కో ఇస బ్రహ్మాండ మేం థకే హుఏ వితండా కా పూర్ణరూప ఔర అహిత విషయోం కే ఆసంగ మేం గిరే హుఏ అత ఏవం విస్తృత యమదండ కే ఆశ్రయ తనువాలే ఇస జన కో అపనే కర మేం కరనే కో హే మాతః ! తుమ సే దూసరా నహీం హై ఇససే కృపాకటాక్ష కరో .

     భవాదారభ్యాహో యదవధి న బుద్ధిస్థితిరభూ-

          దహం శర్మాగారస్తదను విలసత్యంబ జగతః .

     ప్రపంచే చింతాభిస్తటిని సహసా జర్జరతనుం

          వరీభర్తుం చాద్య త్వమిహ మిలితాసి ప్రణయతః .. 37..

జన్మ సే లేకర అబతక కి జ్ఞాన నహీం హుఆ మైం అపనే కో కల్యాణోం కా ఆశ్రయ సమఝతా థా ఉసకే బాద జబ జ్ఞాన హుఆ ఔర సంసార కా ప్రపంచ అజ్జృంభిత హుఆ తో శీఘ్ర హీ యహ జన జర్జరతను హుఆ హై ఆజ ఉస జీర్ణ శరీరవాలే జన కో భరణ కరనే కో హే అంబ ! తుమ ప్రేమ సే మిలీ హో .

     అలం తే వల్గంతామనవసితవల్గాయత ఇమే

          ముధా దేవ్యో దేవా హరిహరభవానీప్రభృతయః .

     ముహుః కాలే కాలే విషదమనుభూయాంబ పుస్త-

          స్తదేతేషామాగామమితకరుణే తేఽద్య శరణం .. 38..

వ్యర్థ హీ హర హరి భవానీ ఆదిక దేవీ దేవతా గర్వ సే భరే రహైం ఔర డీంగ పీటైం కి హమీ హై జో హైం క్యోంకి ఉనకే కుఛ లగామ తో లగీ నహీం హై పరంతు బార 2 ఇన లోగోం కే శరణ మేం రహకర హే మాతః ! మైంనే విపత్తియోం కా అనుభవ కియా ఇససే అబ హే అమితకరుణే ! ఇస సమయ మైంనే తుమ్హారీ శరణ లీ హై .

     దలత్యామంబైషాం త్వయి హి జనతాపం పరిభవా-

          దకూపారే శేతే నిభృత ఇవ విష్ణుః స్మరహరః .

     అలక్ష్యో లక్ష్యాదహహ నను విక్షిత ఇవ సం-

          వసానః సర్వాశా భ్రమతి మృతభూమిష్వవిరతం .. 39..

హే అంబ ! జినకే పాపోం కో విష్ణు ఔర శివ నహీం దూర కర సకే ఉనకే పాపోం కో జబ తుమ దలన కరన కో ఉద్యత హుఈ . తో పరిభవ సే విష్ణు జాకర ఛిపకర సముద్ర మేం సోనే లగే ఔర మహాదేవ లజ్జా సే అలక్ష్య హోకర పాగల కీ నాఈం నంగే శరీర స్మశానోం మేం ఘూమ రహే హైం .

     నిరస్యంతీ పాపం సకలమనిరస్యం యదితరై-

          రమూనీశానాదీనశితవలిభోజ్యాన్ స్థితిజుషాం .

     త్రపత్యప్యంతస్త్వం గలితదృఢ దర్పాన్ విదధతీ

          సమాలంబస్వాంబ స్వజనమనుకంపార్ద్రహృదయే .. 40..

జిస పాప కో దూసరా నహీ దూర కర సకతా ఉన పాపోం కో దూర కరతీ హుఈ తుమ ఇన విశ్వాసీ భక్తోం కీ పూజా ఔర భోజనాది స్వీకార కరనేవాలే ఈశానాది కో స్వయం లజ్జా కరతీ హుఈ భీ అహంకారశూన్య కరతీ హో, హే అంబ ! అనుకంపా సే ఆద్రహృదయ అపనే- ఇస జన కో గ్రహణ కరో .

     ఉపాలంభారంభే నిరతమితరేషామవిరతం

          నిరాలంబే సత్యప్యనవధిమదోద్రేకనిలయం .

     తథాప్యూరీకర్తుం జనని జనమేనం పరికర-

          స్త్వదీయం వాత్సల్యం ప్రథయతి సమస్తేఽవనితలే .. 41..

అన్యోం కీ నిందాపూర్వక భాషణ మేం హమేశా లగే హుయే ఔర ఆలంబ న హోనే పర భీ అఖండ అహంకార కా గృహరూప ఐసే భీ ఇస జన కో స్వీకార కరనే మేం తుమ్హారా యహ పరికర సమస్త భూతల మేం తుమ్హారీ వత్సలతా కో ప్రకాశిత కరతా హై .

     ముకుందోఽప్యాసీనో విపులభవనే భార్గవకృతే

          యదంతర్బ్రహ్మాండ లుఠతి సహసోదంబరనిభం .

     సమాకాంక్షీ నిత్యం భవతి యదపాం లక్ష్మణపురే

          హరత్వేనః సేనాం మమ తు ఖలు సా కాష్ఠపులినీ .. 42..

జిన ముకుంద కే ఉదర మేం యహ సమస్త బ్రహ్మాండ సహసా గూలర ఫల కీ భాంతి లోట రహా హై వహ ముకుంద భార్గవవంశీయ శ్రీప్రయాగనారాయణ కే విపుల మందిర మేం బైఠే హుఏ జిస గోమతీ కే జలోం కీ నిరంతర ఆకాంక్షా కరతే హైం వహ లఖనఊ కాఠ కే పులవాలీ గోమతీ మేరే పాపోం కీ సేనా కో దూర కరేం .

     స్ఫురశ్చింతామత్స్యప్రబలవిషయగ్రాహజటిల-

          ప్రథాన్యంచం చంచత్కుహరలహరీపూర్ణమసకృత్ .

     పునీథా నిస్యందైరమృతకలకల్లోలజనితై-

          ర్జడప్రాయం మాతర్జననదమగమ్యం నిజతయా .. 43..

జిసమేం చింతారుపీ మత్స్య హై ఔర ప్రయల విషయరూపీ గ్రాహ హై జటిల ప్రథా సే నీచే జానేవాలే ఔర జిసమేం విఘ్నరూపీ చమకతీ లహరియా వార 2 పూర్ణ హో రహీ హై ఐసే జడభాష అథ చ జలప్రాయ ఇస జననద కో అపనా జాతీయ జానకర అమృత సే సుందర కల్లోలోం సే ఉత్పన్న నిస్యందోం సే అగమ్య కో పవిత్ర కరో .

     భుజంగేశః శేషోఽప్యథ చ గిరిజేశస్తవ నుర్తిం

          విధాతుం లోకేశః కథమపి న కార్మఠ్యమగమత్ .

     తదా కోఽహం జంతుర్జనని జగతీరత్నలతికే

          హ్యలంకర్మీణః స్యామహహ భవతీం స్తోతుమమలే .. 44..

సర్పాధిరాజ శేష ఔర మహాదేవ బ్రహ్మా భీ జిస తుమ్హారీ స్తుతి కరనే కో సమర్థ నహీం హై తబ మేం కౌన జంతు హూం కి హే భూతల మేం రత్నలతారుప మలరహిత తుమ్హారీ స్తుతి కో అలంకర్మీణ హోఊ .

     జుగుప్సంతః పాపాదవనివిరమంతః శ్రుతిధరా

          నిలీయంతే లోకాదవనితలజాతాం భగవతీం .

     అజానానా ఏకే వయమిహ తు కల్పద్రుమశతం

          సమం న్యక్కుర్వంత్యాం త్వయి జననిలీయేమహి ముఖం .. 45..

హే రక్షణ కరనేవాలీ ! వైదిక జన కోఈ 2 సంసార మేం పాఈ హుఈ ఆపకో న జానతే హుఏ పాప సే అలగ హోతే హుఏ సంసార సే లిపటే హైం హమ తో ఏక దఫే మేం భీ సైకడోం కల్మషోం కో తిరస్కార కరనేవాలీ ఆపమేం హే మాతః ! సుఖ సే లీన హో రహే హైం .

     దిశంతీ కామానాం కృదరజఠరామంగలమయీ-

          మనాహృత్యావద్యా యదిహ కృపణానంగకునృపాన్ .

     సమర్థంతేఽర్థంతాం మమ తు ఖలు శూలం బుధవరా-

          వ్రజంతో లోకేశీం కథమయి న నాథంతి కుధియః .. 46..

మనోరథోం కో దేనేవాలీ మంగలమయీ ఆపకా అనాదర కరకే నిందిత పేటూ లోగ యది మూఢ రాజాఓం కో యాచతే హైం, తో యాచే పర ముఝే తో శూల యహ హై కి విద్వాన్ లోగ జాతే హుఏ దూసరోం కే యహాం కుబుద్ధి క్యోం నహీం తుమ్హీ సే యాచనా కరతే హైం .

     లసచ్ఛందోవంధాం పరమరమణీయాం గుణగణైః

          రసాలంకారాఢ్యాం ధ్నిశతసమేతాం శుచిపదాం .

     సురీతిం సదవర్ణాం విలసదభిధేయాం తవ తనుం

          నుమోలక్ష్యాచ్ఛాభాం సరసకవిక్లృప్తాం కృతిమివ .. 47..

జిసమేం ఛంద కే సమాన బంధా బంధా హై అన్యత్ర సుందర జిసమేం ఛందోం కా బంధ హై ఔర గుణసమూహ సే పరమరమణీయ-అన్యత్ర మాధుపాది గుణోం సే సుందర జల కీ శోభా సే పూర్ణ-అన్యత్ర రస శఋంగార ఆది ఔర ఉపమాది అలంకారోం సే ఆఢ్య సైకడోం ధ్వని అర్థాత్ శబ్దోం సే యుక్త అన్యత్ర వ్యంగ్యపూర్ణ పవిత్ర స్థానవాలీ, అన్యత్ర శుద్ధ పదవాలీ, సుందర రీతి ధారావాలీ, అన్యత్ర సుందర న్యాసవాలీ, సుందర వర్ణవాలీ అన్యత్ర సుందర అక్షరవాలీ, సుందర నామవాలీ, అన్యత్ర రుచిర అర్థవాలీ లక్ష్య శోభావాలీ, అన్యత్ర లక్ష్యార్థ సే సుందర ప్రభావాలీ హే భగవతి ! తుమ్హారీ తను కో సరస కవి కీ బనాఈ కృతి కే సమాన ప్రణామ కరతా హూం .

     కచిత్కంజాలీఢోల్లసితవిసినీవృందవిలస-

          త్తట కల్లోలాత్తం తవ మృగవిహంగాదిప్రసృతం .

     పరిచ్ఛన్నం నానామునిజనకదంబాంకితమిదం

          సమాచంఖాయాన్మే జనని భవజంబాలమఖిలం .. 48..

కహీం కహీం కంజోం సే ఉల్లసిత కమలినియోం కే వృంద సే విలసిత ఔర లహరోం సే గృహీత మృగ విహంగాది సే వ్యాప్త భాంతి 2 కే మునిజన సమూహోం సే అంకిత ఔర పూర్ణ హే గోమతి ! తుమ్హారా తట మేరే సంసారిక సంపూర్ణ పాప కో నాశ కరేం .

     తవాంభః శంభ్వాదిత్రిదశగణసంభావితమిదం

          భృతం భాలే భక్త్యా భవతి భవజాతరిహ న యేః .

     బృహల్లోలాపాంగైస్థ చ లసదంభోజరుచిహ-

          చ్ఛయైరేతైలాభః క ఇహ జనని ప్రాపి జనుషా .. 49..

శంభు యాది దేవతాగణోం సే బందిత తుమ్హారా జల సంసార మేం ఆఏ హుఏ జిన లోగోం కరకే భక్తి సే భాల పర నహీం ధారణ కియా గయా, బడే బడే చంచల నేత్రవాలే ఔర కమలకీ రుచి హరనేవాలే హాథోం సే యుక్త భీ ఉనలోగోం కరకే జన్మ పాకర హే గోమతి అంబ ! క్యా ఫల పాయా గయా కుఛ భీ నహీం .

     ముధా సౌధం ధామ త్వరితమయి మాతర్హతధియా

          విహాయాయాచ్యంతద్రవిణమదమూఢాః క్షితిభుజః .

     తదేతత్పాపానామవికలఫలాభోగనిరతం

          నిరీక్ష్యాంబాశు త్వం శమయ మమ మంతూనథ శుభే .. 50..

జల్దీ సే వ్యర్థ హీ అమృతమయ ధామ ఛోడకర హే మాతః ! ఇతబుద్ధి ముఝసే ధన-మద సే మూహ క్షితిష యాచే గయే . సో ఉన పాపోం కే సంపూర్ణ ఫలోం కే భోగ మేం లగే హుఏ ముఝే దేఖకర హే శుభే ! మేరే అపరాధోం కో శాంత కరో .

     స్పృహా లోకేనాంబ క్షణమపి మమానర్వ్యరచిత-

          వ్యథాశోకాంభోధిబ్రుడితతనుషోవిక్లవభృతః .

     తదేతత్సంయమ్య ప్రతతలహరీమంజలిపుటం

          సమాయాచే మాతఃశిథిలయతమాం సంసృతిభిమాం .. 51..

హే అంబ ! ముఝే ఇస సంసార సే అథ బిలకుల ప్రేమ నహీం హై ఇససే అమూల్య హృదయ ప్రియవస్తు కే నాశ సే శోకరూపీ సాగర మేం జిసకా శరీర బూఢా హై ఔర హర వక్త వ్యాకులతా సే పూర్ణ ఇస జన కీ సంసృతి కో అర్థాత సంసారబంధన కో శిథిల కరో యహీ హాథ జోడే ప్రార్థనా కర రహా హూం .

     లభేదర్థీ స్వార్థం సుతమపి సుతార్థీ స్తుతిమిమా-

          మయీధానః శత్రూన్ జయతి విజయార్థీ ప్రతిదినం .

     కృతం వ్యక్త్యా సిద్ధిం దిశతి నహి కాంకామియమహో

               భువం ప్రాప్తాం శశ్వద్ధజత నను రే కల్పలతికాం .. 52..

          ఇస స్తుతి కో ప్రతిదిన పఢనే వాలా యది ధనార్థీ హై తో ధన కో ఔర సుతార్థీ సుత కో ప్రాప్త హోతా హై . విజయార్థీ శత్రువోం కో జీతతా హై ప్రకాశ కరనా వ్యర్థ హై యహ కౌన కౌన సిద్ధి కో నహీం దేతీ, రే జనో ! పృథ్వీతల కో ప్రాప్త ఇస కల్పలతారూపీ గోమతీ కా సేవన కరో .

     వాచామీశ్వరగీయమానచరితశ్రీమౌలిలాలాయితా-

          మ్భోజద్వంద్వసమానపాదయుగులశ్రీమాధవస్యాత్మభూః .

     శబ్దార్థాగమమంజుకుంజవిలసచ్ఛాస్త్రాంతరారణ్యక-

          వ్యాసంగైకపరాయణశ్రుతిగృహాశాయీ సుధీ కేసరీ .. 53..

     శ్రీసౌమిత్రిపురస్థభార్గవమణిశ్రీవిష్ణునారాయణ-

          చ్ఛత్రచ్ఛాయసమాశ్రితఃప్రతిదినంశ్రీచంద్రకేతుః కవిః .

     అంతేవాసిగణాగ్ర్యసంఘపణితస్తుత్యాంఘ్రికంజద్వయీ

          లీలాఖేలతయైవగోమతినదీస్తోత్రంవ్యనేషీదితిం .. 54..

బృహస్పతి సే గీయమాన హై చరిత జినకా ఔర లక్ష్మీ మౌలి ద్వారా జినకే కమల సదృశ చరణ యుగల కో చాహతీ హై ఐసే శ్రీ పండిత ప్రవర మాధవరామోం కా పుత్ర-వ్యాకరణ సాహిత్యరూపీ జిసమేం కుంజ హై ఐసే అన్య శాస్త్రరూపీ అరణ్య కే వ్యాసంగ మేం యుక్త వేదరూపీ గుహా మేం సోనేవాలా విద్వత్శ్రేష్ఠ లఖనఊ కే భార్గోం మేం మణి సహశ శ్రీవిష్ణునారాయణ కీ ఛత్రఛాయా మేం ఆశ్రిత ఔర అనేక ఉత్తమ 2 శిష్యసమూహ సే పూజ్య జిసకే చరణ స్తుత్య హైం ఐసే చంద్ర కేతు కవి నే వినా పరిశ్రమ కే ఇస గోమతీ స్తోత్ర కో నిర్మిత కియా .

     శ్రీచందకేతుకవినా రచితస్తవం యః

          ప్రాతః పఠేదిహ తటేఽథతదంబుమగ్నః .

     సర్వేప్సితార్థవలయం కలయాంచితశ్రీ-

          స్తస్మై దిశత్యవిరతం నను గోమతీయం .. 55..

చంద్రకేతుకవి కృత ఇస గోమతీ స్తోత్ర కో తట పర యా జల మేం జో మనుష్య పఢేగా ఉసకో కలాఓం సే అంచిత శ్రీగోమతీ సబ ఇప్సిత సమూహోం కో దేవైగీ .

     మాసదయం ప్రతిదినం పులినాసనస్థ-

          శ్ఛాత్రో యది స్తవమిదం పఠతి ప్రభాతే .

     సారస్వత స్ఫురతి ధామ కిమప్యలం య\-

          స్వాంతం ప్రసాదయతి రంజయతి త్రిలోకీం .. 56..

యది ఛాత్ర ప్రాతఃకాల తట పర ప్రతిదిన దో మాస ఇస స్తోత్ర కో పఢే, తో సబ విదయాఓం కా స్ఫురణ హో ఔర సంసార కే సబ లోగ ఉససే ప్రసన్న హోం-అర్థాత్ వశీభూత హో .

     కేనాప్యకథ్యశోకేన ప్రేరితేన దినాత్యయే .

     వ్యధాయి న తు పాండిత్యదర్శనాయ స్తుతిర్మయా .. 57..

కిసీ అకథనీయ శోక సే దిన బితానే మేం ప్రేరిత మేరే ద్వారా యహ స్తుతి బనాఈ గఈ హై పాండిత్య దిఖలానే కో నహీం .

     క్వ శోకార్త మనః క్వేదమావహిత్యప్రకల్పనం .

     తత్క్షమధ్వమహో ధీరా విషమే సముపస్థితే .. 58..

కహాఀ శోకార్త మన ఔర కహాం చిత్తైకాగ్రతాసాధ్య కల్పనా తదపి హే ధీర ! విషమ ఉపస్థితి మేం ఆప లోగోం కో క్షమా కరనా ఉచిత హై .

     మాత్సర్య సమనుత్సృజ్య పరదోషైకదృష్టయః .

     స్మయంతాంతేన కిన్నైతే హసంతి పితరం స్వకం .. 59..

అభిమానితా కో న ఛోడ పరకే దోష దేఖనాహీ జినకీ దృష్టి కా ముఖ్య కార్య హై వహ హంసేం క్యా వే అపనే బాప కో భీ నహీం హై హంసతే .

     నైషావర్ణి క్వచిత్పూవైర్మహాకవిభిరుత్తమా .

     గోమతీతి మయా దృష్టిర్న్యధాయీహ ప్రయత్నతః .. 60..

మహాకవియోం నే జో పూర్వ హుఏ హైం ఇస ఉత్తమ గోమతీ కా వర్ణన నహీం కియా ఇససే యత్న సే మైంనే ఇస పర దృష్టి డాలీ హై .

     మాస్తు సాహిత్యసౌందర్యవర్ణనేహ పరం త్వియం .

     శబ్దితా గోమతీనామ్నా దిశత్యవిరతం సుఖం .. 61..

ఇస స్తుతి మేం సాహిత్యిక సౌందర్య న హోం పరంతు గోమతీ నామ సే కీర్తి తో యహ హమేశా సుఖ కో దేతీ హై .

     ఇతి గోమతీలహరీ సమాప్తా .

     అన్వయాదిక ముల్లంఘ్య శబ్దార్థాన్కానపి ధ్రువం .

     భావావలంబినీ టీకా సైషా క్లృప్తా విశేషతః .. 1..

     భక్తానాం పఠతామేషా యది స్వాదుపకారిణీ .

     గోమతీకృపయా తేనోత్ఫలం మన్యామహే శ్రయం .. 2..