గాయత్రీ సంహితా
ఆది శక్తిరితి విష్ణోస్తామహం ప్రణమామి హి .
సర్గః స్థితిర్వినాశశ్చ జాయంతే జగతోఽనయా .. 1..
నాభి-పద్మ-భువా విష్ణోర్బ్రహ్మణా నిర్మితం జగత్ .
స్థావరం జంగమం శక్త్యా గాయత్ర్యా ఏవ వై ధ్రువం .. 2..
చంద్రశేఖర కేశేభ్యో నిర్గతా హి సురాపగా .
భగీరథం తతారైవ పరివారసమం యథా .. 3..
జగద్ధాత్రీ సముద్భూయ యా హృన్మానసరోవరే .
గాయత్రీ సకులం పారం తథా నయతి సాధకం .. 4..
సాస్తి గంగైవ జ్ఞానాఖ్యసునీరేణ సమాకులా .
జ్ఞాన గంగా తు తాం భక్త్యా వారం-వారం నమామ్యహం .. 5..
ఋషయో వేద-శాస్త్రాణి సర్వే చైవ మహర్షయః .
శ్రద్ధయా హృది గాయత్రీం ధారయంతి స్తువంతి చ .. 6..
హ్రీం శ్రీం క్లీం చేతి రూపైస్తు త్రిభిర్వా లోకపాలినీ .
భాసతే సతతం లోకే గాయత్రీ త్రిగుణాత్మికా .. 7..
గాయత్ర్యైవ మతా మాతా వేదానాం శాస్త్రసంపదాం .
చత్వారోఽపి సముత్పన్నా వేదాస్తస్యా అసంశయం .. 8..
పరమాత్మనస్తు యా లోకే బ్రహ్మ శక్తిర్విరాజతే .
సూక్ష్మా చ సాత్త్వికీ చైవ గాయత్రీత్యభిధీయతే .. 9..
ప్రభావాదేవ గాయత్ర్యా భూతానామభిజాయతే .
అంతఃకరణేషు దేవానాం తత్త్వానాం హి సముద్భవః .. 10..
గాయత్ర్యుపాసనాకరణాదాత్మశక్తిర్వివర్ధతే .
ప్రాప్యతే క్రమశోఽజస్య సామీప్యం పరమాత్మనః .. 11..
శౌచం శాంతిర్వివేకశ్చైతల్లాభ త్రయమాత్మికం .
పశ్చాదవాప్యతే నూనం సుస్థిరం తదుపాసకం .. 12..
కార్యేషు సాహసః స్థైర్యం కర్మనిష్ఠా తథైవ చ .
ఏతే లాభాశ్చ వై తస్మాజ్జాయంతే మానసాస్త్రయః .. 13..
పుష్కలం ధన-సంసిద్ధిః సహయోగశ్చ సర్వతః .
స్వాస్థ్యం వా త్రయ ఏతే స్యుస్తస్మాల్లాభాశ్చ లౌకికాః .. 14..
కాఠిన్యం వివిధం ఘోరం హ్యాపదాం సంహతిస్తథా .
శీఘ్రం వినాశతాం యాంతి వివిధా విఘ్నరాశయః .. 15..
వినాశాదుక్త శత్రూణామంతః శక్తిర్వివర్ధతే .
సంకటానామనాయాసం పారం యాతి తయా నరః .. 16..
గాయత్ర్యుపాసకస్వాంతే సత్కామా ఉద్భవంతి హి .
తత్పూర్తయేఽభిజాయంతే సహజం సాధనాన్యపి .. 17..
త్రుటయః సర్వథా దోషా విఘ్నా యాంతి యదాంతతాం .
మానవో నిర్భయం యాతి పూర్ణోన్నతి పథం తదా .. 18..
బాహ్యంచాభ్యంతరం త్వస్య నిత్యం సన్మార్గగామినః .
ఉన్నతేరుభయం ద్వారం యాత్యున్ముక్తకపాటతాం .. 19..
అతః స్వస్థేన చిత్తేన శ్రద్ధయా నిష్ఠయా తథా .
కర్తవ్యావిరతం కాలే గాయత్ర్యాః సముపాసనా .. 20..
దయాలుః శక్తి సంపన్నా మాతా బుద్ధిమతీ యథా .
కల్యాణం కురుతే హ్యేవ ప్రేమ్ణా బాలస్య చాత్మనః .. 21..
తథైవ మాతా లోకానాం గాయత్రీ భక్తవత్సలా .
విదధాతి హితం నిత్యం భక్తానాం ధ్రువమాత్మనః .. 22..
కుర్వన్నపి త్రుటీర్లోకే బాలకో మాతరం ప్రతి .
యథా భవతి కశ్చిన్న తస్యా అప్రీతిభాజనః .. 23..
కుర్వన్నపి త్రుటీర్భక్తః క్వచిత్ గాయత్ర్యుపాసనే .
న తథా ఫలమాప్నోతి విపరీతం కదాచన .. 24..
అక్షరాణాం తు గాయత్ర్యా గుంఫనం హ్యస్తి తద్విధం .
భవంతి జాగృతా యేన సర్వా గుహ్యాస్తు గ్రంథయః .. 25..
జాగృతా గ్రంథయస్త్వేతాః సూక్ష్మాః సాధకమానసే .
దివ్యశక్తిసముద్భూతిం క్షిప్రం కుర్వంత్యసంశయం .. 26..
జనయంతి కృతే పుంసామేతా వై దివ్యశక్తయః .
వివిధాన్ వై పరిణామాన్ భవ్యాన్ మంగలపూరితాన్ .. 27..
మంత్రస్యోచ్చారణం కార్యం శుద్ధమేవాప్రమాదతః .
తదశక్తో జపేన్నిత్యం సప్రణవాస్తు వ్యాహృతీః .. 28..
ఓమితి ప్రణవః పూర్వం భూర్భువః స్వస్తదుత్తరం .
ఏషోక్తా లఘు గాయత్రీ విద్వద్భిర్వేదపండితైః .. 29..
శుద్ధం పరిధానమాధాయ శుద్ధే వై వాయుమండలే .
శుద్ధ దేహమనోభ్యాం వై కార్యా గాయత్ర్యుపాసనా .. 30..
దీక్షామాదాయ గాయత్ర్యా బ్రహ్మనిష్ఠాగ్రజన్మనా .
ఆరభ్యతాం తతః సమ్యగ్విధినోపాసనా సతా .. 31..
గాయత్ర్యుపాసనాముక్త్వా నిత్యావశ్యకకర్మసు .
ఉక్తస్తత్ర ద్విజాతీనాం నానధ్యాయో విచక్షణైః .. 32..
ఆరాధయంతి గాయత్రీం న నిత్యం యే ద్విజన్మనః .
జాయంతే హి స్వకర్మభ్యస్తే చ్యుతా నాత్ర సంశయః .. 33..
శూద్రాస్తు జన్మనా సర్వే పశ్చాద్యాంతి ద్విజన్మతాం .
గాయత్ర్యైవ జనాః సాకం హ్యుపవీతస్య ధారణాత్ .. 34..
ఉచ్చతా పతితానాం చ పాపినాం పాపనాశనం .
జాయేతే కృపయైవాస్యాః వేదమాతురనంతయా .. 35..
గాయత్ర్యా యా యుతా సంధ్యా బ్రహ్మసంధ్యా తు సా మతా .
కీర్తితం సర్వతః శ్రేష్ఠం తస్యానుష్ఠానమాగమైః .. 36..
ఆచమనం శిఖాబంధః ప్రాణాయామోఽఘమర్షణం .
న్యాసశ్చోపాసనాయాం తు పంచ కోషా మతా బుధైః .. 37..
ధ్యానతస్తు తతః పశ్చాత్ సావధానేన చేతసా .
జప్యా సతతం తులసీ మాలయా చ ముహుర్ముహుః .. 38..
ఏక వారం ప్రతిదినం న్యూనతో న్యూనసంఖ్యకం .
ధీమాన్మంత్ర శతం నూనం నిత్యమష్టోత్తరం జపేత్ .. 39..
బ్రాహ్మే ముహూర్తే ప్రాఙ్ముఖో మేరుదండం ప్రతన్య హి .
పద్మాసనం సమాసీనః సంధ్యావందనమాచరేత్ .. 40..
దైన్యరుక్ శోక చింతానాం విరోధాక్రమణాపదాం .
కార్యం గాయత్ర్యనుష్ఠానం భయానం వారణాయ చ .. 41..
జాయతే సా స్థితిరస్మాన్మనోఽభిలాషయాన్వితా .
యతః సర్వేఽభిజాయంతే యథా కాలం హి పూర్ణతాం .. 42..
అనుష్ఠానాత్తు వై తస్మాద్గుప్తాధ్యాత్మిక-శక్తయః .
చమత్కారమయా లోకే ప్రాప్యంతేఽనేకధా బుధైః .. 43..
సపాదలక్షమంత్రాణాం గాయత్ర్యా జపనం తు వై .
ధ్యానేన విధినా చైవ హ్యనుష్ఠానం ప్రచక్షతే .. 44 .
పంచమ్యాం పూర్ణిమాయాం వా చైకాదశ్యాం తథైవ హి .
అనుష్ఠానస్య కర్తవ్యం ఆరంభః ఫల-ప్రాప్తయే .. 45..
మాసద్వయేఽవిరామం తు చత్వారింషట్ దినేషు వా .
పూరయేత్తదనుష్ఠానం తుల్యసంఖ్యాసు వై జపన్ .. 46..
తస్యాః ప్రతిమాం సుసంస్థాప్య ప్రేమ్ణా శోభన-ఆసనే .
గాయత్ర్యాస్తత్ర కర్తవ్యా సత్ప్రతిష్ఠా విధానతః .. 47
తద్విధాయ తతో దీప-ధూప-నైవేద్య-చందనైః .
నమస్కృత్యాక్షతేనాపి తస్యాః పూజనమాచరేత్ .. 48..
పూజనానంతరం విజ్ఞః భక్త్యా తజ్జపమారభేత్ .
జపకాలే తు మనః కార్యం శ్రద్ధాన్వితమచంచలం .. 49..
కార్యతో యది చోత్తిష్ఠేన్మధ్య ఏవ తతః పునః .
కర-ప్రక్షాలనం కృత్వా శుద్ధైరంగైరుపావిశేత్ .. 50..
ఆద్యశక్తిర్వేదమాతా గాయత్రీ తు మదంతరే .
శక్తికల్లోలసందోహాన్ జ్ఞానజ్యోతిశ్చ సంతతం .. 51..
ఉత్తరోత్తరమాకీర్య ప్రేరయంతి విరాజతే .
ఇత్యేవావిరతం ధ్యాయన్ ధ్యానమగ్నస్తు తాం జపేత్ .. 52..
చతుర్వింశతిలక్షాణాం సతతం తదుపాసకః .
గాయత్రీణామనుష్ఠానాద్గాయత్ర్యాః సిద్ధిమాప్నుతే .. 53
సాధనాయై తు గాయత్ర్యా నిశ్ఛలేన హి చేతసా .
వరణీయః సదాచార్యః సాధకేన సుభాజనః .. 54..
లఘ్వనుష్ఠానతో వాపి మహానుష్ఠానతోఽథవా .
సిద్ధిం విందతి వై నూనం సాధకః సానుపాతికాం .. 55..
ఏక ఏవ తు సంసిద్ధః గాయత్రీ మంత్ర ఆదిశత్ .
సమస్త-లోకమంత్రాణాం కార్యసిద్ధేస్తు పూరకః .. 56..
అనుష్ఠానావసానే తు అగ్నిహోత్రో విధీయతాం .
యథాశక్తి తతో దానం బ్రహ్మభోజస్తతః ఖలు .. 57..
మహామంత్రస్య చాప్యస్య స్థానే స్థానే పదే పదే .
గూఢానంతోపదేశానాం రహస్యం తత్ర వర్తతే .. 58..
యో దధాతి నరశ్చైతానుపదేశాంస్తు మానసే .
జాయతే హ్యుభయం తస్య లోకమానందసంకులం .. 59..
సమగ్రామపి సామగ్రీమనుష్ఠానస్య పూజితాం .
స్థానే పవిత్ర ఏవైతాం కుత్రచిద్ధి విసర్జయేత్ .. 60..
సత్పాత్రో యది వాచార్యో న చేత్సంస్థాపయేత్తదా .
నారికేలం శుచిం వృత్వాచార్యభావేన చాసనే .. 61..
ప్రాయశ్చిత్తం మతం శ్రేష్ఠం త్రుటీనాం పాపకర్మణాం .
తపశ్చర్యైవ గాయత్ర్యాః నాతోఽన్యద్దృశ్యతే క్వచిత్ .. 62..
సేవ్యాః స్వాత్మసముద్ధ్యర్థం పదార్థాః సాత్త్వికాః సదా .
రాజసాశ్చ ప్రయోక్తవ్యాః మనోవాంఛితపూర్తయే .. 63..
ప్రాదుర్భావస్తు భావానాం తామసానాం విజాయతే .
తమోగుణానామర్థానాం సేవనాదితి నిశ్చయః .. 64..
మాలాసన-సమిధ్యజ్ఞ-సామగ్ర్యర్చన-సంగ్రహః .
గుణత్రయానుసారం హి సర్వే వై దదతే ఫలం .. 65..
ప్రాదుర్భవంతి వై సూక్ష్మాశ్చతుర్వింశతి శక్తయః .
అక్షరేభ్యస్తు గాయత్ర్యా మానవానాం హి మానసే .. 66..
ముహూర్తా యోగదోషా వా యేఽప్యమంగలకారిణః .
భస్మతాం యాంతి తే సర్వే గాయత్ర్యాస్తీవ్రతేజసా .. 67..
ఏతస్మాత్తు జపాన్నూనం ధ్యానమగ్నేన చేతసా .
జాయతే క్రమశశ్చైవ షట్ చక్రాణాం తు జాగృతిః .. 68..
షట్ చక్రాణి యదైతాని జాగృతాని భవంతి హి .
షట్ సిద్ధయోఽభిజాయంతే చక్రైరేతైర్నరస్య వై .. 69..
అగ్నిహోత్రం తు గాయత్రీ మంత్రేణ విధివత్ కృతం .
సర్వేష్వవసరేష్వేవ శుభమేవ మతం బుధైః .. 70..
యదావస్థాసు స్యాల్లోకే విపన్నాసు తదా తు సః .
మౌనం మానసికం చైవ గాయత్రీ-జపమాచరేత్ .. 71..
తదనుష్ఠానకాలే తు స్వశక్తిం నియమేజ్జనః .
నిమ్నకర్మసు తాః ధీమాన్ న వ్యయేద్ధి కదాచన .. 72
నైవానావశ్యకం కార్యమాత్మోద్ధారస్థితేన చ .
ఆత్మశక్తేస్తు ప్రాప్తాయాః యత్ర తత్ర ప్రదర్శనం .. 73..
ఆహారే వ్యవహారే చ మస్తిష్కేఽపి తథైవ హి .
సాత్త్వికేన సదా భావ్యం సాధకేన మనీషిణా .. 74..
కర్తవ్యధర్మతః కర్మ విపరీతం తు యద్భవేత్ .
తత్సాధకస్తు ప్రజ్ఞావానాచరేన్న కదాచన .. 75..
పృష్ఠతోఽస్యాః సాధనాయా రాజతేఽతితరం సదా .
మనస్విసాధకానాం హి బహూనాం సాధనాబలం .. 76..
అల్పీయస్యా జగత్యేవం సాధనాయాస్తు సాధకః .
భగవత్యాశ్చ గాయత్ర్యాః కృపాం ప్రాప్నోత్యసంశయం .. 77..
ప్రాణాయామే జపన్ లోకః గాయత్రీం ధ్రువమాప్నుతే .
నిగ్రహం మనసశ్చైవ ఇంద్రియాణాం హి సంపదాం .. 78..
మంత్రం విభజ్య భాగేషు చతుర్షు సుబుధస్తదా .
రేచకం కుంభకం బాహ్యం పూరకం కుంభకం చరేత్ .. 79..
యథా పూర్వస్థితంచైవ న ద్రవ్యం కార్య-సాధకం .
మహాసాధనతోఽప్యస్మాన్నాజ్ఞో లాభం తథాప్నుతే .. 80..
సాధకః కురుతే యస్తు మంత్రశక్తేరపవ్యయః .
తం వినాశయతి సైవ సమూలం నాత్ర సంశయః .. 81..
సతతం సాధనాభిర్యో యాతి సాధకతాం నరః .
స్వప్నావస్థాసు జాయంతే తస్య దివ్యానుభూతయః .. 82..
సఫలః సాధకో లోకే ప్రాప్నుతేఽనుభవాన్ నవాన్ .
విచిత్రాన్ వివిధాఀశ్చైవ సాధనాసిద్ధ్యనంతరం .. 83..
భిన్నాభిర్విధిభిర్బుద్ధ్యా భిన్నాసు కార్యపంక్తిషు .
గాయత్ర్యాః సిద్ధమంత్రస్య ప్రయోగః క్రియతే బుధైః .. 84..
చతుర్వింశతివర్ణైర్యా గాయత్రీ గుంఫితా శ్రుతౌ .
రహస్యముక్తం తత్రాపి దివ్యైః రహస్యవాదిభిః .. 85..
రహస్యముపవీతస్య గుహ్యాద్గుహ్యతరం హి యత్ .
అంతర్హితం తు తత్సర్వం గాయత్ర్యాం విశ్వమాతరి .. 86..
అయమేవ గురోర్మంత్రః యః సర్వోపరి రాజతే .
బిందౌ సింధురివాస్మింస్తు జ్ఞానవిజ్ఞానమాశ్రితం .. 87..
ఆభ్యంతరే తు గాయత్ర్యా అనేకే యోగసంచయాః .
అంతర్హితా విరాజంతే కశ్చిదత్ర న సంశయః .. 88..
ధారయన్ హృది గాయత్రీం సాధకో ధౌతకిల్బిషః .
శక్తీరనుభవత్య్గ్రాః స్వస్మిన్నేవ హ్యలౌకికాః .. 89..
ఏతాదృశ్యస్తు వార్తా భాసంతేఽల్పప్రయాసతః .
యాస్తు సాధారణో లోకో జ్ఞాతుమర్హతి నైవ హి .. 90..
ఏతాదృశ్యస్తు జాయంతే తన్మనస్యనుభూతయః .
యాదృశ్యో న హి దృశ్యంతే మానవేషు కదాచన .. 91..
ప్రసాదం బ్రహ్మజ్ఞానస్య యేఽన్యేభ్యో వితరంత్యపి .
ఆసాదయంతి తే నూనం మానవాః పుణ్యమక్షయం .. 92..
గాయత్రీ సంహితా హ్యేషా పరమానందదాయినీ .
సర్వేషామేవ కష్టానాం వారణాయాస్త్యలం భువి .. 93..
శ్రద్ధయా యే పఠంత్యేనాం చింతయంతి చ చేతసా .
ఆచరంత్యానుకూల్యేన భవబాధాం తరంతి తే .. 94..