శ్రీసరస్వతీస్తోత్రం అథవా వాణీస్తవనం యాజ్ఞ్యవల్క్యోక్త

శ్రీసరస్వతీస్తోత్రం అథవా వాణీస్తవనం యాజ్ఞ్యవల్క్యోక్త

(దేవీభాగవతతశ్చ)

అథ పంచమోఽధ్యాయః .

నారాయణ ఉవాచ .

వాగ్దేవతాయాః స్తవనం శ్రూయతాం సర్వకామదం .

మహామునిర్యాజ్ఞవల్క్యో యేన తుష్టావ తాం పురా .. 1..

గురుశాపాచ్చ స మునిర్హతవిద్యో బభూవ హ .

తదా జగామ దుహ్ఖార్తో రవిస్థానం చ పుణ్యదం .. 2..

సంప్రాప్యతపసా సూర్యం కోణార్కే దృష్టిగోచరే .

తుష్టావ సూర్యం శోకేన రురోద స పునః పునః .. 3..

సూర్యాస్తం పాఠయామాస వేదవేదాంగమీశ్వరః .

ఉవాచ స్తుహి వాగ్దేవీం భక్త్యా చ శ్రుతిహేతవే .. 4..

తమిత్యుక్త్వా దీననాథో హ్యంతర్ధానం జగామ సః .

మునిస్నాత్వా చ తుష్టావ భక్తినమ్రాత్మకంధరః .. 5..

యాజ్ఞవల్క్య ఉవాచ .

కృపాం కురు జగన్మాతర్మామేవం హతతేజసం .

గురుశాపాత్స్మృతిభ్రష్టం విద్యాహీనం చ దుఃఖితం .. 6..

జ్ఞానం దేహి స్మృతిం దేహి విద్యాం దేహి దేవతే .

ప్రతిష్ఠాం కవితాం దేహి శాక్తం శిష్యప్రబోధికాం .. 7..

గ్రంథనిర్మితిశక్తిం చ సచ్ఛిష్యం సుప్రతిష్ఠితం .

ప్రతిభాం సత్సభాయాం చ విచారక్షమతాం శుభాం .. 8..

లుప్తాం సర్వాం దైవవశాన్నవం కురు పునః పునః .

యథాఽఙ్కురం జనయతి భగవాన్యోగమాయయా .. 9..

బ్రహ్మస్వరూపా పరమా జ్యోతిరూపా సనాతనీ .

సర్వవిద్యాధిదేవీ యా తస్యై వాణ్యై నమో నమః .. 10..

యయా వినా జగత్సర్వం శశ్వజ్జీవన్మృతం సదా .

జ్ఞానాధిదేవీ యా తస్యై సరస్వత్యై నమో నమః .. 11..

యయా వినా జగత్సర్వం మూకమున్మత్తవత్సదా .

వాగధిష్ఠాతృదేవీ యా తస్యై వాణ్యై నమో నమః .. 12..

హిమచందనకుందేందుకుముదాంభోజసంనిభా .

వర్ణాధిదేవీ యా తస్యై చాక్షరాయై నమో నమః .. 13..

విసర్గ బిందుమాత్రాణాం యదధిష్ఠానమేవ చ .

ఇత్థం త్వం గీయసే సద్భిర్భారత్యై తే నమో నమః .. 14..

యయా వినాఽత్ర సంఖ్యాకృత్సంఖ్యాం కర్తుం న శక్నుతే .

కాల సంఖ్యాస్వరూపా యా తస్యై దేవ్యై నమో నమః .. 15..

వ్యాఖ్యాస్వరూపా యా దేవీ వ్యాఖ్యాధిష్ఠాతృదేవతా .

భ్రమసిద్ధాంతరూపా యా తస్యై దేవ్యై నమో నమః .. 16..

స్మృతిశక్తిర్జ్ఞానశక్తిర్బుద్ధిశక్తిస్వరూపిణీ .

ప్రతిభాకల్పనాశక్తిర్యా చ తస్యై నమో నమః .. 17..

సనత్కుమారో బ్రహ్మాణం జ్ఞానం పప్రచ్ఛ యత్ర వై .

బభూవ జడవత్సోఽపి సిద్ధాంతం కర్తుమక్షమః .. 18..

తదాఽఽజగామ భగవానాత్మా శ్రీకృష్ణ ఈశ్వరః .

ఉవాచ స చ తం స్తౌహి వాణీమితి ప్రజాపతే .. 19..

స చ తుష్టావ తాం బ్రహ్మా చాఽఽజ్ఞయా పరమాత్మనః .

చకార తత్ప్రసాదేన తదా సిద్ధాంతముత్తమం .. 20..

యదాప్యనంతం పప్రచ్ఛ జ్ఞానమేకం వసుంధరా .

బభూవ మూకవత్సోఽపి సిద్ధాంతం కర్తుమక్షమః .. 21..

తదా త్వాం చ స తుష్టావ సంత్రస్తః కశ్యపాజ్ఞయా .

తతశ్చకార సిద్ధాంతం నిర్మలం భ్రమభంజనం .. 22..

వ్యాసః పురాణసూత్రం సమపృచ్ఛద్వాల్మికిం యదా .

 var  వ్యాసః పురాణసూత్రశ్చ సమపృచ్ఛతవాల్మికిం .

మౌనీభూతః స సస్మార త్వామేవ జగదంబికాం .. 23..

తదా చకార సిద్ధాంతం త్వద్వరేణ మునీశ్వరః .

స ప్రాప నిర్మలం జ్ఞానం ప్రమాదధ్వంసకారణం .. 24..

పురాణ సూత్రం శ్రుత్వా స వ్యాసః కృష్ణకలోద్భవః .

త్వాం సిషేవే చ దధ్యౌ తం శతవర్షం చ పుష్క్కరే .. 25..

తదా త్వత్తో వరం ప్రాప్య స కవీంద్రో బభూవ హ .

తదా వేదవిభాగం చ పురాణాని చకార హ .. 26..

యదా మహేంద్రే పప్రచ్ఛ తత్త్వజ్ఞానం శివా శివం .

క్షణం త్వామేవ సంచింత్య తస్యై జ్ఞానం దధౌ విభుః .. 27..

పప్రచ్ఛ శబ్దశాస్త్రం చ మహేంద్రస్చ బృహస్పతిం .

దివ్యం వర్షసహస్రం చ స త్వాం దధ్యౌ చ పుష్కరే .. 28..

తదా త్వత్తో వరం ప్రాప్య దివ్యం వర్షసహస్రకం .

ఉవాచ శబ్దశాస్త్రం చ తదర్థం చ సురేశ్వరం .. 29..

అధ్యాపితాశ్చ యైః శిష్యాః యైరధీతం మునీశ్వరైః .

తే చ త్వాం పరిసంచింత్య ప్రవర్తంతే సురేశ్వరి .. 30..

త్వం సంస్తుతా పూజితా చ మునీంద్రమనుమానవైః .

దైత్యైశ్చ సురైశ్చాపి బ్రహ్మవిష్ణుశివాదిభిః .. 31..

జడీభూతః సహస్రాస్యః పంచవక్త్రశ్చతుర్ముఖః .

యాం స్తోతుం కిమహం స్తౌమి తామేకాస్యేన మానవః .. 32..

ఇత్యుక్త్వా యాజ్ఞవల్క్యశ్చ భక్తినమ్రాత్మకంధరః .

ప్రణనామ నిరాహారో రురోద చ ముహుర్ముహుః .. 33..

తదా జ్యోతిః స్వరూపా సా తేనాఽదృష్టాఽప్యువాచ తం .

సుకవీంద్రో భవేత్యుక్త్వా వైకుంఠం చ జగామ హ .. 34..

మహామూర్ఖశ్చ దుర్మేధా వర్షమేకం చ యః పఠేత్ .

స పండితశ్చ మేధావీ సుకవిశ్చ భవేద్ధ్రువం .. 35..

ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్తే మహాపురాణే ప్రకృతిఖండే నారదనారాయణసంవాదే

యాజ్ఞవల్క్యోక్త వాణీస్తవనం నామ పంచమోఽధ్యాయః ..

ఇతి శ్రీమద్దేవీభాగవతే మహాపురాణే నవమస్కంధే

యాజ్ఞవల్క్యకృతం సరస్వతీస్తోత్రవర్ణనం నామ పంచమోఽధ్యాయః ..