గంగా మహిమా అథవా గంగాయాత్రా విధి

గంగా మహిమా అథవా గంగాయాత్రా విధి

గంగాయాత్రాం చరేన్మర్త్యో మన ఉత్కంఠతే యదా .

స్నాత్వా దేవానృషీంశ్చైవ పితౄంశ్చైవ యమర్చ్చయేత్ .. 1..

 

పిధాయ వాససీ శుక్లే ప్రాణాయామం సమాచరేత్ .

మైథునం కలహం హింసాం వర్జయేద్గాంగయాత్రయా .. 2..

 

వాసశ్చ మలినం నైవ గృహ్ణీయాద్గాంగయాత్రికః .

గురుం గణేశం విష్ణుంచ శివం దుర్గాం సరస్వతీం .. 3..

 

గోబ్రాహ్మణసతీశ్చైవ ప్రణమేద్గాంగయాత్రికః .

గురవః పితరో దేవా దిక్పాలాశ్చ గ్రహాస్తథా .. 4..

 

ఋషయశ్చారణాః సిద్ధాః గంధర్వాః కిన్నరాస్తథా .

సర్వా దేవ్యశ్చ దేవానాం ప్రణమ్యంతే మయాధునా .. 5..

 

గంగాస్నానార్థచాత్రాయా భవంతు మమ సాధకాః .

ఇత్యేవం మంత్రముచ్చార్య్య గంగాయాత్రాం సమాచరేత్ .. 6..

 

గంగే దేవి లోకమాతర్విఘ్నోత్సారిణి తే నమః .

త్వద్దర్శనాయ సద్యాత్రాం కరోమ్యత్రానుమోదయ .. 7..

 

ఇత్యేవం మంత్రముచ్చార్య్య గంగాయాత్రాం సమాచరేత్ .

విల్వంచ తులసీంచైవ ప్రణమ్య భక్తిసంయుతః .. 8..

 

విల్వపత్రముపాఘ్నాయ గంగాయాత్రాం సమాచరేత్ .

శయనే భోజనే దానే పథి రాత్రౌ దివా తథా .. 9..

 

గంగా గంగేతి సంస్మృత్య కాలం సంయాపయేన్నరః .

గంగాయాత్రాం సమాసాద్య పథి చేన్మ్రియతే జనః .. 10..

 

గంగామృత్యుఫలం తస్య భవత్యేవ న సంశయః .

గంగాయా దర్శనే దేవా ఆచరంతి విరోధనం .. 11..

 

యేనాసావవగాహ్యైనాం నాస్మాభిః సమతామియాత్ .

కృతగంగార్థయాత్రస్య శరీరే పాపసంచయాః .. 12..

 

భవంతి వికలాః సర్వే తమాంసీవ క్షపాత్యయే .

తే పి విఘ్నానాచరంతి యేనాసౌ నైవ గచ్ఛతు .. 13..

 

గంగాయా వాయుసంసర్గం ప్రాప్య పాపైర్విముచ్యతే .

తదా విరోధం వై దేవా ఆచరంత్యస్య గచ్ఛతః .. 14..

 

గంగావాయోస్తు సంసర్గే పఠేత్స్తవమిమం నరః .

సర్వదేవేశ్వరో యేన పరితుష్యతి కేశవః .. 15..

 

స్వే మహిమ్ని స్థితం దేవమప్రమేయమజం విముం .

శోకమోహవినిర్ముక్తం ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .. 16..

 

ఆసనాద్యైరసంస్పృష్టం సేవితం యోగిభిః సదా .

నిర్గుణం సర్వగం శాంతం ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .. 17..

 

సర్వదోషవినిర్ముక్తం సుప్రభావం సునిర్మలం .

నిష్కలం శాశ్వతం దేవం ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .. 18..

 

అతులం సుఖధర్మాణాం వ్యోమదేహం సనాతనం .

ధర్మాధర్మసమాయుక్తం ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .. 19..

 

క్షరాక్షరవినిర్ముక్తం జన్మమృత్యువివర్జనం .

అభయం సత్యసంకల్పం ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .

అమృతం సాధనం సాధ్యం యం పశ్యంతి మనీషిణః .. 20..

 

జ్ఞేయాఖ్యం పరమాత్మానం ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .

వ్యాసాద్యైరృషిభిః సర్వైర్ధ్యానయోగపరాయణైః .. 21..

 

అర్చ్చితం భావకుసుమైర్ధ్యాయే విష్ణుం సనాతనం .

విష్ణ్వష్టకమిదం పుణ్యం యోగీనాం హర్షదాయకం .. 22..

 

యః పఠేత్పరయా భక్త్యా స విష్ణుతుల్యతామియాత్ .

విష్ణుతుల్యస్తదా భూత్వా గంగాం పశ్యేదనన్యథా .. 23..

 

దృష్ట్వా గంగాం మహాపుణ్యాం ప్రణమేద్దండవన్ముదా .

గంగే దేవి జగన్మాతః శివశీర్షకృతాలయే .. 24..

 

జన్మైతత్సఫలమ్మేఽస్తు భవతీం ప్రణమామ్యహం .

ఏతేన ఖలు మంత్రేణ హ్యష్టాంగైః ప్రణమేచ్ఛివాం .. 25..

 

స్మృతాసి గంగే దృష్టాసి స్పృశామి త్వాం మహేశ్వరీం .

విష్ణుదేహద్రవాకారే ప్రసీద జగదంబికే .. 26..

 

ఏతేన ఖలు మంత్రేణ స్పృశేద్దేవీం సనాతనీం .

తతో ద్వివాసాః స్నాయాచ్చ ఇష్టదేవప్రియార్థకః .. 27..

 

మజ్జంతి యేఽస్మిన్కిల దేహభాజో న తే నిమజ్జంతి పునర్భవాబ్ధౌ .

సోఽయం పురస్తాత్పయసాం ప్రభావో గంగేతి యం గాయతి వేదవర్గః .. 28..

 

ఆవాహనంచ తీర్థానాం నాపేక్ష్యం జాహ్నవీజలే .

నిఃసంకల్పోఽపియః స్నాయాత్స చ పాపైర్విముచ్యతే .. 29..

 

దేవర్షిపితృలోకానాం తర్పణం విధితశ్చరేత్ .

సంపూజయేదిష్టదేవం చింతాంతరపరాఙ్ముఖః .. 30..

 

గంగాతీరే వసేన్మర్త్యస్త్రిరాత్రమపి నాన్యథా .

యం క్షణం తత్ర వసతి స ఏవ సార్థకః క్షణః .. 31..

 

గమనే ప్రార్థయేద్దేవీం పునర్దర్శనకామ్యయా .

మాత్రా పిత్రా దుహిత్రా వా భార్య్యాపుత్రధనాదిభిః .. 32..

 

త్యక్తస్య న తథా దుఃఖం యథా గంగావియోగజం .

నైవ స స్యాత్క్షణో బ్రహ్మన్యత్ర గంగా న విద్యతే .. 33..

 

న గమ్యతే చ దేశోఽసౌ యత్ర గంగా న విద్యతే .

ఏకపాదస్థితో యస్తు తపత్యయుతవత్సరాన్ .. 34..

 

దండమాత్రంతు గంగాయాం వసేత్స తు విశిష్యతే .

ఏవంతు దండసంఖ్యాభిర్మాసపక్షాదివాసతః .. 35..

 

ఫలం దత్తే భగవతీ గంగావాసిజనాయ వై .

యాన్కాలాన్స్వర్ధూనీతీరే వసేన్మర్త్యః సమాహితః .. 36..

 

తావదేవాస్య పితరో దేవాశ్చ పరితోషితాః .

తావత్తు బ్రహ్మచర్య్యేణ కాలం సంయాపయేద్విజ .. 37..

 

తావదేవ పరస్యాన్నం న భుంజీత కదాచన .

తైర్దత్తంచ న గృహ్ణీయాత్పరనిందాం న చాచరేత్ .. 38..

 

గంగాతీరస్థితో యస్తు పరనిందాం సమాచరేత్ .

సర్వభూతమయో విష్ణుస్తస్మై క్రుద్ధేఽత్ పరాఙ్ముఖః .. 39..

 

గంగాస్నానార్థమాగత్య యో గృహ్ణాతి గృహీజనః .

తండులం వా సువర్ణం వా వస్త్రాదిం వా కదాచన .. 40..

 

న తస్య ఫలసిద్ధిః స్యాత్సమ్యగ్గంగా ప్రయోజనం .

స పంగుః స సదా కాణః స ఏవ పాపరాశిమాన్ .. 41..

 

యో గంగానికటం ప్రాప్య గంగాస్నానముపేక్షతే .

సాయం ప్రాతశ్చ మధ్యాహ్నే ద్రష్టవ్యా తీరవాసిభిః .. 42..

 

గంగాతీరాద్గతో దూరం న స్నాత్వా యస్తు జాహ్నవీం .

బ్రహ్మహయాదిభిః పాపైస్తత్క్షణాత్ స ప్రలిప్యతే .. 43..

 

గంగాస్నానరతం మర్త్యం గంగాతీరనివాసినం .

పూజయిత్వా యథాన్యాయమశ్వమేధఫలం లభేత్ .. 44..

 

అగంగదేశవాసీ యో భగ్నరాగో ద్విజర్షభ .

న గంగామాశ్రయేద్దేవీం పరః స విధివంచితః .. 45..

 

గ్రామజనపదాః శైలా ఆశ్రమాః శుచయో హితే .

యేషాం భాగీరథీ గంగా మధ్యే యాతి సరిద్వరా .. 46..

 

మానుష్యం దుర్లభం ప్రాప్య విద్యుత్సంపాతచంచలం .

గంగాం యః సేవతే సోఽత్ర బుద్ధేః పారం పరం గతః .. 47..

 

కృతపుణ్యా మహాత్మానో దేవలోకప్రపూజితాః .

సహస్రసూర్య్యప్రతిమాం గంగాం పశ్యంతి తే భువి .. 48..

 

సాధారణజలాపూర్ణాం సాధారణనదీమివ .

పశ్యంతి నాస్తికా గంగాం పాపోపహతలోచనాః .. 49..

 

అగంగవాసం సంత్యజ్య యో గంగావాసమావ్రజేత్ .

స హి బుద్ధిమతాం శ్రేష్ఠో దేవైరపి సుదుర్లభః .. 50..

 

పైతృకీ వసతిర్యస్య గంగాతీరే ద్విజర్షభ .

మనుష్యచర్మ్మణా నద్ధః స శివో నాత్ర సంశయః .. 51..

 

గంగాతీరనివాసాయ కన్యాం దత్తే తు యః శుభాం .

ప్రత్యహం పితరస్తస్య గయాశ్రాద్ధస్య భోగినః .. 52..

 

గంగాతీరనివాసాయ యో భూమిం ప్రదదాతి వై .

స్వర్గరాజ్యం స భుంక్తే వై యావదింద్రాశ్చతుర్ద్దశ .. 53..

 

కృతాపరాధంచ నరం గంగాతీరనివాసినం .

యస్తాడయేద్వచోదండైస్తస్య పాపఫలం శృణు .. 54..

 

విముఖాస్తస్య వై దేవాః పితరశ్చాప్యుపోషితాః .

గంగా పరిత్యజేత్తం వై సోఽగతిశ్చిరనారకీ .. 55..

 

గంగాతీరాలయం మర్త్యం సూర్య్యతుల్యం య ఈక్షతే .

తస్యైవ విమలం చక్షుర్దేవదర్శనసాధనం .. 56..

 

గంగాతీరాలయాన్లోకాన్గంగాలోకాన్వదేత యః .

స ఏవానుగృహీతః స్యాద్గంగయా ద్విజపుంగవ .. 57..

 

గంగాతీరాలయాన్మర్త్యాందేవైరర్యాన్కుధీర్జనః .

మనుష్యబుద్ధ్యా పాపిన్యా జైమినే హ్యవమన్యతే .. 58..

 

దేవా మనుష్యరూపేణ గంగాతీరే చరంతి వై .

తస్మాత్తాన్నావమన్యేత శ్రేయోర్థీ న కదాచన .. 59..

 

గంగాతీరద్వయే విప్ర పిశాచాశ్చ శివాజ్ఞయా .

కోటయః పంచలక్షాణి తిష్ఠంతి వాయురూపిణః .. 60..

 

శృణు తేషాంచ కర్మ్మాణి యదర్థే తే నిరూపితాః .

యే తత్ర పాపకర్మ్మాణో గంగాతీరే ద్విజర్షభ .. 61..

 

త్యజంతి విష్ఠామూత్రాణి శ్లేష్మకేశనఖాది చ .

తత్రైవ తాంస్తే సర్వాణి భోజయంత్యనురూపతః .. 62..

 

యే మిథ్యావాదినో దుష్టా గురుసేవాపరాఙ్ముఖాః .

వృథా హింసారతాః క్రూరా విశ్వాసఘాతినస్తథా .. 63..

 

తాంస్తే గంగాపిశాచా వై ముమూర్షూన్గాంగరోధసి .

క్షేత్రాన్నారాయణాన్నీత్వా స్థాపయంతి నభఃస్థలే .. 64..

 

శూన్యే సంత్యజ్య ప్రాణాంస్తే యాంతి దుర్గతిముత్తమాం .

తన్న పశ్యంతి పాపిష్ఠాః పశ్యంతి దివ్యచక్షుషః .. 65..

 

జైమినే వర్ణయామ్యస్య లక్షణాని నిబోధ మే .

శనిమంగలవారే వా నిశీథే లుప్తబోధనః .. 66..

 

విష్ఠామూత్రం త్యజన్భూరి చిరరోగీ బహూనపి .

వాసరాన్లుప్తసంగశ్చ సదాఘూర్ణితలోచనః .. 67..

 

ఊద్ధర్వశ్వాసో హృష్టదేహో గతసర్వేంద్రియాశయః .

యో మ్రియేత స ఏవాయం పిశాచైర్యస్తు క్షిప్యతే .. 68..

 

గంగాభైరవనామనః సంత్యన్యే శివకింకరాః .

తే రక్షంతి సదా గంగాం నానారూపవిహారిణః .. 69..

 

తే తు కుర్వంతి కర్మ్మాణి తాని విప్ర నిబోధ మే .

యాన్యదత్తాని పుష్పాణి నైవేద్యాదీని యాని చ .. 70..

 

గంగాప్రవాహస్పృష్టాని గృహీత్వా తాని తే శివాం .

పూజయంతి మహాభాగ శివవిష్ణ్వాదికానపి .. 71..

 

వస్త్రనిష్పీడైతం వారి త్యక్తం చాధోఽంశుకం జలే .

గృహ్ణంతి శిరమా తే వై గంగాపాతాభిశంకయా .. 72..

 

మదమాత్సర్య్యహింసాదియుక్తాందుష్టధియో జనాన్ .

దూరీకుర్వంతి తే దేవా యత్తే స్యురన్యతో మృతాః .. 73..

 

.. ఇతి గంగాజ్ఞానం ..

 

.. బృహద్ధర్మపురాణం . మధ్యఖండః . అధ్యాయః 55 - గంగాధర్మః ..