Get Consultation from Experts
First Chat Free
Enter your mobile number to continue
By signing in, you agree to our Terms Of Use and Privacy Policy
Immerse yourself in divine chants, devotional hymns, and sacred verses dedicated to holy deities.
UPANISHADS
యేనేదం భూతం భువనం భవిష్యత్ పరిగృహీతమమృతేన సర్వమ్ ।
యేన యజ్ఞస్తాయతే సప్తహోతా తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 1॥
యేన కర్మాణి ప్రచరంతి ధీరా యతో వాచా మనసా చారు యంతి ।
యత్సమ్మితమను సంయంతి ప్రాణినస్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 2॥
యేన కర్మాణ్యపసో మనీషిణో యజ్ఞే కృణ్వంతి విదథేషు ధీరాః ।
యదపూర్వం యక్షమంతః ప్రజానాం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 3॥
యత్ప్రజ్ఞానముత చేతో ధృతిశ్చ యజ్జ్యోతిరంతరమృతం ప్రజాసు ।
యస్మాన్న ఋతే కించన కర్మ క్రియతే తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 4॥
సుషారథిరశ్వానివ యన్మనుష్యాన్నేనీయతేఽభీశుభిర్వాజిన ఇవ ।
హృత్ప్రతిష్ఠం యదజిరం జవిష్ఠం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 5॥
యస్మిన్నృచః సామ యజూషి యస్మిన్ ప్రతిష్ఠితా రథనాభావివారాః ।
యస్మింశ్చిత్తం సర్వమోతం ప్రజానాం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 6॥
యదత్ర షష్ఠం త్రిశతం సువీరం యజ్ఞస్య గుహ్యం నవనావమాయ్యం (?) ।
దశ పంచ త్రింశతం యత్పరం చ తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 7॥
యజ్జాగ్రతో దూరముదైతి దైవం తదు సుప్తస్య తథైవైతి ।
దూరంగమం జ్యోతిషాం జ్యోతిరేకం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 8॥
యేన ద్యౌః పృథివీ చాంతరిక్షం చ యే పర్వతాః ప్రదిశో దిశశ్చ ।
యేనేదం జగద్వ్యాప్తం ప్రజానాం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 9॥
యేనేదం విశ్వం జగతో బభూవ యే దేవా అపి మహతో జాతవేదాః ।
తదేవాగ్నిస్తమసో జ్యోతిరేకం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 10॥
యే మనో హృదయం యే చ దేవా యే దివ్యా ఆపో యే సూర్యరశ్మిః ।
తే శ్రోత్రే చక్షుషీ సంచరంతం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 11॥
అచింత్యం చాప్రమేయం చ వ్యక్తావ్యక్తపరం చ యత ।
సూక్ష్మాత్సూక్ష్మతరం జ్ఞేయం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 12॥
ఏకా చ దశ శతం చ సహస్రం చాయుతం చ
నియుతం చ ప్రయుతం చార్బుదం చ న్యర్బుదం చ ।
సముద్రశ్చ మధ్యం చాంతశ్చ పరార్ధశ్చ
తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 13॥
యే పంచ పంచదశ శతం సహస్రమయుతం న్యర్బుదం చ ।
తేఽగ్నిచిత్యేష్టకాస్తం శరీరం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 14॥
వేదాహమేతం పురుషం మహాంతమాదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్ ।
యస్య యోనిం పరిపశ్యంతి ధీరాస్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥
యస్యేదం ధీరాః పునంతి కవయో బ్రహ్మాణమేతం త్వా వృణుత ఇందుమ్ ।
స్థావరం జంగమం ద్యౌరాకాశం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 16॥
పరాత్ పరతరం చైవ యత్పరాచ్చైవ యత్పరమ్ ।
యత్పరాత్ పరతో జ్ఞేయం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 17॥
పరాత్ పరతరో బ్రహ్మా తత్పరాత్ పరతో హరిః ।
తత్పరాత్ పరతోఽధీశస్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 18॥
యా వేదాదిషు గాయత్రీ సర్వవ్యాపీ మహేశ్వరీ ।
ఋగ్యజుస్సామాథర్వైశ్చ తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 19॥
యో వై దేవం మహాదేవం ప్రణవం పురుషోత్తమమ్ ।
యః సర్వే సర్వవేదైశ్చ తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 20॥
ప్రయతః ప్రణవోంకారం ప్రణవం పురుషోత్తమమ్ ।
ఓంకారం ప్రణవాత్మానం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 21॥
యోఽసౌ సర్వేషు వేదేషు పఠ్యతే హ్యజ ఇశ్వరః ।
అకాయో నిర్గుణో హ్యాత్మా తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 22॥
గోభిర్జుష్టం ధనేన హ్యాయుషా చ బలేన చ ।
ప్రజయా పశుభిః పుష్కరాక్షం తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 23॥
త్రియంబకం యజామహే సుగంధిం పుష్టివర్ధనమ్ ।
ఉర్వారుకమివ బంధనాన్మృత్యోర్ముక్షీయ
మాఽమృతాత్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 24॥
కైలాసశిఖరే రమ్యే శంకరస్య శివాలయే ।
దేవతాస్తత్ర మోదంతే తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 25॥
విశ్వతశ్చక్షురుత విశ్వతోముఖో విశ్వతోహస్త ఉత విశ్వతస్పాత్ ।
సంబాహుభ్యాం నమతి సంపతత్రైర్ద్యావాపృథివీ
జనయన్ దేవ ఏకస్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 26॥
చతురో వేదానధీయీత సర్వశాస్యమయం విదుః ।
ఇతిహాసపురాణానాం తన్మే మన శివసంకన్ల్పమస్తు ॥ 27॥
మా నో మహాంతముత మా నో అర్భకం మా న ఉక్షంతముత మా న ఉక్షితమ్ ।
మా నో వధీః పితరం మోత మాతరం ప్రియా మా నః
తనువో రుద్ర రీరిషస్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 28॥
మా నస్తోకే తనయే మా న ఆయుషి మా నో గోషు మా నో అశ్వేషు రీరిషః ।
వీరాన్మా నో రుద్ర భామితో వధీర్హవిష్మంతః
నమసా విధేమ తే తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 29॥
ఋతం సత్యం పరం బ్రహ్మ పురుషం కృష్ణపింగళమ్ ।
ఊర్ధ్వరేతం విరూపాక్షం విశ్వరూపాయ వై నమో నమః
తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 30॥
కద్రుద్రాయ ప్రచేతసే మీఢుష్టమాయ తవ్యసే ।
వోచేమ శంతమం హృదే । సర్వో హ్యేష రుద్రస్తస్మై రుద్రాయ
నమో అస్తు తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 31॥
బ్రహ్మ జజ్ఞానం ప్రథమం పురస్తాత్ వి సీమతః సురుచో వేన ఆవః ।
స బుధ్నియా ఉపమా అస్య విష్ఠాః సతశ్చ యోనిం
అసతశ్చ వివస్తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 32॥
యః ప్రాణతో నిమిషతో మహిత్వైక ఇద్రాజా జగతో బభూవ ।
య ఈశే అస్య ద్విపదశ్చతుష్పదః కస్మై దేవాయ
హవిషా విధేమ తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 33॥
య ఆత్మదా బలదా యస్య విశ్వే ఉపాసతే ప్రశిషం యస్య దేవాః ।
యస్య ఛాయాఽమృతం యస్య మృత్యుః కస్మై దేవాయ
హవిషా విధేమ తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 34॥
యో రుద్రో అగ్నౌ యో అప్సు య ఓషధీషు యో రుద్రో విశ్వా భువనాఽఽవివేశ ।
తస్మై రుద్రాయ నమో అస్తు తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 35॥
గంధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ ।
ఈశ్వరీం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియం
తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 36॥
య ఇదం శివసంకల్పం సదా ధ్యాయంతి బ్రాహ్మణాః ।
తే పరం మోక్షం గమిష్యంతి తన్మే మనః శివసంకల్పమస్తు ॥ 37॥
ఇతి శివసంకల్పమంత్రాః సమాప్తాః ।
(శైవ-ఉపనిషదః)
ఇతి శివసంకల్పోపనిషత్ సమాప్త ।
Mooka Pancha Sathi
బధ్నీమో వయమంజలిం ప్రతిదినం బంధచ్ఛిదే దేహినాం
కందర్పాగమతంత్రమూలగురవే కల్యాణకేలీభువే ।
కామాక్ష్యా ఘనసారపుంజరజసే కామద్రుహశ్చక్షుషాం
మందారస్తబకప్రభామదముషే మందస్మితజ్యోతిషే ॥1॥
సధ్రీచే నవమల్లికాసుమనసాం నాసాగ్రముక్తామణే-
రాచార్యాయ మృణాలకాండమహసాం నైసర్గికాయ ద్విషే ।
స్వర్ధున్యా సహ యుధ్వేన హిమరుచేరర్ధాసనాధ్యాసినే
కామాక్ష్యాః స్మితమంజరీధవలిమాద్వైతాయ తస్మై నమః ॥2॥
కర్పూరద్యుతిచాతురీమతితరామల్పీయసీం కుర్వతీ
దౌర్భాగ్యోదయమేవ సంవిదధతీ దౌషాకరీణాం త్విషామ్ ।
క్షుల్లానేవ మనోజ్ఞమల్లినికరాన్ఫుల్లానపి వ్యంజతీ
కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశులహరీ కామప్రసూరస్తు మే ॥3॥
యా పీనస్తనమండలోపరి లసత్కర్పూరలేపాయతే
యా నీలేక్షణరాత్రికాంతితతిషు జ్యోత్స్నాప్రరోహాయతే ।
యా సౌందర్యధునీతరంగతతిషు వ్యాలోలహంసాయతే
కామాక్ష్యాః శిశిరీకరోతు హృదయం సా మే స్మితప్రాచురీ ॥4॥
యేషాం గచ్ఛతి పూర్వపక్షసరణిం కౌముద్వతః శ్వేతిమా
యేషాం సంతతమారురుక్షతి తులాకక్ష్యాం శరచ్చంద్రమాః ।
యేషామిచ్ఛతి కంబురప్యసులభామంతేవసత్ప్రక్రియాం
కామాక్ష్యా మమతాం హరంతు మమ తే హాసత్విషామంకురాః ॥5॥
ఆశాసీమసు సంతతం విదధతీ నైశాకరీం వ్యాక్రియాం
కాశానామభిమానభంగకలనాకౌశల్యమాబిభ్రతీ ।
ఈశానేన విలోకితా సకుతుకం కామాక్షి తే కల్మష-
క్లేశాపాయకరీ చకాస్తి లహరీ మందస్మితజ్యోతిషామ్ ॥6॥
ఆరూఢస్య సమున్నతస్తనతటీసామ్రాజ్యసింహాసనం
కందర్పస్య విభోర్జగత్త్రయప్రాకట్యముద్రానిధేః ।
యస్యాశ్చామరచాతురీం కలయతే రశ్మిచ్ఛటా చంచలా
సా మందస్మితమంజరీ భవతు నః కామాయ కామాక్షి తే ॥7॥
శంభోర్యా పరిరంభసంభ్రమవిధౌ నైర్మల్యసీమానిధిః
గైర్వాణీవ తరంగిణీ కృతమృదుస్యందాం కలిందాత్మజామ్ ।
కల్మాషీకురుతే కలంకసుషమాం కంఠస్థలీచుంబినీం
కామాక్ష్యాః స్మితకందలీ భవతు నః కల్యాణసందోహినీ ॥8॥
జేతుం హారలతామివ స్తనతటీం సంజగ్ముషీ సంతతం
గంతుం నిర్మలతామివ ద్విగుణితాం మగ్నా కృపాస్త్రోతసి ।
లబ్ధుం విస్మయనీయతామివ హరం రాగాకులం కుర్వతీ
మంజుస్తే స్మితమంజరీ భవభయం మథ్నాతు కామాక్షి మే ॥9॥
శ్వేతాపి ప్రకటం నిశాకరరుచాం మాలిన్యమాతన్వతీ
శీతాపి స్మరపావకం పశుపతేః సంధుక్షయంతీ సదా ।
స్వాభావ్యాదధరాశ్రితాపి నమతాముచ్చైర్దిశంతీ గతిం
కామాక్షి స్ఫుటమంతరా స్ఫురతు నస్త్వన్మందహాసప్రభా ॥10॥
వక్త్రశ్రీసరసీజలే తరలితభ్రూవల్లికల్లోలితే
కాలిమ్నా దధతీ కటాక్షజనుషా మాధువ్రతీం వ్యాపృతిమ్ ।
నిర్నిద్రామలపుండరీకకుహనాపాండిత్యమాబిభ్రతీ
కామాక్ష్యాః స్మితచాతురీ మమ మనః కాతర్యమున్మూలయేత్ ॥11॥
నిత్యం బాధితబంధుజీవమధరం మైత్రీజుషం పల్లవైః
శుద్ధస్య ద్విజమండలస్య చ తిరస్కర్తారమప్యాశ్రితా ।
యా వైమల్యవతీ సదైవ నమతాం చేతః పునీతేతరాం
కామాక్ష్యా హృదయం ప్రసాదయతు మే సా మందహాసప్రభా ॥12॥
ద్రుహ్యంతీ తమసే ముహుః కుముదినీసాహాయ్యమాబిభ్రతీ
యాంతీ చంద్రకిశోరశేఖరవపుఃసౌధాంగణే ప్రేంఖణమ్ ।
జ్ఞానాంభోనిధివీచికాం సుమనసాం కూలంకషాం కుర్వతీ
కామాక్ష్యాః స్మితకౌముదీ హరతు మే సంసారతాపోదయమ్ ॥13॥
కాశ్మీరద్రవధాతుకర్దమరుచా కల్మాషతాం బిభ్రతీ
హంసౌధైరివ కుర్వతీ పరిచితిం హారీకృతైర్మౌక్తికైః ।
వక్షోజన్మతుషారశైలకటకే సంచారమాతన్వతీ
కామాక్ష్యా మృదులస్మితద్యుతిమయీ భాగీరథీ భాసతే ॥14॥
కంబోర్వంశపరంపరా ఇవ కృపాసంతానవల్లీభువః
సంఫుల్లస్తబకా ఇవ ప్రసృమరా మూర్తాః ప్రసాదా ఇవ ।
వాక్పీయూషకణా ఇవ త్రిపథగాపర్యాయభేదా ఇవ
భ్రాజంతే తవ మందహాసకిరణాః కాంచీపురీనాయికే ॥15॥
వక్షోజే ఘనసారపత్రరచనాభంగీసపత్నాయితా
కంఠే మౌక్తికహారయష్టికిరణవ్యాపారముద్రాయితా ।
ఓష్ఠశ్రీనికురుంబపల్లవపుటే ప్రేంఖత్ప్రసూనాయితా
కామాక్షి స్ఫురతాం మదీయహృదయే త్వన్మందహాసప్రభా ॥16॥
యేషాం బిందురివోపరి ప్రచలితో నాసాగ్రముక్తామణిః
యేషాం దీన ఇవాధికంఠమయతే హారః కరాలంబనమ్ ।
యేషాం బంధురివోష్ఠయోరరుణిమా ధత్తే స్వయం రంజనం
కామాక్ష్యాః ప్రభవంతు తే మమ శివోల్లాసాయ హాసాంకురాః ॥17॥
యా జాడ్యాంబునిధిం క్షిణోతి భజతాం వైరాయతే కైరవైః
నిత్యం యాం నియమేన యా చ యతతే కర్తుం త్రిణేత్రోత్సవమ్ ।
బింబం చాంద్రమసం చ వంచయతి యా గర్వేణ సా తాదృశీ
కామాక్షి స్మితమంజరీ తవ కథం జ్యోత్స్నేత్యసౌ కీర్త్యతే ॥18॥
ఆరుఢా రభసాత్పురః పురరిపోరాశ్లేషణోపక్రమే
యా తే మాతరుపైతి దివ్యతటినీశంకాకరీ తత్క్షణమ్ ।
ఓష్ఠౌ వేపయతి భ్రువౌ కుటిలయత్యానమ్రయత్యాననం
తాం వందే మృదుహాసపూరసుషమామేకామ్రనాథప్రియే ॥19॥
వక్త్రేందోస్తవ చంద్రికా స్మితతతిర్వల్గు స్ఫురంతీ సతాం
స్యాచ్చేద్యుక్తిమిదం చకోరమనసాం కామాక్షి కౌతూహలమ్ ।
ఏతచ్చిత్రమహర్నిశం యదధికామేషా రుచిం గాహతే
బింబోష్ఠద్యుమణిప్రభాస్వపి చ యద్బిబ్బోకమాలంబతే ॥20॥
సాదృశ్యం కలశాంబుధేర్వహతి యత్కామాక్షి మందస్మితం
శోభామోష్ఠరుచాంబ విద్రుమభవామేతాద్భిదాం బ్రూమహే ।
ఏకస్మాదుదితం పురా కిల పపౌ శర్వః పురాణః పుమాన్
ఏతన్మధ్యసముద్భవం రసయతే మాధుర్యరూపం రసమ్ ॥21॥
ఉత్తుంగస్తనకుంభశైలకటకే విస్తారికస్తూరికా-
పత్రశ్రీజుషి చంచలాః స్మితరుచః కామాక్షి తే కోమలాః ।
సంధ్యాదీధితిరంజితా ఇవ ముహుః సాంద్రాధరజ్యోతిషా
వ్యాలోలామలశారదాభ్రశకలవ్యాపారమాతన్వతే ॥22॥
క్షీరం దూరత ఏవ తిష్ఠతు కథం వైమల్యమాత్రాదిదం
మాతస్తే సహపాఠవీథిమయతాం మందస్మితైర్మంజులైః ।
కిం చేయం తు భిదాస్తి దోహనవశాదేకం తు సంజాయతే
కామాక్షి స్వయమర్థితం ప్రణమతామన్యత్తు దోదుహ్యతే ॥23॥
కర్పూరైరమృతైర్జగజ్జనని తే కామాక్షి చంద్రాతపైః
ముక్తాహారగుణైర్మృణాలవలయైర్ముగ్ధస్మితశ్రీరియమ్ ।
శ్రీకాంచీపురనాయికే సమతయా సంస్తూయతే సజ్జనైః
తత్తాదృఙ్మమ తాపశాంతివిధయే కిం దేవి మందాయతే ॥24॥
మధ్యేగర్భితమంజువాక్యలహరీమాధ్వీఝరీశీతలా
మందారస్తబకాయతే జనని తే మందస్మితాంశుచ్ఛటా ।
యస్యా వర్ధయితుం ముహుర్వికసనం కామాక్షి కామద్రుహో
వల్గుర్వీక్షణవిభ్రమవ్యతికరో వాసంతమాసాయతే ॥25॥
బింబోష్ఠద్యుతిపుంజరంజితరుచిస్త్వన్మందహాసచ్ఛటా ।
కల్యాణం గిరిసార్వభౌమతనయే కల్లోలయత్వాశు మే ।
ఫుల్లన్మల్లిపినద్ధహల్లకమయీ మాలేవ యా పేశలా
శ్రీకాంచీశ్వరి మారమర్దితురురోమధ్యే ముహుర్లంబతే ॥26॥
బిభ్రాణా శరదభ్రవిభ్రమదశాం విద్యోతమానాప్యసో
కామాక్షి స్మితమంజరీ కిరతి తే కారుణ్యధారారసమ్ ।
ఆశ్చర్యం శిశిరీకరోతి జగతీశ్చాలోక్య చైనామహో
కామం ఖేలతి నీలకంఠహృదయం కౌతూహలాందోలితమ్ ॥27॥
ప్రేంఖత్ప్రౌఢకటాక్షకుంజకుహరేష్వత్యచ్ఛగుచ్ఛాయితం
వక్త్రేందుచ్ఛవిసింధువీచినిచయే ఫేనప్రతానాయితమ్ ।
నైరంతర్యవిజృంభితస్తనతటే నైచోలపట్టాయితం
కాలుష్యం కబలీకరోతు మమ తే కామాక్షి మందస్మితమ్ ॥28॥
పీయూషం తవ మంథరస్మితమితి వ్యర్థైవ సాపప్రథా
కామాక్షి ధ్రువమీదృశం యది భవేదేతత్కథం వా శివే ।
మందారస్య కథాలవం న సహతే మథ్నాతి మందాకినీ-
మిందుం నిందతి కీర్తితేఽపి కలశీపాథోధిమీర్ష్యాయతే ॥29॥
విశ్వేషాం నయనోత్సవం వితనుతాం విద్యోతతాం చంద్రమా
విఖ్యాతో మదనాంతకేన ముకుటీమధ్యే చ సంమాన్యతామ్ ।
ఆః కిం జాతమనేన హాససుషమామాలోక్య కామాక్షి తే
కాలంకీమవలంబతే ఖలు దశాం కల్మాషహీనోఽప్యసౌ ॥30॥
చేతః శీతలయంతు నః పశుపతేరానందజీవాతవో
నమ్రాణాం నయనాధ్వసీమసు శరచ్చంద్రాతపోపక్రమాః ।
సంసారాఖ్యసరోరుహాకరఖలీకారే తుషారోత్కరాః
కామాక్షి స్మరకీర్తిబీజనికరాస్త్వన్మందహాసాంకురాః ॥31॥
కర్మౌఘాఖ్యతమఃకచాకచికరాన్కామాక్షి సంచింతయే
త్వన్మందస్మితరోచిషాం త్రిభువనక్షేమంకరానంకురాన్ ।
యే వక్త్రం శిశిరశ్రియో వికసితం చంద్రాతపాంభోరుహ-
ద్వేషోద్ధేషోణచాతురీమివ తిరస్కర్తుం పరిష్కుర్వతే ॥32॥
కుర్యుర్నః కులశైలరాజతనయే కూలంకషం మంగలం
కుందస్పర్ధనచుంచవస్తవ శివే మందస్మితప్రక్రమాః ।
యే కామాక్షి సమస్తసాక్షినయనం సంతోషయంతీశ్వరం
కర్పూరప్రకరా ఇవ ప్రసృమరాః పుంసామసాధారణాః ॥33॥
కమ్రేణ స్నపయస్వ కర్మకుహనాచోరేణ మారాగమ-
వ్యాఖ్యాశిక్షణదీక్షితేన విదుషామక్షీణలక్ష్మీపుషా ।
కామాక్షి స్మితకందలేన కలుషస్ఫోటక్రియాచుంచునా
కారుణ్యామృతవీచికావిహరణప్రాచుర్యధుర్యేణ మామ్ ॥34॥
త్వన్మందస్మితకందలస్య నియతం కామాక్షి శంకామహే
బింబః కశ్చన నూతనః ప్రచలితో నైశాకరః శీకరః ।
కించ క్షీరపయోనిధిః ప్రతినిధిః స్వర్వాహినీవీచికా-
బిబ్వోకోఽపి విడంబ ఏవ కుహనా మల్లీమతల్లీరుచః ॥35॥
దుష్కర్మార్కనిసర్గకర్కశమహస్సంపర్కతపతం మిల-
త్పంకం శంకరవల్లభే మమ మనః కాంచీపురాలంక్రియే ।
అంబ త్వన్మృదులస్మితామృతరసే మంక్త్వా విధూయ వ్యథా-
మానందోదయసౌధశృంగపదవీమారోఢుమాకాంక్షతి ॥36॥
నమ్రాణాం నగరాజశేఖరసుతే నాకాలయానాం పురః
కామాక్షి త్వరయా విపత్ప్రశమేన కారుణ్యధారాః కిరన్ ।
ఆగచ్ఛంతమనుగ్రహం ప్రకటయన్నానందబీజాని తే
నాసీరే మృదుహాస ఏవ తనుతే నాథే సుధాశీతలః ॥37॥
కామాక్షి ప్రథమానవిభ్రమనిధిః కందర్పదర్పప్రసూః
ముగ్ధస్తే మృదుహాస ఏవ గిరిజే ముష్ణాతు మే కిల్బిషమ్ ।
యం ద్రష్టుం విహితే కరగ్రహ ఉమే శంభుస్త్రపామీలితం
స్వైరం కారయతి స్మ తాండవవినోదానందినా తండునా ॥38॥
క్షుణ్ణం కేనచిదేవ ధీరమనసా కుత్రాపి నానాజనైః
కర్మగ్రంథినియంత్రితైరసుగమం కామాక్షి సామాన్యతః ।
ముగ్ధైర్ద్రుష్టుమశక్యమేవ మనసా మూఢసయ మే మౌక్తికం
మార్గం దర్శయతు ప్రదీప ఇవ తే మందస్మితశ్రీరియమ్ ॥39॥
జ్యోత్స్నాకాంతిభిరేవ నిర్మలతరం నైశాకరం మండలం
హంసైరేవ శరద్విలాససమయే వ్యాకోచమంభోరుహమ్ ।
స్వచ్ఛైరేవ వికస్వరైరుడుగుణైః కామాక్షి బింబం దివః
పుణ్యైరేవ మృదుస్మితైస్తవ ముఖం పుష్ణాతి శోభాభరమ్ ॥40॥
మానగ్రంథివిధుంతుదేన రభసాదాస్వాద్యమానే నవ-
ప్రేమాడంబరపూర్ణిమాహిమకరే కామాక్షి తే తత్క్షణమ్ ।
ఆలోక్య స్మితచంద్రికాం పునరిమామున్మీలనం జగ్ముషీం
చేతః శీలయతే చకోరచరితం చంద్రార్ధచూడామణేః ॥41॥
కామాక్షి స్మితమంజరీం తవ భజే యస్యాస్త్విషామంకురా-
నాపీనస్తనపానలాలసతయా నిశ్శంకమంకేశయః ।
ఊర్ధ్వం వీక్ష్య వికర్షతి ప్రసృమరానుద్దామయా శుండయా
సూనుసుతే బిసశంకయాశు కుహనాదంతావలగ్రామణీః ॥42॥
గాఢాశ్లేషవిమర్దసంభ్రమవశాదుద్దామముక్తాగుణ-
ప్రాలంబే కుచకుంభయోర్విగలితే దక్షద్విషో వక్షసి ।
యా సఖ్యేన పినహ్యతి ప్రచురయా భాసా తదీయాం దశాం
సా మే ఖేలతు కామకోటి హృదయే సాంద్రస్మితాంశుచ్ఛటా ॥43॥
మందారే తవ మంథరస్మితరుచాం మాత్సర్యమాలోక్యతే
కామాక్షి స్మరశాసనే చ నియతో రాగోదయో లక్ష్యతే ।
చాంద్రీషు ద్యుతిమంజరీషు చ మహాంద్వేషాంకురో దృశ్యతే
శుద్ధానాం కథమీదృశీ గిరిసుతేఽతిశుద్ధా దశా కథ్యతామ్ ॥44॥
పీయూషం ఖలు పీయతే సురజనైర్దుగ్ధాంబుధిర్మథ్యతే
మాహేశైశ్చ జటాకలాపనిగడైర్మందాకినీ నహ్యతే ।
శీతాంశుః పరిభూయతే చ తమసా తస్మాదనేతాదృశీ
కామాక్షి స్మితమంజరీ తవ వచోవైదగ్ధ్యముల్లంఘతే ॥45॥
ఆశంకే తవ మందహాసలహరీమన్యాదృశీం చంద్రికా-
మేకామ్రేశకుటుంబిని ప్రతిపదం యస్యాః ప్రభాసంగమే ।
వక్షోజాంబురుహే న తే రచయతః కాంచిద్దశాం కౌఙ్మలీ-
మాస్యాంభోరుహమంబ కించ శనకైరాలంబతే ఫుల్లతామ్ ॥46॥
ఆస్తీర్ణాధరకాంతిపల్లవచయే పాతం ముహుర్జగ్ముషీ
మారద్రోహిణి కందలత్స్మరశరజ్వాలావలీర్వ్యంజతీ ।
నిందంతీ ఘనసారహారవలయజ్యోత్స్నామృణాలాని తే
కామాక్షి స్మితచాతురీ విరహిణీరీతిం జగాహేతరామ్ ॥47॥
సూర్యాలోకవిధౌ వికాసమధికం యాంతీ హరంతీ తమ-
స్సందోహం నమతాం నిజస్మరణతో దోషాకరద్వేషిణీ ।
నిర్యాంతీ వదనారవిందకుహరాన్నిర్ధూతజాడ్యా నృణాం
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతిమయీ చిత్రీయతే చంద్రికా ॥48॥
కుంఠీకుర్యురమీ కుబోధఘటనామస్మన్మనోమాథినీం
శ్రీకామాక్షి శివంకరాస్తవ శివే శ్రీమందహాసాంకురాః ।
యే తన్వంతి నిరంతరం తరుణిమస్తంబేరమగ్రామణీ-
కుంభద్వంద్వవిడంబిని స్తనతటే ముక్తాకుథాడంబరమ్ ॥49॥
ప్రేంఖంతః శరదంబుదా ఇవ శనైః ప్రేమానిలైః ప్రేరితా
మజ్జంతో మందనారికంఠసుషమాసింధౌ ముహుర్మంథరమ్ ।
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితాంశునికరాః శ్యామాయమానశ్రియో
నీలాంభోధరనైపుణీం తత ఇతో నిర్నిద్రయంత్యంజసా ॥50॥
వ్యాపారం చతురాననైకవిహృతౌ వ్యాకుర్వతీ కుర్వతీ
రుద్రాక్షగ్రహణం మహేశి సతతం వాగూర్మికల్లోలితా ।
ఉత్ఫుల్లం ధవలారవిందమధరీకృత్య స్ఫురంతీ సదా
శ్రీకామాక్షి సరస్వతీ విజయతే త్వన్మందహాసప్రభా ॥51॥
కర్పూరద్యుతితస్కరేణ మహసా కల్మాషయత్యాననం
శ్రీకాంచీపురనాయికే పతిరివ శ్రీమందహాసోఽపి తే ।
ఆలింగత్యతిపీవరాం స్తనతటీం బింబాధరం చుంబతి
ప్రౌఢం రాగభరం వ్యనక్తి మనసో ధైర్యం ధునీతేతరామ్ ॥52॥
వైశద్యేన చ విశ్వతాపహరణక్రీడాపటీయస్తయా
పాండిత్యేన పచేలిమేన జగతాం నేత్రోత్సవోత్పాదేన ।
కామాక్షి స్మితకందలైస్తవ తులామారోఢుముద్యోగినీ
జ్యోత్స్నాసౌ జలరాశిపోషణతయా దూష్యాం ప్రపన్నా దశామ్ ॥53॥
లావణ్యాంబుజినీమృణాలవలయైః శృంగారగంధద్విప-
గ్రామణ్యః శ్రుతిచామరైస్తరుణిమస్వారాజ్యతేజోంకురైః ।
ఆనందామృతసింధువీచిపృషతైరాస్యాబ్జహంసైస్తవ
శ్రీకామాక్షి మథాన మందహసితైర్మత్కం మనఃకల్మషమ్ ॥54॥
ఉత్తుంగస్తనమండలీపరిచలన్మాణిక్యహారచ్ఛటా-
చంచచ్ఛోణిమపుంజమధ్యసరణిం మాతః పరిష్కుర్వతీ ।
యా వైదగ్ధ్యముపైతి శంకరజటాకాంతారవాటీపత-
త్స్వర్వాపీపయసః స్మితద్యుతిరసౌ కామాక్షి తే మంజులా ॥55॥
సన్నామైకజుషా జనేన సులభం సంసూచయంతీ శనై-
రుత్తుంగస్య చిరాదనుగ్రహతరోరుత్పత్స్యమానం ఫలమ్ ।
ప్రాథమ్యేన వికస్వరా కుసుమవత్ప్రాగల్భ్యమభ్యేయుషీ
కామాక్షి స్మితచాతురీ తవ మమ క్షేమంకరీ కల్పతామ్ ॥56॥
ధానుష్కాగ్రసరస్య లోలకుటిలభ్రూలేఖయా బిభ్రతో
లీలాలోకశిలీముఖం నవవయస్సామ్రాజ్యలక్ష్మీపుషః ।
జేతుం మన్మథమర్దినం జనని తే కామాక్షి హాసః స్వయం
వల్గుర్విభ్రమభూభృతో వితనుతే సేనాపతిప్రక్రియామ్ ॥57॥
యన్నాకంపత కాలకూటకబలీకారే చుచుంబే న యద్-
గ్లాన్యా చక్షుషి రూషితానలశిఖే రుద్రస్య తత్తాదృశమ్ ।
చేతో యత్ప్రసభం స్మరజ్వరశిఖిజ్వాలేన లేలిహ్యతే
తత్కామాక్షి తవ స్మితాంశుకలికాహేలాభవం ప్రాభవమ్ ॥58॥
సంభిన్నేవ సుపర్వలోకతటినీ వీచీచయైర్యామునైః
సంమిశ్రేవ శశాంకదీప్తిలహరీ నీలైర్మహానీరదైః ।
కామాక్షి స్ఫురితా తవ స్మితరుచిః కాలాంజనస్పర్ధినా
కాలిమ్నా కచరోచిషాం వ్యతికరే కాంచిద్దశామశ్నుతే ॥59॥
జానీమో జగదీశ్వరప్రణయిని త్వన్మందహాసప్రభాం
శ్రీకామాక్షి సరోజినీమభినవామేషా యతః సర్వదా ।
ఆస్యేందోరవలోకేన పశుపతేరభ్యేతి సంఫుల్లతాం
తంద్రాలుస్తదభావ ఏవ తనుతే తద్వైపరీత్యక్రమమ్ ॥60॥
యాంతీ లోహితిమానమభ్రతటినీ ధాతుచ్ఛటాకర్దమైః
భాంతీ బాలగభస్తిమాలికిరణైర్మేఘావలీ శారదీ ।
బింబోష్ఠద్యుతిపుంజచుంబనకలాశోణాయమానేన తే
కామాక్షి స్మితరోచిషా సమదశామారోఢుమాకాంక్షతే ॥61॥
శ్రీకామాక్షి ముఖేందుభూషణమిదం మందస్మితం తావకం
నేత్రానందకరం తథా హిమకరో గచ్ఛేద్యథా తిగ్మతామ్ ।
శీతం దేవి తథా యథా హిమజలం సంతాపముద్రాస్పదం
శ్వేతం కించ తథా యథా మలినతాం ధత్తే చ ముక్తామణిః ॥62॥
త్వన్మందస్మితమంజరీం ప్రసృమరాం కామాక్షి చంద్రాతపం
సంతః సంతతమామనంత్యమలతా తల్లక్షణం లక్ష్యతే ।
అస్మాకం న ధునోతి తాపకమధికం ధూనోతి నాభ్యంతరం
ధ్వాంతం తత్ఖలు దుఃఖినో వయమిదం కేనోతి నో విద్మహే ॥63॥
నమ్రస్య ప్రణయప్రరూఢకలహచ్ఛేదాయ పాదాబ్జయోః
మందం చంద్రకిశోరశేఖరమణేః కామాక్షి రాగేణ తే ।
బంధూకప్రసవశ్రియం జితవతో బంహీయసీం తాదృశీం
బింబోష్ఠస్య రుచిం నిరస్య హసితజ్యోత్స్నా వయస్యాయతే ॥64॥
ముక్తానాం పరిమోచనం విదధతస్తత్ప్రీతినిష్పాదినీ
భూయో దూరత ఏవ ధూతమరుతస్తత్పాలనం తన్వతీ ।
ఉద్భూతస్య జలాంతరాదవిరతం తద్దూరతాం జగ్ముషీ
కామాక్షి స్మితమంజరీ తవ కథం కంబోస్తులామశ్నుతే ॥65॥
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతిఝరీవైదగ్ధ్యలీలాయితం
పశ్యంతోఽపి నిరంతరం సువిమలంమన్యా జగన్మండలే ।
లోకం హాసయితుం కిమర్థమనిశం ప్రాకాశ్యమాతన్వతే
మందాక్షం విరహయ్య మంగలతరం మందారచంద్రాదయః ॥66॥
క్షీరాబ్ధేరపి శైలరాజతనయే త్వన్మందహాసస్య చ
శ్రీకామాక్షి వలక్షిమోదయనిధేః కించిద్భిదాం బ్రూమహే ।
ఏకస్మై పురుషాయ దేవి స దదౌ లక్ష్మీం కదాచిత్పురా
సర్వేభ్యోఽపి దదాత్యసౌ తు సతతం లక్ష్మీం చ వాగీశ్వరీమ్ ॥67॥
శ్రీకాంచీపురరత్నదీపకలికే తాన్యేవ మేనాత్మజే
చాకోరాణి కులాని దేవి సుతరాం ధన్యాని మన్యామహే ।
కంపాతీరకుటుంబచంక్రమకలాచుంచూని చంచూపుటైః
నిత్యం యాని తవ స్మితేందుమహసామాస్వాదమాతన్వతే ॥68॥
శైత్యప్రక్రమమాశ్రితోఽపి నమతాం జాడ్యప్రథాం ధూనయన్
నైర్మల్యం పరమం గతోఽపి గిరిశం రాగాకులం చారయన్ ।
లీలాలాపపురస్సరోఽపి సతతం వాచంయమాన్ప్రీణయన్
కామాక్షి స్మితరోచిషాం తవ సముల్లాసః కథం వర్ణ్యతే ॥69॥
శ్రోణీచంచలమేఖలాముఖరితం లీలాగతం మంథరం
భ్రూవల్లీచలనం కటాక్షవలనం మందాక్షవీక్షాచణమ్ ।
యద్వైదగ్ధ్యముఖేన మన్మథరిపుం సంమోహయంత్యంజసా
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితాయ సతతం తస్మై నమ్సకుర్మహే ॥70॥
శ్రీకామాక్షి మనోజ్ఞమందహసితజ్యోతిష్ప్రరోహే తవ
స్ఫీతశ్వేతిమసార్వభౌమసరణిప్రాగల్భ్యమభ్యేయుషి ।
చంద్రోఽయం యువరాజతాం కలయతే చేటీధురం చంద్రికా
శుద్ధా సా చ సుధాఝరీ సహచరీసాధర్మ్యమాలంబతే ॥71॥
జ్యోత్స్నా కిం తనుతే ఫలం తనుమతామౌష్ణ్యప్రశాంతిం వినా
త్వన్మందస్మితరోచిషా తనుమతాం కామాక్షి రోచిష్ణునా ।
సంతాపో వినివార్యతే నవవయఃప్రాచుర్యమంకూర్యతే
సౌందర్యం పరిపూర్యతే జగతి సా కీర్తిశ్చ సంచార్యతే ॥72॥
వైమల్యం కుముదశ్రియాం హిమరుచః కాంత్యైవ సంధుక్ష్యతే
జ్యోత్స్నారోచిరపి ప్రదోషసమయం ప్రాప్యైవ సంపద్యతే ।
స్వచ్ఛత్వం నవమౌక్తికస్య పరమం సంస్కారతో దృశ్యతే
కామాక్ష్యాః స్మితదీధితేర్విశదిమా నైసర్గికో భాసతే ॥73॥
ప్రాకాశ్యం పరమేశ్వరప్రణయిని త్వన్మందహాసశ్రియః
శ్రీకామాక్షి మమ క్షిణోతు మమతావైచక్షణీమక్షయామ్ ।
యద్భీత్యేవ నిలీయతే హిమకరో మేఘోదరే శుక్తికా-
గర్భే మౌక్తికమండలీ చ సరసీమధ్యే మృణాలీ చ సా ॥74॥
హేరంబే చ గుహే హర్షభరితం వాత్సల్యమంకూరయత్
మారద్రోహిణి పూరుషే సహభువం ప్రేమాంకురం వ్యంజయత్ ।
ఆనమ్రేషు జనేషు పూర్ణకరుణావైదగ్ధ్యముత్తాలయత్
కామాక్షి స్మితమంజసా తవ కథంకారం మయా కథ్యతే ॥75॥
సంక్రుద్ధద్విజరాజకోఽప్యవిరతం కుర్వంద్విజైః సంగమం
వాణీపద్ధతిదూరగోఽపి సతతం తత్సాహచర్యం వహన్ ।
అశ్రాంతం పశుదుర్లభోఽపి కలయన్పత్యౌ పశూనాం రతిం
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితామృతరసస్యందో మయి స్పందతామ్ ॥76॥
శ్రీకామాక్షి మహేశ్వరే నిరుపమప్రేమాంకురప్రక్రమమం
నిత్యం యః ప్రకటీకరోతి సహజామున్నిద్రయన్మాధురీమ్ ।
తత్తాదృక్తవ మందహాసమహిమా మాతః కథం మానితాం
తన్మూర్ధ్నా సురనిమ్నగాం చ కలికామిందోశ్చ తాం నిందతి ॥77॥
యే మాధుర్యవిహారమంటపభువో యే శైత్యముద్రాకరా
యే వైశద్యదశావిశేషసుభగాస్తే మందహాసాంకురాః ।
కామాక్ష్యాః సహజం గుణత్రయమిదం పర్యాయతః కుర్వతాం
వాణీగుంఫనడంబరే చ హృదయే కీర్తిప్రరోహే చ మే ॥78॥
కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశునికరా దక్షాంతకే వీక్షణే
మందాక్షగ్రహిలా హిమద్యుతిమయూఖాక్షేపదీక్షాంకురాః ।
దాక్ష్యం పక్ష్మలయంతు మాక్షికగుడద్రాక్షాభవం వాక్షు మే
సూక్ష్మం మోక్షపథం నిరీక్షితుమపి ప్రక్షాలయేయుర్మనః ॥79॥
జాత్యా శీతశీతలాని మధురాణ్యేతాని పూతాని తే
గాంగానీవ పయాంసి దేవి పటలాన్యల్పస్మితజ్యోతిషామ్ ।
ఏనఃపంకపరంపరామలినితామేకామ్రనాథప్రియే
ప్రజ్ఞానాత్సుతరాం మదీయధిషణాం ప్రక్షాలయంతు క్షణాత్ ॥80॥
అశ్రాంతం పరతంత్రితః పశుపతిస్త్వన్మందహాసాంకురైః
శ్రీకామాక్షి తదీయవర్ణసమతాసంగేన శంకామహే ।
ఇందుం నాకధునీం చ శేఖరయతే మాలాం చ ధత్తే నవైః
వైకుంఠైరవకుంఠనం చ కురుతే ధూలీచయైర్భాస్మనైః ॥81॥
శ్రీకాంచీపురదేవతే మృదువచస్సౌరభ్యముద్రాస్పదం
ప్రౌఢప్రేమలతానవీనకుసుమం మందస్మితం తావకమ్ ।
మందం కందలతి ప్రియస్య వదనాలోకే సమాభాషణే
శ్లక్ష్ణే కుఙ్మలతి ప్రరూఢపులకే చాశ్లోషణే ఫుల్లతి ॥82॥
కిం త్రైస్రోతసమంబికే పరిణతం స్రోతశ్చతుర్థం నవం
పీయూషస్య సమస్తతాపహరణం కింవా ద్వితీయం వపుః ।
కింస్విత్త్వన్నికటం గతం మధురిమాభ్యాసాయ గవ్యం పయః
శ్రీకాంచీపురనాయకప్రియతమే మందస్మితం తావకమ్ ॥83॥
భూషా వక్త్రసరోరుహస్య సహజా వాచాం సఖీ శాశ్వతీ
నీవీ విభ్రమసంతతేః పశుపతేః సౌధీ దృశాం పారణా ।
జీవాతుర్మదనశ్రియః శశిరుచేరుచ్చాటనీ దేవతా
శ్రీకామాక్షి గిరామభూమిమయతే హాసప్రభామంజరీ ॥84॥
సూతిః శ్వేతిమకందలస్య వసతిః శృంగారసారశ్రియః
పూర్తిః సూక్తిఝరీరసస్య లహరీ కారుణ్యపాథోనిధేః ।
వాటీ కాచన కౌసుమీ మధురిమస్వారాజ్యలక్ష్మ్యాస్తవ
శ్రీకామాక్షి మమాస్తు మంగలకరీ హాసప్రభాచాతురీ ॥85॥
జంతూనాం జనిదుఃఖమృత్యులహరీసంతాపనం కృంతతః
ప్రౌఢానుగ్రహపూర్ణశీతలరుచో నిత్యోదయం బిభ్రతః ।
శ్రీకామాక్షి విసృత్వరా ఇవ కరా హాసాంకురాస్తే హఠా-
దాలోకేన నిహన్యురంధతమసస్తోమస్య మే సంతతిమ్ ॥86॥
ఉత్తుంగస్తనమండలస్య విలసల్లావణ్యలీలానటీ-
రంగస్య స్ఫుటమూర్ధ్వసీమని ముహుః ప్రాకాశ్యమభ్యేయుషీ ।
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతితతిర్బింబోష్ఠకాంత్యంకురైః
చిత్రాం విద్రుమముద్రితాం వితనుతే మౌక్తీం వితానశ్రియమ్ ॥87॥
స్వాభావ్యాత్తవ వక్త్రమేవ లలితం సంతోషసంపాదనం
శంభోః కిం పునరంచితస్మితరుచః పాండిత్యపాత్రీకృతమ్ ।
అంభోజం స్వత ఏవ సర్వజగతాం చక్షుఃప్రియంభావుకం
కామాక్షి స్ఫురితే శరద్వికసితే కీదృగ్విధం భ్రాజతే ॥88॥
పుంభిర్నిర్మలమానసౌర్విదధతే మైత్రీం దృఢం నిర్మలాం
లబ్ధ్వా కర్మలయం చ నిర్మలతరాం కీర్తిం లభంతేతరామ్ ।
సూక్తిం పక్ష్మలయంతి నిర్మలతమాం యత్తావకాః సేవకాః
తత్కామాక్షి తవ స్మితస్య కలయా నైర్మల్యసీమానిధేః ॥89॥
ఆకర్షన్నయనాని నాకిసదసాం శైత్యేన సంస్తంభయ-
న్నిందుం కించ విమోహయన్పశుపతిం విశ్వార్తిముచ్చాటయన్ ।
హింసత్సంసృతిడంబరం తవ శివే హాసాహ్వయో మాంత్రికః
శ్రీకామాక్షి మదీయమానసతమోవిద్వేషణే చేష్టతామ్ ॥90॥
క్షేపీయః క్షపయంతు కల్మషభయాన్యస్మాకమల్పస్మిత-
జ్యోతిర్మండలచంక్రమాస్తవ శివే కామాక్షి రోచిష్ణవః ।
పీడాకర్మఠకర్మఘర్మసమయవ్యాపారతాపానల-
శ్రీపాతా నవహర్షవర్షణసుధాస్రోతస్వినీశీకరాః ॥91॥
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితైందవమహఃపూరే పరింఫూర్జతి
ప్రౌఢాం వారిధిచాతురీం కలయతే భక్తాత్మనాం ప్రాతిభమ్ ।
దౌర్గత్యప్రసరాస్తమఃపటలికాసాధర్మ్యమాబిభ్రతే
సర్వం కైరవసాహచర్యపదవీరీతిం విధత్తే పరమ్ ॥92॥
మందారాదిషు మన్మథారిమహిషి ప్రాకాశ్యరీతిం నిజాం
కాదాచిత్కతయా విశంక్య బహుశో వైశద్యముద్రాగుణః ।
సాతత్యేన తవ స్మితే వితనుతే స్వైరాసనావాసనామ్ ॥93॥
ఇంధానే భవవీతిహోత్రనివహే కర్మౌఘచండానిల-
ప్రౌఢిమ్నా బహులీకృతే నిపతితం సంతాపచింతాకులమ్ ।
మాతర్మాం పరిషించ కించిదమలైః పీయూషవర్షైరివ
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతికణైః శైశిర్యలీలాకరైః ॥94॥
భాషాయా రసనాగ్రఖేలనజుషః శృంగారముద్రాసఖీ-
లీలాజాతరతేః సుఖేన నియమస్నానాయ మేనాత్మజే ।
శ్రీకామాక్షి సుధామయీవ శిశిరా స్రోతస్వినీ తావకీ
గాఢానందతరంగితా విజయతే హాసప్రభాచాతురీ ॥95॥
సంతాపం విరలీకరోతు సకలం కామాక్షి మచ్చేతనా
మజ్జంతీ మధురస్మితామరధునీకల్లోలజాలేషు తే ।
నైరంతర్యముపేత్య మన్మథమరుల్లోలేషు యేషు స్ఫుటం
ప్రేమేందుః ప్రతిబింబితో వితనుతే కౌతూహలం ధూర్జటేః ॥96॥
చేతఃక్షీరపయోధిమంథరచలద్రాగాఖ్యమంథాచల-
క్షోభవ్యాపృతిసంభవాం జనని తే మందస్మితశ్రీసుధామ్ ।
స్వాదంస్వాదముదీతకౌతుకరసా నేత్రత్రయీ శాంకరీ
శ్రీకామాక్షి నిరంతరం పరిణమత్యానందవీచీమయీ ॥97॥
ఆలోకే తవ పంచసాయకరిపోరుద్దామకౌతూహల-
ప్రేంఖన్మారుతఘట్టనప్రచలితాదానందదుగ్ధాంబుధేః ।
కాచిద్వీచిరుదంచతి ప్రతినవా సంవిత్ప్రరోహాత్మికా
తాం కామాక్షి కవీశ్వరాః స్మితమితి వ్యాకుర్వతే సర్వదా ॥98॥
సూక్తిః శీలయతే కిమద్రితనయే మందస్మితాత్తే ముహుః
మాధుర్యాగమసంప్రదాయమథవా సూక్తేర్ను మందస్మితమ్ ।
ఇత్థం కామపి గాహతే మమ మనః సందేహమార్గభ్రమిం
శ్రీకామాక్షి న పారమార్థ్యసరణిస్ఫూర్తౌ నిధత్తే పదమ్ ॥99॥
క్రీడాలోలకృపాసరోరుహముఖీసౌధాంగణేభ్యః కవి-
శ్రేణీవాక్పరిపాటికామృతఝరీసూతీగృహేభ్యః శివే ।
నిర్వాణాంకురసార్వభౌమపదవీసింహాసనేభ్యస్తవ
శ్రీకామాక్షి మనోజ్ఞమందహసితజ్యోతిష్కణేభ్యో నమః ॥100॥
ఆర్యామేవ విభావయన్మనసి యః పాదారవిందం పురః
పశ్యన్నారభతే స్తుతిం స నియతం లబ్ధ్వా కటాక్షచ్ఛవిమ్ ।
కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశులహరీజ్యోత్స్నావయస్యాన్వితాం
ఆరోహత్యపవర్గసౌధవలభీమానందవీచీమయీమ్ ॥101॥
॥ ఇతి మందస్మితశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
॥ ఇతి శ్రీ మూకపంచశతీ సంపూర్ణా ॥
॥ఔం తత్ సత్ ॥
UPANISHADS
ఓం పూర్ణ॒మదః॒ పూర్ణ॒మిదం॒ పూర్ణా॒త్పూర్ణ॒ముద॒చ్యతే ।
పూర్ణ॒స్య పూర్ణ॒మాదా॒య పూర్ణ॒మేవావశి॒ష్యతే ॥
ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ॥
ఓం ఈ॒శా వా॒స్య॑మి॒దగ్ం సర్వం॒-యఀత్కించ॒ జగ॑త్వాం॒ జగ॑త్ ।
తేన॑ త్య॒క్తేన॑ భుంజీథా॒ మా గృ॑ధః॒ కస్య॑స్వి॒ద్ధనం᳚ ॥ 1 ॥
కు॒ర్వన్నే॒వేహ కర్మా᳚ణి జిజీవి॒షేచ్చ॒తగ్ం సమాః᳚ ।
ఏ॒వం త్వయి॒ నాన్యథే॒తో᳚ఽస్తి॒ న కర్మ॑ లిప్యతే॑ నరే᳚ ॥ 2 ॥
అ॒సు॒ర్యా॒ నామ॒ తే లో॒కా అం॒ధేన॒ తమ॒సాఽఽవృ॑తాః ।
తాగ్ంస్తే ప్రేత్యా॒భిగ॑చ్ఛంతి॒ యే కే చా᳚త్మ॒హనో॒ జనాః᳚ ॥ 3 ॥
అనే᳚జ॒దేకం॒ మన॑సో॒ జవీ᳚యో॒ నైన॑ద్దే॒వా ఆ᳚ప్నువ॒న్పూర్వ॒మర్ష॑త్ ।
తద్ధావ॑తో॒ఽన్యానత్యే᳚తి॒ తిష్ఠ॒త్తస్మిన్᳚న॒పో మా᳚త॒రిశ్వా᳚ దధాతి ॥ 4 ॥
తదే᳚జతి॒ తన్నేజ॑తి॒ తద్దూ॒రే తద్వం॑తి॒కే ।
తదం॒తర॑స్య॒ సర్వ॑స్య॒ తదు॒ సర్వ॑స్యాస్య బాహ్య॒తః ॥ 5 ॥
యస్తు సర్వా᳚ణి భూ॒తాన్యా॒త్మన్యే॒వాను॒పశ్య॑తి ।
స॒ర్వ॒భూ॒తేషు॑ చా॒త్మానం॒ తతో॒ న విహు॑గుప్సతే ॥ 6 ॥
యస్మి॒న్సర్వా᳚ణి భూ॒తాన్యా॒త్మైవాభూ᳚ద్విజాన॒తః ।
తత్ర॒ కో మోహః॒ కః శోకః॑ ఏక॒త్వమ॑ను॒పశ్య॑తః ॥ 7 ॥
స పర్య॑గాచ్చు॒క్రమ॑కా॒యమ॑ప్రణ॒మ॑స్నావి॒రగ్ం శు॒ద్ధమపా᳚పవిద్ధమ్ ।
క॒విర్మ॑నీ॒షీ ప॑రి॒భూః స్వ॑యం॒భూ-ర్యా᳚థాతథ్య॒తోఽర్థా॒న్
వ్య॑దధాచ్ఛాశ్వ॒తీభ్యః॒ సమా᳚భ్యః ॥ 8 ॥
అం॒ధం తమః॒ ప్రవి॑శంతి॒ యేఽవి॑ద్యాము॒పాస॑తే ।
తతో॒ భూయ॑ ఇవ॒ తే తమో॒ య ఉ॑ వి॒ద్యాయా᳚గ్ం ర॒తాః ॥ 9 ॥
అ॒న్యదే॒వాయురి॒ద్యయా॒ఽన్యదా᳚హు॒రవి॑ద్యయా ।
ఇతి॑ శుశుమ॒ ధీరా᳚ణాం॒-యేఀ న॒స్తద్వి॑చచక్షి॒రే ॥ 10 ॥
వి॒ద్యాం చావి॑ద్యాం చ॒ యస్తద్వేదో॒భయ॑గ్ం స॒హ ।
అవి॑ద్యయా మృ॒త్యుం తీ॒ర్త్వా వి॒ద్యయాఽమృత॑మశ్నుతే ॥ 11 ॥
అం॒ధం తమః॒ ప్రవి॑శంతి॒ యేఽసం᳚భూతిము॒పాస॑తే ।
తతో॒ భూయ॑ ఇవ॒ తే తమో॒ య ఉ॒ సంభూ᳚త్యాగ్ం ర॒తాః ॥ 12 ॥
అ॒న్యదే॒వాహుః సం᳚భ॒వాద॒న్యదా᳚హు॒రసం᳚భవాత్ ।
ఇతి॑ శుశ్రుమ॒ ధీరా᳚ణాం॒-యేఀ న॒స్తద్వి॑చచక్షి॒రే ॥ 13 ॥
సంభూ᳚తిం చ విణా॒శం చ॒ యస్తద్వేదో॒భయ॑గ్ం స॒హ ।
వి॒నా॒శేన॑ మృ॒త్యుం తీ॒ర్త్వా సంభూ᳚త్యా॒ఽమృత॑మశ్నుతే ॥ 14 ॥
హి॒ర॒ణ్మయే᳚న॒ పాత్రే᳚ణ స॒త్యస్యాపి॑హితం॒ ముఖం᳚ ।
తత్వం పూ᳚ష॒న్నపావృ॑ణు స॒త్యధ᳚ర్మాయ దృ॒ష్టయే᳚ ॥ 15 ॥
పూష॑న్నేకర్షే యమ సూర్య॒ ప్రాజా᳚పత్య॒ వ్యూ᳚హ ర॒శ్మీన్
సమూ᳚హ॒ తేజో॒ యత్తే᳚ రూ॒పం కల్యా᳚ణతమం॒ తత్తే᳚ పశ్యామి ।
యో॒ఽసావ॒సౌ పురు॑షః॒ సో॒ఽహమ॑స్మి ॥ 16 ॥
వా॒యురని॑లమ॒మృత॒మథేదం భస్మాం᳚త॒గ్ం॒ శరీ॑రమ్ ।
ఓం 3 క్రతో॒ స్మర॑ కృ॒తగ్ం స్మ॑ర॒ క్రతో॒ స్మర॑ కృ॒తగ్ం స్మ॑ర ॥ 17 ॥
అగ్నే॒ నయ॑ సు॒పథా᳚ రా॒యే అ॒స్మాన్ విశ్వా॑ని దేవ వ॒యనా॑ని వి॒ద్వాన్ ।
యు॒యో॒ధ్య॒స్మజ్జు॑హురా॒ణమేనో॒ భూయి॑ష్టాం తే॒ నమ॑ఉక్తిం-విఀధేమ ॥ 18 ॥
ఓం పూర్ణ॒మదః॒ పూర్ణ॒మిదం॒ పూర్ణా॒త్పూర్ణ॒ముద॒చ్యతే ।
పూర్ణ॒స్య పూర్ణ॒మాదా॒య పూర్ణ॒మేవావశి॒ష్యతే ॥
ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ॥
Mooka Pancha Sathi
మోహాంధకారనివహం వినిహంతుమీడే
మూకాత్మనామపి మహాకవితావదాన్యాన్ ।
శ్రీకాంచిదేశశిశిరీకృతిజాగరూకాన్
ఏకామ్రనాథతరుణీకరుణావలోకాన్ ॥1॥
మాతర్జయంతి మమతాగ్రహమోక్షణాని
మాహేంద్రనీలరుచిశిక్షణదక్షిణాని ।
కామాక్షి కల్పితజగత్త్రయరక్షణాని
త్వద్వీక్షణాని వరదానవిచక్షణాని ॥2॥
ఆనంగతంత్రవిధిదర్శితకౌశలానాం
ఆనందమందపరిఘూర్ణితమంథరాణామ్ ।
తారల్యమంబ తవ తాడితకర్ణసీమ్నాం
కామాక్షి ఖేలతి కటాక్షనిరీక్షణానామ్ ॥3॥
కల్లోలితేన కరుణారసవేల్లితేన
కల్మాషితేన కమనీయమృదుస్మితేన ।
మామంచితేన తవ కించన కుంచితేన
కామాక్షి తేన శిశిరీకురు వీక్షితేన ॥4॥
సాహాయ్యకం గతవతీ ముహురర్జనస్య
మందస్మితస్య పరితోషితభీమచేతాః ।
కామాక్షి పాండవచమూరివ తావకీనా
కర్ణాంతికం చలతి హంత కటాక్షలక్ష్మీః ॥5॥
అస్తం క్షణాన్నయతు మే పరితాపసూర్యం
ఆనందచంద్రమసమానయతాం ప్రకాశమ్ ।
కాలాంధకారసుషుమాం కలయందిగంతే
కామాక్షి కోమలకటాక్షనిశాగమస్తే ॥6॥
తాటాంకమౌక్తికరుచాంకురదంతకాంతిః
కారుణ్యహస్తిపశిఖామణినాధిరూఢః ।
ఉన్మూలయత్వశుభపాదపమస్మదీయం
కామాక్షి తావకకటాక్షమతంగజేతంద్రః ॥7॥
ఛాయాభరణే జగతాం పరితాపహారీ
తాటంకరత్నమణితల్లజపల్లవశ్రీః ।
కారుణ్యనామ వికిరన్మకరందజాలం
కామాక్షి రాజతి కటాక్షసురద్రుమస్తే ॥8॥
సూర్యాశ్రయప్రణయినీ మణికుండలాంశు-
లౌహిత్యకోకనదకాననమాననీయా ।
యాంతీ తవ స్మరహరాననకాంతిసింధుం
కామాక్షి రాజతి కటాక్షకలిందకన్యా ॥9॥
ప్రాప్నోతి యం సుకృతినం తవ పక్షపాతాత్
కామాక్షి వీక్షణవిలాసకలాపురంధ్రీ ।
సద్యస్తమేవ కిల ముక్తివధూర్వృణీతే
తస్మాన్నితాంతమనయోరిదమైకమత్యమ్ ॥10॥
యాంతీ సదైవ మరుతామనుకూలభావం
భ్రూవల్లిశక్రధనురుల్లసితా రసార్ద్రా ।
కామాక్షి కౌతుకతరంగితనీలకంఠా
కాదంబినీవ తవ భాతి కటాక్షమాలా ॥11॥
గంగాంభసి స్మితమయే తపనాత్మజేవ
గంగాధరోరసి నవోత్పలమాలికేవ ।
వక్త్రప్రభాసరసి శైవలమండలీవ
కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచిచ్ఛటా తే ॥12॥
సంస్కారతః కిమపి కందలితాన్ రసజ్ఞ-
కేదారసీమ్ని సుధియాముపభోగయోగ్యాన్ ।
కల్యాణసూక్తిలహరీకలమాంకురాన్నః
కామాక్షి పక్ష్మలయతు త్వదపాంగమేఘః ॥13॥
చాంచల్యమేవ నియతం కలయన్ప్రకృత్యా
మాలిన్యభూః శ్రతిపథాక్రమజాగరూకః ।
కైవల్యమేవ కిము కల్పయతే నతానాం
కామాక్షి చిత్రమపి తే కరుణాకటాక్షః ॥14॥
సంజీవనే జనని చూతశిలీముఖస్య
సంమోహనే శశికిశోరకశేఖరస్య ।
సంస్తంభనే చ మమతాగ్రహచేష్టితస్య
కామాక్షి వీక్షణకలా పరమౌషధం తే ॥15॥
నీలోఽపి రాగమధికం జనయన్పురారేః
లోలోఽపి భక్తిమధికాం దృఢయన్నరాణామ్ ।
వక్రోఽపి దేవి నమతాం సమతాం వితన్వన్
కామాక్షి నృత్యతు మయి త్వదపాంగపాతః ॥16॥
కామద్రుహో హృదయయంత్రణజాగరూకా
కామాక్షి చంచలదృగంచలమేఖలా తే ।
ఆశ్చర్యమంబ భజతాం ఝటితి స్వకీయ-
సంపర్క ఏవ విధునోతి సమస్తబంధాన్ ॥17॥
కుంఠీకరోతు విపదం మమ కుంచితభ్రూ-
చాపాంచితః శ్రితవిదేహభవానురాగః ।
రక్షోపకారమనిశం జనయంజగత్యాం
కామాక్షి రామ ఇవ తే కరుణాకటాక్షః ॥18॥
శ్రీకామకోటి శివలోచనశోషితస్య
శృంగారబీజవిభవస్య పునఃప్రరోహే ।
ప్రేమాంభసార్ద్రమచిరాత్ప్రచురేణ శంకే
కేదారమంబ తవ కేవలదృష్టిపాతమ్ ॥19॥
మాహాత్మ్యశేవధిరసౌ తవ దుర్విలంఘ్య-
సంసారవింధ్యగిరికుంఠనకేలిచుంచుః ।
ధైర్యాంబుధిం పశుపతేశ్చులకీకరోతి
కామాక్షి వీక్షణవిజృంభణకుంభజన్మా ॥20॥
పీయూషవర్షవశిశిరా స్ఫుటదుత్పలశ్రీ-
మైత్రీ నిసర్గమధురా కృతతారకాప్తిః ।
కామాక్షి సంశ్రితవతీ వపురష్టమూర్తేః
జ్యోత్స్నాయతే భగవతి త్వదపాంగమాలా ॥21॥
అంబ స్మరప్రతిభటస్య వపుర్మనోజ్ఞం
అంభోజకాననమివాంచితకంటకాభమ్ ।
భృంగీవ చుంబతి సదైవ సపక్షపాతా
కామాక్షి కోమలరుచిస్త్వదపాంగమాలా ॥22॥
కేశప్రభాపటలనీలవితానజాలే
కామాక్షి కుండలమణిచ్ఛవిదీపశోభే ।
శంకే కటాక్షరుచిరంగతలే కృపాఖ్యా
శైలూషికా నటతి శంకరవల్లభే తే ॥23॥
అత్యంతశీతలమతంద్రయతు క్షణార్ధం
అస్తోకవిభ్రమమనంగవిలాసకందమ్ ।
అల్పస్మితాదృతమపారకృపాప్రవాహం
అక్షిప్రరోహమచిరాన్మయి కామకోటి ॥24॥
మందాక్షరాగతరలీకృతిపారతంత్ర్యాత్
కామాక్షి మంథరతరాం త్వదపాంగడోలామ్ ।
ఆరుహ్య మందమతికౌతుకశాలి చక్షుః
ఆనందమేతి ముహురర్ధశశాంకమౌలేః ॥25॥
త్రైయంబకం త్రిపురసుందరి హర్మ్యభూమి-
రంగం విహారసరసీ కరుణాప్రవాహః ।
దాసాశ్చ వాసవముఖాః పరిపాలనీయం
కామాక్షి విశ్వమపి వీక్షణభూభృతస్తే ॥26॥
వాగీశ్వరీ సహచరీ నియమేన లక్ష్మీః
భ్రూవల్లరీవశకరీ భువనాని గేహమ్ ।
రూపం త్రిలోకనయనామృతమంబ తేషాం
కామాక్షి యేషు తవ వీక్షణపారతంత్రీ ॥27॥
మాహేశ్వరం ఝటితి మానసమీనమంబ
కామాక్షి ధైర్యజలధౌ నితరాం నిమగ్నమ్ ।
జాలేన శృంఖలయతి త్వదపాంగనామ్నా
విస్తారితేన విషమాయుధదాశకోఽసౌ ॥28॥
ఉన్మథ్య బోధకమలాకారమంబ జాడ్య-
స్తంబేరమం మమ మనోవిపినే భ్రమంతమ్ ।
కుంఠీకురుష్వ తరసా కుటిలాగ్రసీమ్నా
కామాక్షి తావకకటాక్షమహాంకుశేన ॥29॥
ఉద్వేల్లితస్తబకితైర్లలితైర్విలాసైః
ఉత్థాయ దేవి తవ గాఢకటాక్షకుంజాత్ ।
దూరం పలాయయతు మోహమృగీకులం మే
కామాక్షి స్తవరమనుగ్రహకేసరీంద్రః ॥30॥
స్నేహాదృతాం విదలితోత్పలకంతిచోరాం
జేతారమేవ జగదీశ్వరి జేతుకామః ।
మానోద్ధతో మకరకేతురసౌ ధునీతే
కామాక్షి తావకకటాక్షకృపాణవల్లీమ్ ॥31॥
శ్రౌతీం వ్రజన్నపి సదా సరణిం మునీనాం
కామాక్షి సంతతమపి స్మృతిమార్గగామీ ।
కౌటిల్యమంబ కథమస్థిరతాం చ ధత్తే
చౌర్యం చ పంకజరుచాం త్వదపాంగపాతః ॥32॥
నిత్యం శ్రేతుః పరిచితౌ యతమానమేవ
నీలోత్పలం నిజసమీపనివాసలోలమ్ ।
ప్రీత్యైవ పాఠయతి వీక్షణదేశికేంద్రః
కామాక్షీ కింతు తవ కాలిమసంప్రదాయమ్ ॥33॥
భ్రాంత్వా ముహుః స్తబకితస్మితఫేనరాశౌ
కామాక్షి వక్త్రరుచిసంచయవారిరాశౌ ।
ఆనందతి త్రిపురమర్దననేత్రలక్ష్మీః
ఆలంబ్య దేవి తవ మందమపాంగసేతుమ్ ॥34॥
శ్యామా తవ త్రిపురసుందరి లోచనశ్రీః
కామాక్షి కందలితమేదురతారకాంతిః ।
జ్యోత్స్నావతీ స్మితరుచాపి కథం తనోతి
స్పర్ధామహో కువలయైశ్చ తథా చకోరైః ॥35॥
కాలాంజనం చ తవ దేవి నిరీక్షణం చ
కామాక్షి సామ్యసరణిం సముపైతి కాంత్యా ।
నిశ్శేషనేత్రసులభం జగతీషు పూర్వ-
మన్యత్త్రినేత్రసులభం తుహినాద్రికన్యే ॥36॥
ధూమాంకురో మకరకేతనపావకస్య
కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమచాతురీ తే ।
అత్యంతమద్భుతమిదం నయనత్రయస్య
హర్షోదయం జనయతే హరుణాంకమౌలేః ॥37॥
ఆరభ్భలేశసమయే తవ వీక్షణస్స
కామాక్షి మూకమపి వీక్షణమాత్రనమ్రమ్ ।
సర్వజ్ఞతా సకలలోకసమక్షమేవ
కీర్తిస్వయంవరణమాల్యవతీ వృణీతే ॥38॥
కాలాంబువాహ ఉవ తే పరితాపహారీ
కామాక్షి పుష్కరమధఃకురుతే కటాఖ్క్ష్షః ।
పూర్వః పరం క్షణరుచా సముపైతి మైత్రీ-
మన్యస్తు స.తతరుచిం ప్రకటీకరోతి ॥39॥
సూక్ష్మేఽపి దుర్గమతరేఽపి గురుప్రసాద-
సాహాయ్యకేన విచరన్నపవర్గమార్గే ।
సంసారపంకనిచయే న పతత్యమూం తే
కామాక్షి గాఢమవలంబ్య కటాక్షయష్టిమ్ ॥40॥
కామాక్షి సంతతమసౌ హరినీలరత్న-
స్తంభే కటాక్షరుచిపుంజమయే భవత్యాః ।
బద్ధోఽపి భక్తినిగలైర్మమ చిత్తహస్తీ
స్తంభం చ బంధమపి ముంచతి హంత చిత్రమ్ ॥41॥
కామాక్షి కాష్ణర్యమపి సంతతమంజనం చ
బిభ్రన్నిసర్గతరలోఽపి భవత్కటాక్షః ।
వైమల్యమన్వహమనంజనతా చ భూయః
స్థైర్యం చ భక్తహృదయాయ కథం దదాతి ॥42॥
మందస్మితస్తబకితం మణికుండలాంశు-
స్తోమప్రవాలరుచిరం శిశిరీకృతాశమ్ ।
కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచేః కదంబం
ఉద్యానమంబ కరుణాహరిణేక్షణాయాః ॥43॥
కామాక్షి తావకకటాక్షమహేంద్రనీల-
సింహాసనం శ్రితవతో మకరధ్వజస్య ।
సామ్రాజ్యమంగలవిధౌ ముణికుండలశ్రీః
నీరాజనోత్సవతరంగితదీపమాలా ॥44॥
మాతః క్షణం స్నపయ మాం తవ వీక్షితేన
మందాక్షితేన సుజనైరపరోక్షితేన ।
కామాక్షి కర్మతిమిరోత్కరభాస్కరేణ
శ్రేయస్కరేణ మధుపద్యుతితస్కరేణ ॥45॥
ప్రేమాపగాపయసి మజ్జనమారచయ్య
యుక్తః స్మితాంశుకృతభస్మవిలేపనేన ।
కామాక్షి కుండలమణిద్యుతిభిర్జటాలః
శ్రీకంఠమేవ భజతే తవ దృష్టిపాతః ॥46॥
కైవల్యదాయ కరుణారసకింకరాయ
కామాక్షి కందలితవిభ్రమశంకరాయ ।
ఆలోకనాయ తవ భక్తశివంకరాయ
మాతర్నమోఽస్తు పరతంత్రితశంకరాయ ॥47॥
సామ్రాజ్యమంగలవిధౌ మకరధ్వజస్య
లోలాలకాలికృతతోరణమాల్యశోభే ।
కామేశ్వరి ప్రచలదుత్పలవైజయంతీ-
చాతుర్యమేతి తవ చంచలదృష్టిపాతః ॥48॥
మార్గేణ మంజుకచకాంతితమోవృతేన
మందాయమానగమనా మదనాతురాసౌ ।
కామాక్షి దృష్టిరయతే తవ శంకరాయ
సంకేతభూమిమచిరాదభిసారికేవ ॥49॥
వ్రీడనువృత్తిరమణీకృతసాహచర్యా
శైవాలితాం గలరుచా శశిశేఖరస్య ।
కామాక్షి కాంతిసరసీం త్వదపాంగలక్ష్మీః
మందం సమాశ్రయతి మజ్జనఖేలనాయ ॥50॥
కాషాయమంశుకమివ ప్రకటం దధానో
మాణిక్యకుండలరుచిం మమతావిరోధీ ।
శ్రుత్యంతసీమని రతః సుతరాం చకాస్తి
కామాక్షి తావకకటాక్షయతీశ్వరోఽసౌ ॥51॥
పాషాణ ఏవ హరినీలమణిర్దినేషు
ప్రమ్లనతాం కువలయం ప్రకటీకరోతి ।
నౌమిత్తికో జలదమేచకిమా తతస్తే
కామాక్షి శూన్యముపమనమపాంగలక్ష్మ్యాః ॥52॥
శృంగారవిభ్రమవతీ సుతరాం సలజ్జా
నాసాగ్రమౌక్తికరుచా కృతమందహాసా ।
శ్యామా కటాక్షసుషమా తవ యుక్తమేతత్
కామాక్షి చుంబతి దిగంబరవక్త్రబింబమ్ ॥53॥
నీలోత్పలేన మధుపేన చ దృష్టిపాతః
కామాక్షి తుల్య ఇతి తే కథమామనంతి ।
శైత్యేన నిందయతి యదన్వహమిందుపాదాన్
పాథోరుహేణ యదసౌ కలహాయతే చ ॥54॥
ఓష్ఠప్రభాపటలవిద్రుమముద్రితే తే
భ్రూవల్లివీచిసుభగే ముఖకాంతిసింధౌ ।
కామాక్షి వారిభరపూరణలంబమాన-
కాలాంబువాహసరణిం లభతే కటాక్షః ॥55॥
మందస్మితైర్ధవలితా మణికుండలాంశు-
సంపర్కలోహితరుచిస్త్వదపాంగధారా ।
కామాక్షి మల్లికుసుమైర్నవపల్లవైశ్చ
నీలోత్పలైశ్చ రచితేవ విభాతి మాలా ॥56॥
కామాక్షి శీతలకృపారసనిర్ఝరాంభః-
సంపర్కపక్ష్మలరుచిస్త్వదపాంగమాలా ।
గోభిః సదా పురరిపోరభిలష్యమాణా
దూర్వాకదంబకవిడంబనమాతనోతి ॥57॥
హృత్పంకజం మమ వికాసయతు ప్రముష్ణ-
న్నుల్లాసముత్పలరుచేస్తమసాం నిరోద్ధా ।
దోషానుషంగజడతాం జగతాం ధునానః
కామాక్షి వీక్షణవిలాసదినోదయస్తే ॥58॥
చక్షుర్విమోహయతి చంద్రవిభూషణస్య
కామాక్షి తావకకటాక్షతమఃప్రరోహః ।
ప్రత్యఙ్ముఖం తు నయనం స్తిమితం మునీనాం
ప్రాకాశ్యమేవ నయతీతి పరం విచిత్రమ్ ॥59॥
కామాక్షి వీక్షణరుచా యుధి నిర్జితం తే
నీలోత్పలం నిరవశేషగతాభిమానమ్ ।
ఆగత్య తత్పరిసరం శ్రవణవతంస-
వ్యోజేన నూనమభయార్థనమాతనోతి ॥60॥
ఆశ్చర్యమంబ మదానాభ్యుదయావలంబః
కామాక్షి చంచలనిరీక్షణవిభ్రమస్తే ।
ధైర్యం విధూయ తనుతే హృది రాగబంధం
శంభోస్తదేవ విపరీతతయా మునీనామ్ ॥61॥
జంతోః సకృత్ప్రణమతో జగదీడ్యతాం చ
తేజాస్వితాం చ నిశితాం చ మతిం సభాయామ్ ।
కామాక్షి మాక్షికఝరీమివ వైఖరీం చ
లక్ష్మీం చ పక్ష్మలయతి క్షణవీక్షణం తే ॥62॥
కాదంబినీ కిమయతే న జలానుషంగం
భృంగావలీ కిమురరీకురుతే న పద్మమ్ ।
కిం వా కలిందతనయా సహతే న భంగం
కామాక్షి నిశ్చయపదం న తవాక్షిలక్ష్మీః ॥63॥
కాకోలపావకతృణీకరణేఽపి దక్షః
కామాక్షి బాలకసుధాకరశేఖరస్య ।
అత్యంతశీతలతమోఽప్యనుపారతం తే
చిత్తం విమోహయతి చిత్రమయం కటాక్షః ॥64॥
కార్పణ్యపూరపరివర్ధితమంబ మోహ-
కందోద్గతం భవమయం విషపాదపం మే ।
తుంగం ఛినత్తు తుహినాద్రిసుతే భవత్యాః
కాంచీపురేశ్వరి కటాక్షకుఠారధారా ॥65॥
కామాక్షి ఘోరభవరోగచికిత్సనార్థ-
మభ్యర్థ్య దేశికకటాక్షభిషక్ప్రసాదాత్ ।
తత్రాపి దేవి లభతే సుకృతీ కదాచి-
దన్యస్య దుర్లభమపాంగమహౌషధం తే ॥66॥
కామాక్షి దేశికకృపాంకురమాశ్రయంతో
నానాతపోనియమనాశితపాశబంధాః ।
వాసాలయం తవ కటాక్షమముం మహాంతో
లబ్ధ్వా సుఖం సమాధియో విచరంతి లోకే ॥67॥
సాకూతసంలపితసంభృతముగ్ధహాసం
వ్రీడానురాగసహచారి విలోకనం తే ।
కామాక్షి కామపరిపంథిని మారవీర-
సామ్రాజ్యవిభ్రమదశాం సఫలీకరోతి ॥68॥
కామాక్షి విభ్రమబలైకనిధిర్విధాయ
భ్రూవల్లిచాపకుటిలీకృతిమేవ చిత్రమ్ ।
స్వాధీనతాం తవ నినాయ శశాంకమౌలే-
రంగార్ధరాజ్యసుఖలాభమపాంగవీరః ॥69॥
కామాంకురైకనిలయస్తవ దృష్టిపాతః
కామాక్షి భక్తమనసాం ప్రదదాతు కామాన్ ।
రాగాన్వితః స్వయమపి ప్రకటీకరోతి
వైరాగ్యమేవ కథమేష మహామునీనామ్ ॥70॥
కాలాంబువాహనివహైః కలహాయతే తే
కామాక్షి కాలిమమదేన సదా కటాక్షః ।
చిత్రం తథాపి నితరామముమేవ దృష్ట్వా
సోత్కంఠ ఏవ రమతే కిల నీలకంఠః ॥71॥
కామాక్షి మన్మథరిపుం ప్రతి మారతాప-
మోహాంధకారజలదాగమనేన నృత్యన్ ।
దుష్కర్మకంచుకికులం కబలీకరోతు
వ్యామిశ్రమేచకరుచిస్త్వదపాంగకేకీ ॥72॥
కామాక్షి మన్మథరిపోరవలోకనేషు
కాంతం పయోజమివ తావకమక్షిపాతమ్ ।
ప్రేమాగమో దివసవద్వికచీకరోతి
లజ్జాభరో రజనివన్ముకులీకరోతి ॥73॥
మూకో విరించతి పరం పురుషః కురూపః
కందర్పతి త్రిదశరాజతి కింపచానః ।
కామాక్షి కేవలముపక్రమకాల ఏవ
లీలాతరంగితకటాక్షరుచః క్షణం తే ॥74॥
నీలాలకా మధుకరంతి మనోజ్ఞనాసా-
ముక్తారుచః ప్రకటకందబిసాంకురంతి ।
కారుణ్యమంబ మకరందతి కామకోటి
మన్యే తతః కమలమేవ విలోచనం తే ॥75॥
ఆకాంక్ష్యమాణఫలదానవిచక్షణాయాః ।
కామాక్షి తావకకటాక్షకకామధేనోః ।
సంపర్క ఏవ కథమంబ విముక్తపాశ-
బంధాః స్ఫుటం తనుభృతః పశుతాం త్యజంతి ॥76॥
సంసారఘర్మపరితాపజుషాం నరాణాం
కామాక్షి శీతలతరాణి తవేక్షితాని ।
చంద్రాతపంతి ఘనచందనకర్దమంతి
ముక్తాగుణంతి హిమవారినిషేచనంతి ॥77॥
ప్రేమాంబురాశిసతతస్నపితాని చిత్రం
కామాక్షి తావకకటాక్షనిరీక్షణాని ।
సంధుక్షయంతి ముహురింధనరాశిరీత్యా
మారద్రుహో మనసి మన్మథచిత్రభానుమ్ ॥78॥
కాలాంజనప్రతిభటం కమనీయకాంత్యా
కందర్పతంత్రకలయా కలితానుభావమ్ ।
కాంచీవిహారరసికే కలుషార్తిచోరం
కల్లోలయస్వ మయి తే కరుణాకటాక్షమ్ ॥79॥
క్రాంతేన మన్మథదేన విమోహ్యమాన-
స్వాంతేన చూతతరుమూలగతస్య పుంసః ।
కాంతేన కించిదవలోకయ లోచనస్య
ప్రాంతేన మాం జనని కాంచిపురీవిభూషే ॥80॥
కామాక్షి కోఽపి సుజనాస్త్వదపాంగసంగే
కంఠేన కందలితకాలిమసంప్రదాయాః ।
ఉత్తంసకల్పితచకోరకుటుంబపోషా
నక్తందివసప్రసవభూనయనా భవంతి ॥81॥
నీలోత్పలప్రసవకాంతినిర్దశనేన
కారుణ్యవిభ్రమజుషా తవ వీక్షణేన ।
కామాక్షి కర్మజలధేః కలశీసుతేన
పాశత్రయాద్వయమమీ పరిమోచనీయాః ॥82॥
అత్యంతచంచలమకృత్రిమమంజనం కిం
ఝంకారభంగిరహితా కిము భృంగమాలా ।
ధూమాంకురః కిము హుతాశనసంగహీనః
కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమకందలీ తే ॥83॥
కామాక్షి నిత్యమయమంజలిరస్తు ముక్తి-
బీజాయ విభ్రమమదోదయఘూర్ణితాయ ।
కందర్పదర్పపునరుద్భవసిద్ధిదాయ
కల్యాణదాయ తవ దేవి దృగంచలాయ ॥84॥
దర్పాంకురో మకరకేతనవిభ్రమాణాం
నిందాంకురో విదలితోత్పలచాతురీణామ్ ।
దీపాంకురో భవతమిస్రకదంబకానాం
కామాక్షి పాలయతు మాం త్వదపాంగపాతః ॥85॥
కైవల్యదివ్యమణిరోహణపర్వతేభ్యః
కారుణ్యనిర్ఝరపయఃకృతమంజనేభ్యః ।
కామాక్షి కింకరితశంకరమానసేభ్య-
స్తేభ్యో నమోఽస్తు తవ వీక్షణవిభ్రమేభ్యః ॥86॥
అల్పీయ ఏవ నవముత్పలమంబ హీనా
మీనస్య వా సరణిరంబురుహాం చ కిం వా ।
దూరే మృగీదృగసమంజసమంజనం చ
కామాక్షి వీక్షణరుచౌ తవ తర్కయామః ॥87॥
మిశ్రీభవద్గరలపంకిలశంకరోరస్-
సీమాంగణే కిమపి రింఖణమాదధానః ।
హేలావధూతలలితశ్రవణోత్పలోఽసౌ
కామాక్షి బాల ఇవ రాజతి తే కటాక్షః ॥88॥
ప్రౌఢికరోతి విదుషాం నవసూక్తిధాటీ-
చూతాటవీషు బుధకోకిలలాల్యమానమ్ ।
మాధ్వీరసం పరిమలం చ నిరర్గలం తే
కామాక్షి వీక్షణవిలాసవసంతలక్ష్మీః ॥89॥
కూలంకషం వితనుతే కరుణాంబువర్షీ
సారస్వతం సుకృతినః సులభం ప్రవాహమ్ ।
తుచ్ఛీకరోతి యమునాంబుతరంగభంగీం
కామాక్షి కిం తవ కటాక్షమహాంబువాహః ॥90॥
జగర్తి దేవి కరుణాశుకసుందరీ తే
తాటంకరత్నరుచిదాడిమఖండశోణే ।
కామాక్షి నిర్భరకటాక్షమరీచిపుంజ-
మాహేంద్రనీలమణిపంజరమధ్యభాగే ॥91॥
కామాక్షి సత్కువలయస్య సగోత్రభావా-
దాక్రామతి శ్రుతిమసౌ తవ దృష్టిపాతః ।
కించ స్ఫుటం కుటిలతాం ప్రకటీకరోతి
భ్రూవల్లరీపరిచితస్య ఫలం కిమేతత్ ॥92॥
ఏషా తవాక్షిసుషమా విషమాయుధస్య
నారాచవర్షలహరీ నగరాజకన్యే ।
శంకే కరోతి శతధా హృది ధైర్యముద్రాం
శ్రీకామకోటి యదసౌ శిశిరాంశుమౌలేః ॥93॥
బాణేన పుష్పధనుషః పరికల్ప్యమాన-
త్రాణేన భక్తమనసాం కరుణాకరేణ ।
కోణేన కోమలదృశస్తవ కామకోటి
శోణేన శోషయ శివే మమ శోకసింధుమ్ ॥94॥
మారద్రుహా ముకుటసీమని లాల్యమానే
మందాకినీపయసి తే కుటిలం చరిష్ణుః ।
కామాక్షి కోపరభసాద్వలమానమీన-
సందేహమంకురయతి క్షణమక్షిపాతః ॥95॥
కామాక్షి సంవలితమౌక్తికకుండలాంశు-
చంచత్సితశ్రవణచామరచాతురీకః ।
స్తంభే నిరంతరమపాంగమయే భవత్యా
బద్ధశ్చకాస్తి మకరధ్వజమత్తహస్తీ ॥96॥
యావత్కటాక్షరజనీసమయాగమస్తే
కామాక్షి తావదచిరాన్నమతాం నరాణామ్ ।
ఆవిర్భవత్యమృతదీధితిబింబమంబ
సంవిన్మయం హృదయపూర్వగిరీంద్రశృంగే ॥97॥
కామాక్షి కల్పవిటపీవ భవత్కటాక్షో
దిత్సుః సమస్తవిభవం నమతాం నరాణామ్ ।
భృంగస్య నీలనలినస్య చ కాంతిసంప-
త్సర్వస్వమేవ హరతీతి పరం విచిత్రమ్ ॥98॥
అత్యంతశీతలమనర్గలకర్మపాక-
కాకోలహారి సులభం సుమనోభిరేతత్ ।
పీయూషమేవ తవ వీక్షణమంబ కింతు
కామాక్షి నీలమిదమిత్యయమేవ భేదః ॥99॥
అజ్ఞాతభక్తిరసమప్రసరద్వివేక-
మత్యంతగర్వమనధీతసమస్తశాస్త్రమ్ ।
అప్రాప్తసత్యమసమీపగతం చ ముక్తేః
కామాక్షి నైవ తవ స్పృహయతి దృష్టిపాతః ॥100॥
(కామాక్షి మామవతు తే కరుణాకటాక్షః)
పాతేన లోచనరుచేస్తవ కామకోటి
పోతేన పతకపయోధిభయాతురాణామ్ ।
పూతేన తేన నవకాంచనకుండలాంశు-
వీతేన శీతలయ భూధరకన్యకే మామ్ ॥101॥
॥ ఇతి కటాక్షశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
Mooka Pancha Sathi
పాండిత్యం పరమేశ్వరి స్తుతివిధౌ నైవాశ్రయంతే గిరాం
వైరించాన్యపి గుంఫనాని విగలద్గర్వాణి శర్వాణి తే ।
స్తోతుం త్వాం పరిఫుల్లనీలనలినశ్యామాక్షి కామాక్షి మాం
వాచాలీకురుతే తథాపి నితరాం త్వత్పాదసేవాదరః ॥1॥
తాపింఛస్తబకత్విషే తనుభృతాం దారిద్ర్యముద్రాద్విషే
సంసారాఖ్యతమోముషే పురరిపోర్వామాంకసీమాజుషే ।
కంపాతీరముపేయుషే కవయతాం జిహ్వాకుటీం జగ్ముషే
విశ్వత్రాణపుషే నమోఽస్తు సతతం తస్మై పరంజ్యోతిషే ॥2॥
యే సంధ్యారుణయంతి శంకరజటాకాంతారచన్రార్భకం
సిందూరంతి చ యే పురందరవధూసీమంతసీమాంతరే ।
పుణ్య.ం యే పరిపక్కయంతి భజతాం కాంచీపురే మామమీ
పాయాసుః పరమేశ్వరప్రణయినీపాదోద్భవాః పాంసవః ॥3॥
కామాడంబరపూరయా శశిరుచా కమ్రస్మితానాం త్విషా
కామారేరనురాగసింధుమధికం కల్లోలితం తన్వతీ ।
కామాక్షీతి సమస్తసజ్జననుతా కల్యాణదాత్రీ నృణాం
కారుణ్యాకులమానసా భగవతీ కంపాతటే జృంభతే ॥4॥
కామాక్షీణపరాక్రమప్రకటనం సంభావయంతీ దృశా
శ్యామా క్షీరసహోదరస్మితరుచిప్రక్షాలితాశాంతరా ।
కామాక్షీజనమౌలిభూషణమణిర్వాచాం పరా దేవతా
కామాక్షీతి విభాతి కాపి కరుణా కంపాతటిన్యాస్తటే ॥5॥
శ్యామా కాచన చంద్రికా త్రిభువనే పుణ్యాత్మనామాననే
సీమాశూన్యకవిత్వవర్షజననీ యా కాపి కాదంబినీ ।
మారారాతిమనోవిమోహనవిధౌ కాచితత్తమఃకందలీ
కామాక్ష్యాః కరుణాకటాక్షలహరీ కామాయ మే కల్పతామ్ ॥6॥
ప్రౌఢధ్వాంతకదంబకే కుముదినీపుణ్యాంకురం దర్శయన్
జ్యోత్స్నాసంగమనేఽపి కోకమిథునం మిశ్రం సముద్భావయన్ ।
కాలిందీలహరీదశాం ప్రకటయన్కమ్రాం నభస్యద్భుతాం
కశ్చిన్నేత్రమహోత్సవో విజయతే కాంచీపురే శూలినః ॥7॥
తంద్రాహీనతమాలనీలసుషమైస్తారుణ్యలీలాగృహైః
తారానాథకిశోరలాంఛితకచైస్తామ్రారవిందేక్షణైః ।
మాతః సంశ్రయతాం మనో మనసిజప్రాగల్భ్యనాడింధమైః
కంపాతీరచరైర్ఘనస్తనభరైః పుణ్యాంకరైః శాంకరైః ॥8॥
నిత్యం నిశ్చలతాముపేత్య మరుతాం రక్షావిధిం పుష్ణతీ
తేజస్సంచయపాటవేన కిరణానుష్ణద్యుతేర్ముష్ణతీ ।
కాంచీమధ్యగతాపి దీప్తిజననీ విశ్వాంతరే జృంభతే
కాచిచ్చిత్రమహో స్మృతాపి తమసాం నిర్వాపికా దీపికా ॥9॥
కాంతైః కేశరుచాం చయైర్భ్రమరితం మందస్మితైః పుష్పితం
కాంత్యా పల్లవితం పదాంబురుహయోర్నేత్రత్విషా పత్రితమ్ ।
కంపాతీరవనాంతరం విదధతీ కల్యాణజన్మస్థలీ
కాంచీమధ్యమహామణిర్విజయతే కాచిత్కృపాకందలీ ॥10॥
రాకాచంద్రసమానకాంతివదనా నాకాధిరాజస్తుతా
మూకానామపి కుర్వతీ సురధనీనీకాశవాగ్వైభవమ్ ।
శ్రీకాంచీనగరీవిహారరసికా శోకాపహంత్రీ సతాం
ఏకా పుణ్యపరంపరా పశుపతేరాకారిణీ రాజతే ॥11॥
జాతా శీతలశైలతః సుకృతినాం దృశ్యా పరం దేహినాం
లోకానాం క్షణమాత్రసంస్మరణతః సంతాపవిచ్ఛేదినీ ।
ఆశ్చర్యం బహు ఖేలనం వితనుతే నైశ్చల్యమాబిభ్రతీ
కంపాయాస్తటసీమ్ని కాపి తటినీ కారుణ్యపాథోమయీ ॥12॥
ఐక్యం యేన విరచ్యతే హరతనౌ దంభావపుంభావుకే
రేఖా యత్కచసీమ్ని శేఖరదశాం నైశాకరీ గాహతే ।
ఔన్నత్యం ముహురేతి యేన స మహాన్మేనాసఖః సానుమాన్
కంపాతీరవిహారిణా సశరణాస్తేనైవ ధామ్నా వయమ్ ॥13॥
అక్ష్ణోశ్చ స్తనయోః శ్రియా శ్రవణయోర్బాహ్వోశ్చ మూలం స్పృశన్
ఉత్తంసేన ముఖేన చ ప్రతిదినం ద్రుహ్యన్పయోజన్మనే ।
మాధుర్యేణ గిరాం గతేన మృదునా హంసాంగనాం హ్రేపయన్
కాంచీసీమ్ని చకాస్తి కోఽపి కవితాసంతానబీజాంకురః ॥14॥
ఖండం చాంద్రమసం వతంసమనిశం కాంచీపురే ఖేలనం
కాలాయశ్ఛవితస్కరీం తనురుచిం కర్ణజపే లోచనే ।
తారుణ్యోష్మనఖంపచం స్తనభరం జంఘాస్పృశం కుంతలం
భాగ్యం దేశికసంచితం మమ కదా సంపాదయేదంబికే ॥15॥
తన్వానం నిజకేలిసౌధసరణిం నైసర్గికీణాం గిరాం
కేదారం కవిమల్లసూక్తిలహరీసస్యశ్రియాం శాశ్వతమ్ ।
అంహోవంచనచుంచు కించన భజే కాంచీపురీమండనం
పర్యాయచ్ఛవి పాకశాసనమణేః పౌష్పేషవం పౌరుషమ్ ॥16॥
ఆలోకే ముఖపంకజే చ దధతీ సౌధాకరీం చాతురీం
చూడాలంక్రియమాణపంకజవనీవైరాగమప్రక్రియా ।
ముగ్ధస్మేరముఖీ ఘన్సతనతటీమూర్చ్ఛాలమధ్యాంచితా
కాంచీసీమని కామినీ విజయతే కాచిజ్జగన్మోహినీ ॥17॥
యస్మిన్నంబ భవత్కటాక్షరజనీ మందేఽపి మందస్మిత-
జ్యోత్స్నాసంస్నపితా భవత్యభిముఖీ తం ప్రత్యహో దేహినమ్ ।
ద్రక్షామాక్షికమాధురీమదభరవ్రీడాకరీ వైఖరీ
కామాక్షి స్వయమాతనోత్యభిసృతిం వామేక్షణేవ క్షణమ్ ॥18॥
కాలిందీజలకాంతయః స్మితరుచిస్వర్వాహినీపాథసి
ప్రౌఢధ్వాంతరుచః స్ఫుటాధరమహోలౌహిత్యసంధ్యోదయే ।
మణిక్యోపలకుండలాంశుశిఖిని వ్యామిశ్రధూమశ్రియః
కల్యాణైకభువః కటాక్షసుషమాః కామాక్షి రాజంతి తే ॥19॥
కలకలరణత్కాంచీ కాంచీవిభూషణమాలికా
కచభరలసచ్చంద్రా చంద్రావతంససధర్మిణీ ।
కవికులగిరః శ్రావంశ్రావం మిలత్పులకాంకురా
విరచితశిరఃకంపా కంపాతటే పరిశోభతే ॥20॥
సరసవచసాం వీచీ నీచీభవన్మధుమాధురీ
భరితభువనా కీర్తిర్మూర్తిర్మనోభవజిత్వరీ ।
జనని మనసో యోగ్యం భోగ్యం నృణాం తవ జాయతే
కథమివ వినా కాంచీభూషే కటాక్షతరంగితమ్ ॥21॥
భ్రమరితసరిత్కూలో నీలోత్పలప్రభయాఽఽభయా
నతజనతమఃఖండీ తుండీరసీమ్ని విజృంభతే ।
అచలతపసామేకః పాకః ప్రసూనశరాసన-
ప్రతిభటమనోహారీ నారీకులైకశిఖామణిః ॥22॥
మధురవచసో మందస్మేరా మతంగజగామినః
తరుణిమజుషస్తాపిచ్ఛాభాస్తమఃపరిపంథినః ।
కుచభరనతాః కుర్యుర్భద్రం కురంగవిలోచనాః
కలితకరుణాః కాంచీభాజః కపాలిమహోత్సవాః ॥23॥
కమలసుషమాక్ష్యారోహే విచక్షణవీక్షణాః
కుముదసుకృతక్రీడాచూడాలకుంతలబంధురాః ।
రుచిరరుచిభిస్తాపిచ్ఛశ్రీప్రపంచనచుంచవః
పురవిజయినః కంపాతీరే స్ఫురంతి మనోరథాః ॥24॥
కలితరతయః కాంచీలీలావిధౌ కవిమండలీ-
వచనలహరీవాసంతీనాం వసంతవిభూతయః ।
కుశలవిధయే భూయాసుర్మే కురంగవిలోచనాః
కుసుమవిశిఖారాతేరక్ష్ణాం కుతూహలవిభ్రమాః ॥25॥
కబలితతమస్కాండాస్తుండీరమండలమండనాః
సరసిజవనీసంతానానామరుంతుదశేఖరాః ।
నయనసరణేర్నేదీయంసః కదా ను భవంతి మే
తరుణజలదశ్యామాః శంభోస్తపఃఫలవిభ్రమాః ॥26॥
అచరమమిషుం దీనం మీనధ్వజస్య ముఖశ్రియా
సరసిజభువో యానం మ్లానం గతేన చ మంజునా ।
త్రిదశసదసామన్నం ఖిన్నం గిరా చ వితన్వతీ
తిలకయతి సా కంపాతీరం త్రిలోచనసుందరీ ॥27॥
జనని భువనే చంక్రమ్యేఽహం కియంతమనేహసం
కుపురుషకరభ్రష్టైర్దుష్టైర్ధనైరుదరంభరిః ।
తరుణకరుణే తంద్రాశూన్యే తరంగయ లోచనే
నమతి మయి తే కించిత్కాంచీపురీమణిదీపికే ॥28॥
మునిజనమనఃపేటీరత్నం స్ఫురత్కరుణానటీ-
విహరణకలాగేహం కాంచీపురీమణిభూషణమ్ ।
జగతి మహతో మోహవ్యాధేర్నృణాం పరమౌషధం
పురహరదృశాం సాఫల్యం మే పురః పరిజృంభతామ్ ॥29॥
మునిజనమోధామ్నే ధామ్నే వచోమయజాహ్నవీ-
హిమగిరితటప్రాగ్భారాయాక్షరాయ పరాత్మనే ।
విహరణజుషే కాంచీదేశే మహేశ్వరలోచన-
త్రితయసరసక్రీడాసౌధాంగణాయ నమో నమః ॥30॥
మరకతరుచాం ప్రత్యాదేశం మహేశ్వరచక్షుషాం
అమృతలహరీపూరం పారం భవాఖ్యపయోనిధేః ।
సుచరితఫలం కాంచీభాజో జనస్య పచేలిమం
హిమశిఖరిణో వంశస్యైకం వతంసముపాస్మహే ॥31॥
ప్రణమనదినారంభే కంపానదీసఖి తావకే
సరసకవితోన్మేషః పూషా సతాం సముదంచితః ।
ప్రతిభటమహాప్రౌఢప్రోద్యత్కవిత్వకుముద్వతీం
నయతి తరసా నిద్రాముద్రాం నగేశ్వరకన్యకే ॥32॥
శమితజడిమారంభా కంపాతటీనికటేచరీ
నిహతదురితస్తోమా సోమార్ధముద్రితకుంతలా ।
ఫలితసుమనోవాంఛా పాంచాయుధీ పరదేవతా
సఫలయతు మే నేత్రే గోత్రేశ్వరప్రియనందినీ ॥33॥
మమ తు ధిషణా పీడ్యా జాడ్యాతిరేక కథం త్వయా
కుముదసుషమామైత్రీపాత్రీవతంసితకుంతలామ్ ।
జగతి శమితస్తంభాం కంపానదీనిలయామసౌ
శ్రియతి హి గలత్తంద్రా చంద్రావతంససధర్మిణీమ్ ॥34॥
పరిమలపరీపాకోద్రేకం పయోముచి కాంచనే
శిఖరిణి పునర్ద్బైధీభావం శశిన్యరుణాతపమ్ ।
అపి చ జనయన్కంబోర్లక్ష్మీమనంబుని కోఽప్యసౌ
కుసుమధనుషః కాంచీదేశే చకాస్తి పరాక్రమః ॥35॥
పురదమయితుర్వామోత్సంగస్థలేన రసజ్ఞయా
సరసకవితాభాజా కాంచీపురోదరసీమయా ।
తటపరిసరైర్నీహారాద్రేర్వచోభిరకృత్రిమైః
కిమివ న తులామస్మచ్చేతో మహేశ్వరి గాహతే ॥36॥
నయనయుగలీమాస్మాకీనాం కదా ను ఫలేగ్రహీం
విదధతి గతౌ వ్యాకుర్వాణా గజేంద్రచమత్క్రియామ్ ।
మరతకరుచో మాహేశానా ఘనస్తననమ్రితాః
సుకృతవిభవాః ప్రాంచః కాంచీవతంసధురంధరాః ॥37॥
మనసిజయశఃపారంపర్యం మరందఝరీసువాం
కవికులగిరాం కందం కంపానదీతటమండనమ్ ।
మధురలలితం మత్కం చక్షుర్మనీషిమనోహరం
పురవిజయినః సర్వస్వం తత్పురస్కురుతే కదా ॥38॥
శిథిలితతమోలీలాం నీలారవిందవిలోచనాం
దహనవిలసత్ఫాలాం శ్రీకామకోటిముపాస్మహే ।
కరధృతసచ్ఛూలాం కాలారిచిత్తహరాం పరాం
మనసిజకృపాలీలాం లోలాలకామలికేక్షణామ్ ॥39॥
కలాలీలాశాలా కవికులవచఃకైరవవనీ-
శరజ్జ్యోత్స్నాధారా శశధరశిశుశ్లాఘ్యముకుటీ ।
పునీతే నః కంపాపులినతటసౌహార్దతరలా
కదా చక్షుర్మార్గం కనకగిరిధానుష్కమహిషీ ॥40॥
నమః స్తాన్నమ్రేభ్యః స్తనగరిమగర్వేణ గురుణా
దధానేభ్యశ్చూడాభరణమమృతస్యంది శిశిరమ్ ।
సదా వాస్తవేభ్యః సువిధభువి కంపాఖ్యసరితే
యశోవ్యాపారేభ్యః సుకృతవిభవేభ్యో రతిపతేః ॥41॥
అసూయంతీ కాచిన్మరకతరుచో నాకిముకుటీ-
కదంబం చుంబంతీ చరణనఖచంద్రాంశుపటలైః ।
తమోముద్రాం విద్రావయతు మమ కాంచీర్నిలయనా
హరోత్సంగశ్రీమన్మణిగృహమహాదీపకలికా ॥42॥
అనాద్యంతా కాచిత్సుజననయనానందజననీ
నిరుంధానా కాంతిం నిజరుచివిలాసైర్జలముచామ్ ।
స్మరారేస్తారల్యం మనసి జనయంతీ స్వయమహో
గలత్కంపా శంపా పరిలసతి కంపాపరిసరే ॥43॥
సుధాడిండీరశ్రీః స్మితరుచిషు తుండీరవిషయం
పరిష్కుర్వాణాసౌ పరిహసితనీలోత్పలరుచిః ।
స్తనాభ్యామానమ్రా స్తబకయతు మే కాంక్షితతరుం
దృశామైశానీనాం సుకృతఫలపాండిత్యగరిమా ॥44॥
కృపాధారాద్రోణీ కృపణధిషణానాం ప్రణమతాం
నిహంత్రీ సంతాపం నిగమముకుటోత్తంసకలికా ।
పరా కాంచీలీలాపరిచయవతీ పర్వతసుతా
గిరాం నీవీ దేవీ గిరిశపరతంత్రా విజయతే ॥45॥
కవిత్వశ్రీకందః సుకృతపరిపాటీ హిమగిరేః
విధాత్రీ విశ్వేషాం విషమశరవీరధ్వజపటీ ।
సఖీ కంపానద్యాః పదహసితపాథోజయుగలీ
పురాణో పాయాన్నః పురమథనసామ్రాజ్యపదవీ ॥46॥
దరిద్రాణా మధ్యే దరదలితతాపిచ్ఛసుషమాః
స్తనాభోగక్కాంతాస్తరుణహరిణాంకాంకితకచాః ।
హరాధీనా నానావిబుధముకుటీచుంబితపదాః
కదా కంపాతీరే కథయ విహరామో గిరిసుతే ॥47॥
వరీవర్తు స్థేమా త్వయి మమ గిరాం దేవి మనసో
నరీనర్తు ప్రౌఢా వదనకమలే వాక్యలహరీ ।
చరీచర్తు ప్రజ్ఞాజనని జడిమానః పరజనే
సరీసర్తు స్వైరం జనని మయి కామాక్షి కరుణా ॥48॥
క్షణాత్తే కామాక్షి భ్రమరసుషమాశిక్షణగురుః
కటాక్షవ్యాక్షేపో మమ భవతు మోక్షాయ విపదామ్ ।
నరీనర్తు స్వైరం వచనలహరీ నిర్జరపురీ-
సరిద్వీచీనీచీకరణపటురాస్యే మమ సదా ॥49॥
పురస్తాన్మే భూయఃప్రశమనపరః స్తాన్మమ రుజాం
ప్రచారస్తే కంపాతటవిహృతిసంపాదిని దృశోః ।
ఇమాం యాచ్ఞామూరీకురు సపది దూరీకురు తమః-
పరీపాకం మత్కం సపది బుధలోకం చ నయ మామ్ ॥50॥
ఉదంచంతీ కాంచీనగరనిలయే త్వత్కరుణయా
సమృద్ధా వాగ్ధాటీ పరిహసితమాధ్వీ కవయతామ్ ।
ఉపాదత్తే మారప్రతిభటజటాజూటముకుటీ-
కుటీరోల్లాసిన్యాః శతమఖతటిన్యా జయపటీమ్ ॥51॥
శ్రియం విద్యాం దద్యాజ్జనని నమతాం కీర్తిమమితాం
సుపుత్రాన్ ప్రాదత్తే తవ ఝటితి కామాక్షి కరుణా ।
త్రిలోక్యామాధిక్యం త్రిపురపరిపంథిప్రణయిని
ప్రణామస్త్వత్పాదే శమితదురితే కిం న కురుతే ॥52॥
మనఃస్తంభం స్తంభం గమయదుపకంపం ప్రణమతాం
సదా లోలం నీలం చికురజితలోలంబనికరమ్ ।
గిరాం దూరం స్మేరం ధృతశశికిశోరం పశుపతేః
దృశాం యోగ్యం భోగ్యం తుహినగిరిభాగ్యం విజయతే ॥53॥
ఘనశ్యామాన్కామాంతకమహిషి కామాక్షి మధురాన్
దృశాం పాతానేతానమృతజలశీతాననుపమాన్ ।
భవోత్పాతే భీతే మయి వితర నాథే దృఢభవ-
న్మనశ్శోకే మూకే హిమగిరిపతాకే కరుణయా ॥54॥
నతానాం మందానాం భవనిగలబంధాకులధియాం
మహాంధ్యాం రుంధానామభిలషితసంతానలతికామ్ ।
చరంతీం కంపాయాస్తటభువి సవిత్రీం త్రిజగతాం
స్మరామస్తాం నిత్యం స్మరమథనజీవాతుకలికామ్ ॥55॥
పరా విద్యా హృద్యాశ్రితమదనవిద్యా మరకత-
ప్రభానీలా లీలాపరవశితశూలాయుధమనాః ।
తమఃపూరం దూరం చరణనతపౌరందరపురీ-
మృగాక్షీ కామాక్షీ కమలతరలాక్షీ నయతు మే ॥56॥
అహంతాఖ్యా మత్కం కబలయతి హా హంత హరిణీ
హఠాత్సంవిద్రూపం హరమహిషి సస్యాంకురమసౌ ।
కటాక్షవ్యాక్షేపప్రకటహరిపాషాణపటలైః
ఇమాముచ్చైరుచ్చాటయ ఝటితి కామాక్షి కృపయా ॥57॥
బుధే వా మూకే వా తవ పతతి యస్మిన్క్షణమసౌ
కటాక్షః కామాక్షి ప్రకటజడిమక్షోదపటిమా ।
కథంకారం నాస్మై కరముకులచూడాలముకుటా
నమోవాకం బ్రూయుర్నముచిపరిపంథిప్రభృతయః ॥58॥
ప్రతీచీం పశ్యామః ప్రకటరుచినీవారకమణి-
ప్రభాసధ్రీచీనాం ప్రదలితషడాధారకమలామ్ ।
చరంతీం సౌషుమ్నే పథి పరపదేందుప్రవిగల-
త్సుధార్ద్రాం కామాక్షీం పరిణతపరంజ్యోతిరుదయామ్ ॥59॥
జంభారాతిప్రభృతిముకుటీః పాదయోః పీఠయంతీ
గుంఫాన్వాచాం కవిజనకృతాన్స్వైరమారామయంతీ ।
శంపాలక్ష్మీం మణిగణరుచాపాటలైః ప్రాపయంతీ
కంపాతీరే కవిపరిషదాం జృంభతే భాగ్యసీమా ॥60॥
చంద్రాపీడాం చతురవదనాం చంచలాపాంగలీలాం
కుందస్మేరాం కుచభరనతాం కుంతలోద్ధూతభృంగామ్ ।
మారారాతేర్మదనశిఖినం మాంసలం దీపయంతీం
కామాక్షీం తాం కవికులగిరాం కల్పవల్లీముపాసే ॥61॥
కాలాంభోదప్రకరసుషమాం కాంతిభిస్తిర్జయంతీ
కల్యాణానాముదయసరణిః కల్పవల్లీ కవీనామ్ ।
కందర్పారేః ప్రియసహచరీ కల్మషాణాం నిహంత్రీ
కాంచీదేశం తిలకయతి సా కాపి కారుణ్యసీమా ॥62॥
ఊరీకుర్వన్నురసిజతటే చాతురీం భూధరాణాం
పాథోజానాం నయనయుగలే పరిపంథ్యం వితన్వన్ ।
కంపాతీరే విహరతి రుచా మోఘయన్మేఘశైలీం
కోకద్వేషం శిరసి కలయన్కోఽపి విద్యావిశేషః ॥63॥
కాంచీలీలాపరిచయవతీ కాపి తాపిచ్ఛలక్ష్మీః
జాడ్యారణ్యే హుతవహశిఖా జన్మభూమిః కృపాయాః ।
మాకందశ్రీర్మధురకవితాచాతురీ కోకిలానాం
మార్గే భూయాన్మమ నయనయోర్మాన్మథీ కాపి విద్యా ॥64॥
సేతుర్మాతర్మరతకమయో భక్తిభాజాం భవాబ్ధౌ
లీలాలోలా కువలయమయీ మాన్మథీ వైజయంతీ ।
కాంచీభూషా పశుపతిదృశాం కాపి కాలాంజనాలీ
మత్కం దుఃఖం శిథిలయతు తే మంజులాపాంగమాలా ॥65॥
వ్యావృణ్వానాః కువలయదలప్రక్రియావైరముద్రాం
వ్యాకుర్వాణా మనసిజమహారాజసామ్రాజ్యలక్ష్మీమ్ ।
కాంచీలీలావిహృతిరసికే కాంక్షితం నః క్రియాసుః
బంధచ్ఛేదే తవ నియమినాం బద్ధదీక్షాః కటాక్షాః ॥66॥
కాలాంభోదే శశిరుచి దలం కైతకం దర్శయంతీ
మధ్యేసౌదామిని మధులిహాం మాలికాం రాజయంతీ ।
హంసారావం వికచకమలే మంజుముల్లాసయంతీ
కంపాతీరే విలసతి నవా కాపి కారుణ్యలక్ష్మీః ॥67॥
చిత్రం చిత్రం నిజమృదుతయా భర్త్సయన్పల్లవాలీం
పుంసాం కామాన్భువి చ నియతం పూరయన్పుణ్యభాజామ్ ।
జాతః శైలాన్న తు జలనిధేః స్వైరసంచారశీలః
కాంచీభూషా కలయతు శివం కోఽపి చింతామణిర్మే ॥68॥
తామ్రాంభోజం జలదనికటే తత్ర బంధూకపుష్పం
తస్మిన్మల్లీకుసుమసుషమాం తత్ర వీణానినాదమ్ ।
వ్యావృన్వానా సుకృతలహరీ కాపి కాంచినగర్యాం
ఐశానీ సా కలయతితరామైంద్రజాలం విలాసమ్ ॥69॥
ఆహారాంశం త్రిదశసదసామాశ్రయే చాతకానాం
ఆకాశోపర్యపి చ కలయన్నాలయం తుంగమేషామ్ ।
కంపాతీరే విహరతితరాం కామధేనుః కవీనాం
మందస్మేరో మదననిగమప్రక్రియాసంప్రదాయః ॥70॥
ఆర్ద్రీభూతైరవిరలకృపైరాత్తలీలావిలాసైః
ఆస్థాపూర్ణైరధికచపలైరంచితాంభోజశిల్పైః ।
కాంతైర్లక్ష్మీలలితభవనైః కాంతికైవల్యసారైః
కాశ్మల్యం నః కబలయతు సా కామకోటీ కటాక్షైః ॥71॥
ఆధూన్వంత్యై తరలనయనైరాంగజీం వైజయంతీం
ఆనందిన్యై నిజపదజుషామాత్తకాంచీపురాయై ।
ఆస్మాకీనం హృదయమఖిలైరాగమానాం ప్రపంచైః
ఆరాధ్యాయై స్పృహయతితరామదిమాయై జనన్యై ॥72॥
దూరం వాచాం త్రిదశసదసాం దుఃఖసింధోస్తరిత్రం
మోహక్ష్వేలక్షితిరుహవనే క్రూరధారం కుఠారమ్ ।
కంపాతీరప్రణయి కవిభిర్వర్ణితోద్యచ్చరిత్రం
శాంత్యై సేవే సకలవిపదాం శాంకరం తత్కలత్రమ్ ॥73॥
ఖండీకృత్య ప్రకృతికుటిలం కల్మషం ప్రాతిభశ్రీ-
శుండీరత్వం నిజపదజుషాం శూన్యతంద్రం దిశంతీ ।
తుండీరాఖ్యై మహతి విషయే స్వర్ణవృష్టిప్రదాత్రీ
చండీ దేవీ కలయతి రతిం చంద్రచూడాలచూడే ॥74॥
యేన ఖ్యాతో భవతి స గృహీ పూరుషో మేరుధన్వా
యద్దృక్కోణే మదననిగమప్రాభవం బోభవీతి ।
యత్ప్రీత్యైవ త్రిజగదధిపో జృంభతే కింపచానః
కంపాతీరే స జయతి మహాన్కశ్చిదోజోవిశేషః ॥75॥
ధన్యా ధన్యా గతిరిహ గిరాం దేవి కామాక్షి యన్మే
నింద్యాం భింద్యాత్సపది జడతాం కల్మషాదున్మిషంతీమ్ ।
సాధ్వీ మాధ్వీరసమధురతాభంజినీ మంజురీతిః
వాణీవేణీ ఝటితి వృణుతాత్స్వర్ధునీస్పర్ధినీ మామ్ ॥76॥
యస్యా వాటీ హృదయకమలం కౌసుమీ యోగభాజాం
యస్యాః పీఠీ సతతశిశిరా శీకరైర్మాకరందైః ।
యస్యాః పేటీ శ్రుతిపరిచలన్మౌలిరత్నస్య కాంచీ
సా మే సోమాభరణమహిషీ సాధయేత్కాంక్షితాని ॥77॥
ఏకా మాతా సకలజగతామీయుషీ ధ్యానముద్రాం
ఏకామ్రాధీశ్వరచరణయోరేకతానాం సమింధే ।
తాటంకోద్యన్మణిగణరుచా తామ్రకర్ణప్రదేశా
తారుణ్యశ్రీస్తబకితతనుస్తాపసీ కాపి బాలా ॥78॥
దంతాదంతిప్రకటనకరీ దంతిభిర్మందయానైః
మందారాణాం మదపరిణతిం మథ్నతీ మందహాసైః ।
అంకూరాభ్యాం మనసిజతరోరంకితోరాః కుచాభ్యా-
మంతఃకాంచి స్ఫురతి జగతామాదిమా కాపి మాతా ॥79॥
త్రియంబకకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమిందిరాం
పులిందపతిసుందరీం త్రిపురభైరవీం భారతీమ్ ।
మతంగకులనాయికాం మహిషమర్దనీం మాతృకాం
భణంతి విబుధోత్తమా విహృతిమేవ కామాక్షి తే ॥80॥
మహామునిమనోనటీ మహితరమ్యకంపాతటీ-
కుటీరకవిహారిణీ కుటిలబోధసంహారిణీ ।
సదా భవతు కామినీ సకలదేహినాం స్వామినీ
కృపాతిశయకింకరీ మమ విభూతయే శాంకరీ ॥81॥
జడాః ప్రకృతినిర్ధనా జనవిలోచనారుంతుదా
నరా జనని వీక్షణం క్షణమవాప్య కామాక్షి తే ।
వచస్సు మధుమాధురీం ప్రకటయంతి పౌరందరీ-
విభూతిషు విడంబనాం వపుషి మాన్మథీం ప్రక్రియామ్ ॥82॥
ఘన్సతనతటస్ఫుటస్ఫురితకంచులీచంచలీ-
కృతత్రిపురశాసనా సుజనశీలితోపాసనా ।
దృశోః సరణిమశ్నుతే మమ కదా ను కాంచీపురే
పరా పరమయోగినాం మనసి చిత్కులా పుష్కలా ॥83॥
కవీంద్రహృదయేచరీ పరిగృహీతకాంచీపురీ
నిరూఢకరుణాఝరీ నిఖిలలోకరక్షాకరీ ।
మనఃపథదవీయసీ మదనశాసనప్రేయసీ
మహాగుణగరీయసీ మమ దృశోఽస్తు నేదీయసీ ॥84॥
ధనేన న రమామహే ఖలజనాన్న సేవామహే
న చాపలమయామహే భవభయాన్న దూయామహే ।
స్థిరాం తనుమహేతరాం మనసి కిం చ కాంచీరత-
స్మరాంతకకుటుంబినీచరణపల్లవోపాసనామ్ ॥85॥
సురాః పరిజనా వపుర్మనసిజాయ వైరాయతే
త్రివిష్టపనితంబినీకుచతటీ చ కేలీగిరిః ।
గిరః సురభయో వయస్తరుణిమా దరిద్రస్య వా
కటాక్షసరణౌ క్షణం నిపతితస్య కామాక్షి తే ॥86॥
పవిత్రయ జగత్త్రయీవిబుధబోధజీవాతుభిః
పురత్రయవిమర్దినః పులకకంచులీదాయిభిః ।
భవక్షయవిచక్షణైర్వ్యసనమోక్షణైర్వీక్షణైః
నిరక్షరశిరోమణిం కరుణయైవ కామాక్షి మామ్ ॥87॥
కదా కలితఖేలనాః కరుణయైవ కాంచీపురే
కలాయముకులత్విషః శుభకదంబపూర్ణాంకురాః ।
పయోధరభరాలసాః కవిజనేషు తే బంధురాః
పచేలిమకృపారసా పరిపతంతి మార్గే దృశోః ॥88॥
అశోధ్యమచలోద్భవం హృదయనందనం దేహినాం
అనర్ఘమధికాంచి తత్కిమపి రత్నముద్ద్యోతతే ।
అనేన సమలంకృతా జయతి శంకరాంకస్థలీ
కదాస్య మమ మానసం వ్రజతి పేటికావిభ్రమమ్ ॥89॥
పరామృతఝరీప్లుతా జయతి నిత్యమంతశ్చరీ
భువామపి బహిశ్చరీ పరమసంవిదేకాత్మికా ।
మహద్భిరపరోక్షితా సతతమేవ కాంచీపురే
మమాన్వహమహంమతిర్మనసి భాతు మాహేశ్వరీ ॥90॥
తమోవిపినధావినం సతతమేవ కాంచీపురే
విహారరసికా పరా పరమసంవిదుర్వీరుహే ।
కటాక్షనిగలైర్దృఢం హృదయదుష్టదంతావలం
చిరం నయతు మామకం త్రిపురవైరిసీమంతినీ ॥91॥
త్వమేవ సతి చండికా త్వమసి దేవి చాముండికా
త్వమేవ పరమాతృకా త్వమపి యోగినీరూపిణీ ।
త్వమేవ కిల శాంభవీ త్వమసి కామకోటీ జయా
త్వమేవ విజయా త్వయి త్రిజగదంబ కిం బ్రూమహే ॥92॥
పరే జనని పార్వతి ప్రణతపాలిని ప్రాతిభ-
ప్రదాత్రి పరమేశ్వరి త్రిజగదాశ్రితే శాశ్వతే ।
త్రియంబకకుటుంబిని త్రిపదసంగిని త్రీక్షణే
త్రిశక్తిమయి వీక్షణం మయి నిధేహి కామాక్షి తే ॥93॥
మనోమధుకరోత్సవం విదధతీ మనీషాజుషాం
స్వయంప్రభవవైఖరీవిపినవీథికాలంబినీ ।
అహో శిశిరితా కృపామధురసేన కంపాతటే
చరాచరవిధాయినీ చలతి కాపి చిన్మంజరీ ॥94॥
కలావతి కలాభృతో ముకుటసీమ్ని లీలావతి
స్పృహావతి మహేశ్వరే భువనమోహనే భాస్వతి ।
ప్రభావతి రమే సదా మహితరూపశోభావతి
త్వరావతి పరే సతాం గురుకృపాంబుధారావతి ॥95॥
త్వయైవ జగదంబయా భువనమండలం సూయతే
త్వయైవ కరుణార్ద్రయా తదపి రక్షణం నీయతే ।
త్వయైవ ఖరకోపయా నయనపావకే హూయతే
త్వయైవ కిల నిత్యయా జగతి సంతతం స్థీయతే ॥96॥
చరాచరజగన్మయీం సకలహృన్మయీం చిన్మయీం
గుణత్రయమయీం జగత్త్రయమయీం త్రిధామామయీమ్ ।
పరాపరమయీం సదా దశదిశాం నిశాహర్మయీం
పరాం సతతసన్మయీం మనసి చిన్మయీం శీలయే ॥97॥
జయ జగదంబికే హరకుటుంబిని వక్త్రరుచా
జితశరదంబుజే ఘనవిడంబిని కేశరుచా ।
పరమవలంబనం కురు సదా పరరూపధరే
మమ గతసంవిదో జడిమడంబరతాండవినః ॥98॥
భువనజనని భూషాభూతచంద్రే నమస్తే
కలుషశమని కంపాతీరగేహే నమస్తే ।
నిఖిలనిగమవేద్యే నిత్యరూపే నమస్తే
పరశివమయి పాశచ్ఛేదహస్తే నమస్తే ॥99॥
క్వణత్కాంచీ కాంచీపురమణివిపంచీలయఝరీ-
శిరఃకంపా కంపావసతిరనుకంపాజలనిధిః ।
ఘనశ్యామా శ్యామా కఠినకుచసీమా మనసి మే
మృగాక్షీ కామాక్షీ హరనటనసాక్షీ విహరతాత్ ॥100॥
సమరవిజయకోటీ సాధకానందధాటీ
మృదుగుణపరిపేటీ ముఖ్యకాదంబవాటీ ।
మునినుతపరిపాటీ మోహితాజాండకోటీ
పరమశివవధూటీ పాతు మాం కామకోటీ ॥101॥
ఇమం పరవరప్రదం ప్రకృతిపేశలం పావనం
పరాపరచిదాకృతిప్రకటనప్రదీపాయితమ్ ।
స్తవం పఠతి నిత్యదా మనసి భావయన్నంబికాం
జపైరలమలం మఖైరధికదేహసంశోషణైః ॥102॥
॥ ఇతి స్తుతిశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
Mooka Pancha Sathi
మహిమ్నః పంథానం మదనపరిపంథిప్రణయిని
ప్రభుర్నిర్ణేతుం తే భవతి యతమానోఽపి కతమః ।
తథాపి శ్రీకాంచీవిహృతిరసికే కోఽపి మనసో
విపాకస్త్వత్పాదస్తుతివిధిషు జల్పాకయతి మామ్ ॥1॥
గలగ్రాహీ పౌరందరపురవనీపల్లవరుచాం
ధృతపాథమ్యానామరుణమహసామాదిమగురుః ।
సమింధే బంధూకస్తబకసహయుధ్వా దిశి దిశి
ప్రసర్పన్కామాక్ష్యాశ్చరణకిరణానామరుణిమా ॥2॥
మరాలీనాం యానాభ్యసనకలనామూలగురవే
దరిద్రాణాం త్రాణవ్యతికరసురోద్యానతరవే ।
తమస్కాండప్రౌఢిప్రకటనతిరస్కారపటవే
జనోఽయం కామాక్ష్యాశ్చరణనలినాయ స్పృహయతే ॥3॥
వహంతీ సైందూరీం సరణిమవనమ్రామరపుఱీ-
పురంధ్రీసీమంతే కవికమలబాలార్కసుషమా ।
త్రయీసీమంతిన్యాః స్తనతటనిచోలారుణపటీ
విభాంతీ కామాక్ష్యాః పదనలినకాంతిర్విజయతే ॥4॥
ప్రణమ్రీభూతస్య ప్రణయకలహత్రస్తమనసః
స్మరారాతేశ్చూడావియతి గృహమేధీ హిమకరః ।
యయోః సాంధ్యాం కాంతిం వహతి సుషమాభిశ్చరణయోః
తయోర్మే కామాక్ష్యా హృదయమపతంద్రం విహరతామ్ ॥5॥
యయోః పీఠాయంతే విబుధముకుటీనాం పటలికా
యయోః సౌధాయంతే స్వయముదయభాజో భణితయః ।
యయోః దాసాయంతే సరసిజభవాద్యాశ్చరణయోః
తయోర్మే కామాక్ష్యా దినమను వరీవర్తు హృదయమ్ ॥6॥
నయంతీ సంకోచం సరసిజరుచం దిక్పరిసరే
సృజంతీ లౌహిత్యం నఖకిరణచంద్రార్ధఖచితా ।
కవీంద్రాణాం హృత్కైరవవికసనోద్యోగజననీ
స్ఫురంతీ కామాక్ష్యాః చరణరుచిసంధ్యా విజయతే ॥7॥
విరావైర్మాంజీరైః కిమపి కథయంతీవ మధురం
పురస్తాదానమ్రే పురవిజయిని స్మేరవదనే ।
వయస్యేవ ప్రౌఢా శిథిలయతి యా ప్రేమకలహ-
ప్రరోహం కామాక్ష్యాః చరణయుగలీ సా విజయతే ॥8॥
సుపర్వస్త్రీలోలాలకపరిచితం షట్పదకులైః
స్ఫురల్లాక్షారాగం తరుణతరణిజ్యోతిరరుణైః ।
భృతం కాంత్యంభోభిః విసృమరమరందైః సరసిజైః
విధత్తే కామాక్ష్యాః చరణయుగలం బంధుపదవీమ్ ॥9॥
రజఃసంసర్గేఽపి స్థితమరజసామేవ హృదయే
పరం రక్తత్వేన స్థితమపి విరక్తైకశరణమ్ ।
అలభ్యం మందానాం దధదపి సదా మందగతితాం
విధత్తే కామాక్ష్యాః చరణయుగమాశ్చర్యలహరీమ్ ॥10॥
జటాలా మంజీరస్ఫురదరుణరత్నాంశునికరైః
నిషిదంతీ మధ్యే నఖరుచిఝరీగాంగపయసామ్ ।
జగత్త్రాణం కర్తుం జనని మమ కామాక్షి నియతం
తపశ్చర్యాం ధత్తే తవ చరణపాథోజయుగలీ ॥11॥
తులాకోటిద్వంద్వక్కణితభణితాభీతివచసోః
వినమ్రం కామాక్షీ విసృమరమహఃపాటలితయోః ।
క్షణం విన్యాసేన క్షపితతమసోర్మే లలితయోః
పునీయాన్మూర్ధానం పురహరపురంధ్రీ చరణయోః ॥12॥
భవాని ద్రుహ్యేతాం భవనిబిడితేభ్యో మమ ముహు-
స్తమోవ్యామోహేభ్యస్తవ జనని కామాక్షి చరణౌ ।
యయోర్లాక్షాబిందుస్ఫురణధరణాద్ధ్వర్జటిజటా-
కుటీరా శోణాంకం వహతి వపురేణాంకకలికా ॥13॥
పవిత్రీకుర్యుర్నుః పదతలభువః పాటలరుచః
పరాగాస్తే పాపప్రశమనధురీణాః పరశివే ।
కణం లబ్ధుం యేషాం నిజశిరసి కామాక్షి వివశా
వలంతో వ్యాతన్వంత్యహమహమికాం మాధవముఖాః ॥14॥
బలాకామాలాభిర్నఖరుచిమయీభిః పరివృతే
వినమ్రస్వర్నారీవికచకచకాలాంబుదకులే ।
స్ఫురంతః కామాక్షి స్ఫుటదలితబంధూకసుహృద-
స్తటిల్లేఖాయంతే తవ చరణపాథోజకిరణాః ॥15॥
సరాగః సద్వేషః ప్రసృమరసరోజే ప్రతిదినం
నిసర్గాదాక్రామన్విబుధజనమూర్ధానమధికమ్ ।
కథంకారం మాతః కథయ పదపద్మస్తవ సతాం
నతానాం కామాక్షి ప్రకటయతి కైవల్యసరణిమ్ ॥16॥
జపాలక్ష్మీశోణో జనితపరమజ్ఞాననలినీ-
వికాసవ్యాసంగో విఫలితజగజ్జాడ్యగరిమా ।
మనఃపూర్వాద్రిం మే తిలకయతు కామాక్షి తరసా
తమస్కాండద్రోహీ తవ చరణపాథోజరమణః ॥17॥
నమస్కుర్మః ప్రేంఖన్మణికటకనీలోత్పలమహః-
పయోధౌ రింఖద్భిర్నఖకిరణఫేనైర్ధవలితే ।
స్ఫుటం కుర్వాణాయ ప్రబలచలదౌర్వానలశిఖా-
వితర్కం కామాక్ష్యాః సతతమరుణిమ్నే చరణయోః ॥18॥
శివే పాశాయేతామలఘుని తమఃకూపకుహరే
దినాధీశాయేతాం మమ హృదయపాథోజవిపినే ।
నభోమాసాయేతాం సరసకవితారీతిసరితి
త్వదీయౌ కామాక్షి ప్రసృతకిరణౌ దేవి చరణౌ ॥19॥
నిషక్తం శ్రుత్యంతే నయనమివ సద్వృత్తరుచిరైః
సమైర్జుష్టం శుద్ధైరధరమివ రమ్యైర్ద్విజగణైః ।
శివే వక్షోజన్మద్వితయమివ ముక్తాశ్రితముమే
త్వదీయం కామాక్షి ప్రణతశరణం నౌమి చరణమ్ ॥20॥
నమస్యాసంసజ్జన్నముచిపరిపంథిప్రణయినీ-
నిసర్గప్రేంఖోలత్కురలకులకాలాహిశబలే ।
నఖచ్ఛాయాదుగ్ధోదధిపయసి తే వైద్రుమరుచాం
ప్రచారం కామాక్షి ప్రచురయతి పాదాబ్జసుషమా ॥21॥
కదా దూరీకర్తుం కటుదురితకాకోలజనితం
మహాంతం సంతాపం మదనపరిపంథిప్రియతమే ।
క్షణాత్తే కామాక్షి త్రిభువనపరీతాపహరణే
పటీయాంసం లప్స్యే పదకమలసేవామృతరసమ్ ॥22॥
యయోః సాంధ్యం రోచిః సతతమరుణిమ్నే స్పృహయతే
యయోశ్చాంద్రీ కాంతిః పరిపతతి దృష్ట్వా నఖరుచిమ్ ।
యయోః పాకోద్రేకం పిపఠిషతి భక్త్యా కిసలయం
మ్రదిమ్నః కామాక్ష్యా మనసి చరణౌ తౌ తనుమహే ॥23॥
జగన్నేదం నేదం పరమితి పరిత్యజ్య యతిభిః
కుశాగ్రీయస్వాంతైః కుశలధిషణైః శాస్త్రసరణౌ ।
గవేష్యం కామాక్షి ధ్రువమకృతకానాం గిరిసుతే
గిరామైదంపర్యం తవ చరణపద్మం విజయతే ॥24॥
కృతస్నానం శాస్త్రామృతసరసి కామాక్షి నితరాం
దధానం వైశద్యం కలితరసమానందసుధయా ।
అలంకారం భూమేర్మునిజనమనశ్చిన్మయమహా-
పయోధేరంతస్స్థం తవ చరణరత్నం మృగయతే ॥25॥
మనోగేహే మోహోద్భవతిమిరపూర్ణే మమ ముహుః
దరిద్రాణీకుర్వందినకరసహస్రాణి కిరణైః ।
విధత్తాం కామాక్షి ప్రసృమరతమోవంచనచణః
క్షణార్ధం సాన్నిధ్యం చరణమణిదీపో జనని తే ॥26॥
కవీనాం చేతోవన్నఖరరుచిసంపర్కి విబుధ-
స్రవంతీస్రోతోవత్పటుముఖరితం హంసకరవైః ।
దినారంభశ్రీవన్నియతమరుణచ్ఛాయసుభగం
మదంతః కామాక్ష్యాః స్ఫురతు పదపంకేరుహయుగమ్ ॥27॥
సదా కిం సంపర్కాత్ప్రకృతికఠినైర్నాకిముకుటైః
తటైర్నీహారాద్రేరధికమణునా యోగిమనసా ।
విభింతే సంమోహం శిశిరయతి భక్తానపి దృశాం
అదృశ్యం కామాక్షి ప్రకటయతి తే పాదయుగలమ్ ॥28॥
పవిత్రాభ్యామంబ ప్రకృతిమృదులాభ్యాం తవ శివే
పదాభ్యాం కామాక్షి ప్రసభమభిభూతైః సచకితైః ।
ప్రవాలైరంభోజైరపి చ వనవాసవ్రతదశాః
సదైవారభ్యంతే పరిచరితనానాద్విజగణైః ॥29॥
చిరాద్దృశ్యా హంసైః కథమపి సదా హంససులభం
నిరస్యంతీ జాడ్యం నియతజడమధ్యైకశరణమ్ ।
అదోషవ్యాసంగా సతతమపి దోషాప్తిమలినం
పయోజం కామాక్ష్యాః పరిహసతి పాదాబ్జయుగలీ ॥30॥
సురాణామానందప్రబలనతయా మండనతయా
నఖేందుజ్యోత్స్నాభిర్విసృమరతమఃఖండనతయా ।
పయోజశ్రీద్వేషవ్రతరతతయా త్వచ్చరణయోః
విలాసః కామాక్షి ప్రకటయతి నైశాకరదశామ్ ॥31॥
సితిమ్నా కాంతీనాం నఖరజనుషాం పాదనలిన-
చ్ఛవీనాం శోణిమ్నా తవ జనని కామాక్షి నమనే ।
లభంతే మందారగ్రథితనవబంధూకకుసుమ-
స్రజాం సామీచీన్యం సురపురపురంధ్రీకచభరాః ॥32॥
స్ఫురన్మధ్యే శుద్ధే నఖకిరణదుగ్ధాబ్ధిపయసాం
వహన్నబ్జం చక్రం దరమపి చ లేఖాత్మకతయా ।
శ్రితో మాత్స్యం రూపం శ్రియమపి దధానో నిరుపమాం
త్రిధామా కామాక్ష్యాః పదనలిననామా విజయతే ॥33॥
నఖశ్రీసన్నద్ధస్తబకనిచితః స్వైశ్చ కిరణైః
పిశంగైః కామాక్షి ప్రకటితలసత్పల్లవరుచిః ।
సతాం గమ్యః శంకే సకలఫలదాతా సురతరుః
త్వదీయః పాదోఽయం తుహినగిరిరాజన్యతనయే ॥34॥
వషట్కుర్వన్మాంజీరకలకలైః కర్మలహరీ-
హవీంషి ప్రౌద్దండం జ్వలతి పరమజ్ఞానదహనే ।
మహీయాన్కామాక్షి స్ఫుటమహసి జోహోతి సుధియాం
మనోవేద్యాం మాతస్తవ చరణయజ్వా గిరిసుతే ॥35॥
మహామంత్రం కించిన్మణికటకనాదైర్మృదు జపన్
క్షిపందిక్షు స్వచ్ఛం నఖరుచిమయం భాస్మనరజః ।
నతానాం కామాక్షి ప్రకృతిపటురచ్చాట్య మమతా-
పిశాచీం పాదోఽయం ప్రకటయతి తే మాంత్రికదశామ్ ॥36॥
ఉదీతే బోధేందౌ తమసి నితరాం జగ్ముషి దశాం
దరిద్రాం కామాక్షి ప్రకటమనురాగం విదధతీ ।
సితేనాచ్ఛాద్యాంగం నఖరుచిపటేనాంఘ్రియుగలీ-
పురంధ్రీ తే మాతః స్వయమభిసరత్యేవ హృదయమ్ ॥37॥
దినారంభః సంపన్నలినవిపినానామభినవో
వికాసో వాసంతః సుకవిపికలోకస్య నియతః ।
ప్రదోషః కామాక్షి ప్రకటపరమజ్ఞానశశిన-
శ్చకాస్తి త్వత్పాదస్మరణమహిమా శైలతనయే ॥38॥
ధృతచ్ఛాయం నిత్యం సరసిరుహమైత్రీపరిచితం
నిధానం దీప్తీనాం నిఖిలజగతాం బోధజనకమ్ ।
ముముక్షూణాం మార్గప్రథనపటు కామాక్షి పదవీం
పదం తే పాతంగీం పరికలయతే పర్వతసుతే ॥39॥
శనైస్తీర్త్వా మోహాంబుధిమథ సమారోఢుమనసః
క్రమాత్కైవల్యాఖ్యాం సుకృతిసులభాం సౌధవలభీమ్ ।
లభంతే నిఃశ్రేణీమివ ఝటితి కామాక్షి చరణం
పురశ్చర్యాభిస్తే పురమథనసీమంతిని జనాః ॥40॥
ప్రచండార్తిక్షోభప్రమథనకృతే ప్రాతిభసరి-
త్ప్రవాహప్రోద్దండీకరణజలదాయ ప్రణమతామ్ ।
ప్రదీపాయ ప్రౌఢే భవతమసి కామాక్షి చరణ-
ప్రసాదౌన్ముఖ్యాయ స్పృహయతి జనోఽయం జనని తే ॥41॥
మరుద్భిః సంసేవ్యా సతతమపి చాంచల్యరహితా
సదారుణ్యం యాంతీ పరిణతిదరిద్రాణసుషమా ।
గుణోత్కర్షాన్మాంజీరకకలకలైస్తర్జనపటుః
ప్రవాలం కామాక్ష్యాః పరిహసతి పాదాబ్జయుగలీ ॥42॥
జగద్రక్షాదక్షా జలజరుచిశిక్షాపటుతరా
సమైర్నమ్యా రమ్యా సతతమభిగమ్యా బుధజనైః ।
ద్వయీ లీలాలోలా శ్రుతిషు సురపాలాదిముకుటీ-
తటీసీమాధామా తవ జనని కామాక్షి పదయోః ॥43॥
గిరాం దూరౌ చోరౌ జడిమతిమిరాణాం కృతజగ-
త్పరిత్రాణౌ శోణౌ మునిహృదయలీలైకనిపుణౌ ।
నఖైః స్మేరౌ సారౌ నిగమవచసాం ఖండితభవ-
గ్రహోన్మాదౌ పాదౌ తవ జనని కామాక్షి కలయే ॥44॥
అవిశ్రాంతం పంకం యదపి కలయన్యావకమయం
నిరస్యన్కామాక్షి ప్రణమనజుషాం పంకమఖిలమ్ ।
తులాకోటిద్వందం దధదపి చ గచ్ఛన్నతులతాం
గిరాం మార్గం పాదో గిరివరసుతే లంఘయతి తే ॥45॥
ప్రవాలం సవ్రీలం విపినవివరే వేపయతి యా
స్ఫురల్లీలం బాలాతపమధికబాలం వదతి యా ।
రుచిం సాంధ్యాం వంధ్యాం విరచయతి యా వర్ధయతు సా
శివం మే కామాక్ష్యాః పదనలినపాటల్యలహరీ ॥46॥
కిరంజ్యోత్స్నారీతిం నఖముఖరుచా హంసమనసాం
వితన్వానః ప్రీతిం వికచతరుణాంభోరుహరుచిః ।
ప్రకాశః శ్రీపాదస్తవ జనని కామాక్షి తనుతే
శరత్కాలప్రౌఢిం శశిశకలచూడప్రియతమే ॥47॥
నఖాంకూరస్మేరద్యుతివిమలగంగాంభసి సుఖం
కృతస్నానం జ్ఞానామృతమమలమాస్వాద్య నియతమ్ ।
ఉదంచన్మంజీరస్ఫురణమణిదీపే మమ మనో
మనోజ్ఞే కామాక్ష్యాశ్చరణమణిహర్మ్యే విహరతామ్ ॥48॥
భవాంభోధౌ నౌకాం జడిమవిపినే పావకశిఖా-
మమర్త్యేంద్రాదీనామధిముకుటముత్తంసకలికామ్ ।
జగత్తాపే జ్యోత్స్నామకృతకవచఃపంజరపుటే
శుకస్త్రీం కామాక్ష్యా మనసి కలయే పాదయుగలీమ్ ॥49॥
పరత్మప్రాకాశ్యప్రతిఫలనచుంచుః ప్రణమతాం
మనోజ్ఞస్త్వత్పాదో మణిముకురముద్రాం కలయతే ।
యదీయాం కామాక్షి ప్రకృతిమసృణాః శోధకదశాం
విధాతుం చేష్ఠంతే బలరిపువధూటీకచభరాః ॥50॥
అవిశ్రాంతం తిష్ఠన్నకృతకవచఃకందరపుటీ-
కుటీరాంతః ప్రౌఢం నఖరుచిసటాలీం ప్రకటయన్ ।
ప్రచండం ఖండత్వం నయతు మమ కామాక్షి తరసా
తమోవేతండేంద్రం తవ చరణకంఠీరవపతిః ॥51॥
పురస్తాత్కామాక్షి ప్రచురరసమాఖండలపురీ-
పురంధ్రీణాం లాస్యం తవ లలితమాలోక్య శనకైః ।
నఖశ్రీభిః స్మేరా బహు వితనుతే నూపురరవై-
శ్చమత్కృత్యా శంకే చరణయుగలీ చాటురచనాః ॥52॥
సరోజం నిందంతీ నఖకిరణకర్పూరశిశిరా
నిషిక్తా మారారేర్ముకుటశశిరేఖాహిమజలైః ।
స్ఫురంతీ కామాక్షి స్ఫుటరుచిమయే పల్లవచయే
తవాధత్తే మైత్రీం పథికసుదృశా పాదయుగలీ ॥53॥
నతానాం సంపత్తేరనవరతమాకర్షణజపః
ప్రరోహత్సంసారప్రసరగరిమస్తంభనజపః ।
త్వదీయః కామాక్షి స్మరహరమనోమోహనజపః
పటీయాన్నః పాయాత్పదనలినమంజీరనినదః ॥54॥
వితన్వీథా నాథే మమ శిరసి కామాక్షి కృపయా
పదాంభోజన్యాసం పశుపరిబృఢప్రాణదయితే ।
పిబంతో యన్ముద్రాం ప్రకటముపకంపాపరిసరం
దృశా నానంద్యంతే నలినభవనారాయణముఖాః ॥55॥
ప్రణామోద్యద్బృందారముకుటమందారకలికా-
విలోలల్లోలంబప్రకరమయధూమప్రచురిమా ।
ప్రదీప్తః పాదాబ్జద్యుతివితతిపాటల్యలహరీ-
కృశానుః కామాక్ష్యా మమ దహతు సంసారవిపినమ్ ॥56॥
వలక్షశ్రీరృక్షాధిపశిశుసదృక్షైస్తవ నఖైః
జిఘృక్షుర్దక్షత్వం సరసిరుహభిక్షుత్వకరణే ।
క్షణాన్మే కామాక్షి క్షపితభవసంక్షోభగరిమా
వచోవైచక్షన్యం చరణయుగలీ పక్ష్మలయతాత్ ॥57॥
సమంతాత్కామాక్షి క్షతతిమిరసంతానసుభగాన్
అనంతాభిర్భాభిర్దినమను దిగంతాన్విరచయన్ ।
అహంతాయా హంతా మమ జడిమదంతావలహరిః
విభింతాం సంతాపం తవ చరణచింతామణిరసౌ ॥58॥
దధానో భాస్వత్తామమృతనిలయో లోహితవపుః
వినమ్రాణాం సౌమ్యో గురురపి కవిత్వం చ కలయన్ ।
గతౌ మందో గంగాధరమహిషి కామాక్షి భజతాం
తమఃకేతుర్మాతస్తవ చరణపద్మో విజయతే ॥59॥
నయంతీం దాసత్వం నలినభవముఖ్యానసులభ-
ప్రదానాద్దీనానామమరతరుదౌర్భాగ్యజననీమ్ ।
జగజ్జన్మక్షేమక్షయవిధిషు కామాక్షి పదయో-
ర్ధురీణామీష్టే కరస్తవ భణితుమాహోపురుషికామ్ ॥60॥
జనోఽయం సంతప్తో జనని భవచండాంశుకిరణైః
అలబ్ధవైకం శీతం కణమపి పరజ్ఞానపయసః ।
తమోమార్గే పాంథస్తవ ఝటితి కామాక్షి శిశిరాం
పదాంభోజచ్ఛాయాం పరమశివజాయే మృగయతే ॥61॥
జయత్యంబ శ్రీమన్నఖకిరణచీనాంశుకమయం
వితానం బిభ్రాణే సురముకుటసంఘట్టమసృణే ।
నిజారుణ్యక్షౌమాస్తరణవతి కామాక్షి సులభా
బుధైః సంవిన్నారీ తవ చరణమాణిక్యభవనే ॥62॥
ప్రతీమః కామాక్షి స్ఫురితతరుణాదిత్యకిరణ-
శ్రియో మూలద్రవ్యం తవ చరణమద్రీంద్రతనయే ।
సురేంద్రాశామాపూరయతి యదసౌ ధ్వాంతమఖిలం
ధునీతే దిగ్భాగానపి చ మహసా పాటలయతే ॥63॥
మహాభాష్యవ్యాఖ్యాపటుశయనమారోపయతి వా
స్మరవ్యాపారేర్ష్యాపిశుననిటిలం కారయతి వా ।
ద్విరేఫాణామధ్యాసయతి సతతం వాధివసతిం
ప్రణమ్రాన్కామాక్ష్యాః పదనలినమాహాత్మ్యగరిమా ॥64॥
వివేకాంభస్స్రోతస్స్నపనపరిపాటీశిశిరితే
సమీభూతే శాస్త్రస్మరణహలసంకర్షణవశాత్ ।
సతాం చేతఃక్షేత్రే వపతి తవ కామాక్షి చరణో
మహాసంవిత్సస్యప్రకరవరబీజం గిరిసుతే ॥65॥
దధానో మందారస్తబకపరిపాటీం నఖరుచా
వహందీప్తాం శోణాంగులిపటలచాంపేయకలికామ్ ।
అశోకోల్లాసం నః ప్రచురయతు కామాక్షి చరణో
వికాసీ వాసంతః సమయ ఇవ తే శర్వదయితే ॥66॥
నఖాంశుప్రాచుర్యప్రసృమరమరాలాలిధవలః
స్ఫురన్మంజీరోద్యన్మరకతమహశ్శైవలయుతః ।
భవత్యాః కామాక్షి స్ఫుటచరణపాటల్యకపటో
నదః శోణాభిఖ్యో నగపతితనూజే విజయతే ॥67॥
ధునానం పంకౌఘం పరమసులభం కంటకకులైః
వికాసవ్యాసంగం విదధదపరాధీనమనిశమ్ ।
నఖేందుజ్యోత్స్నాభిర్విశదరుచి కామాక్షి నితరాం
అసామాన్యం మన్యే సరసిజమిదం తే పదయుగమ్ ॥68॥
కరీంద్రాయ ద్రుహ్యత్యలసగతిలీలాసు విమలైః
పయోజైర్మాత్సర్యం ప్రకటయతి కామం కలయతే ।
పదాంభోజద్వంద్వం తవ తదపి కామాక్షి హృదయం
మునీనాం శాంతానాం కథమనిశమస్మై స్పృహయతే ॥69॥
నిరస్తా శోణిమ్నా చరణకిరణానాం తవ శివే
సమింధానా సంధ్యారుచిరచలరాజన్యతనయే ।
అసామర్థ్యాదేనం పరిభవితుమేతత్సమరుచాం
సరోజానాం జానే ముకులయతి శోభాం ప్రతిదినమ్ ॥70॥
ఉపాదిక్షద్దాక్ష్యం తవ చరణనామా గురురసౌ
మరాలానాం శంకే మసృణగతిలాలిత్యసరణౌ ।
అతస్తే నిస్తంద్రం నియతమమునా సఖ్యపదవీం
ప్రపన్నం పాథోజం ప్రతి దధతి కామాక్షి కుతుకమ్ ॥71॥
దధానైః సంసర్గం ప్రకృతిమలినైః షట్పదకులైః
ద్విజాధీశశ్లాఘావిధిషు విదధద్భిర్ముకులతామ్ ।
రజోమిశ్రైః పద్మైర్నియతమపి కామాక్షి పదయోః
విరోధస్తే యుక్తో విషమశరవైరిప్రియతమే ॥72॥
కవిత్వశ్రీమిశ్రీకరణనిపుణౌ రక్షణచణౌ
విపన్నానాం శ్రీమన్నలినమసృణౌ శోణకిరణౌ ।
మునీంద్రాణామంతఃకరణశరణౌ మందసరణౌ
మనోజ్ఞౌ కామాక్ష్యా దురితహరణౌ నౌమి చరణౌ ॥73॥
పరస్మాత్సర్వస్మాదపి చ పరయోర్ముక్తికరయోః
నఖశ్రీభిర్జ్యోత్స్నాకలితతులయోస్తామ్రతలయోః ।
నిలీయే కామాక్ష్యా నిగమనుతయోర్నాకినతయోః
నిరస్తప్రోన్మీలన్నలినమదయోరేవ పదయోః ॥74॥
స్వభావాదన్యోన్యం కిసలయమపీదం తవ పదం
మ్రదిమ్నా శోణిమ్నా భగవతి దధాతే సదృశతామ్ ।
వనే పూర్వస్యేచ్ఛా సతతమవనే కిం తు జగతాం
పరస్యేత్థం భేదః స్ఫురతి హృది కామాక్షి సుధియామ్ ॥75॥
కథం వాచాలోఽపి ప్రకటమణిమంజీరనినదైః
సదైవానందార్ద్రాన్విరచయతి వాచంయమజనాన్ ।
ప్రకృత్యా తే శోణచ్ఛవిరపి చ కామాక్షి చరణో
మనీషానైర్మల్యం కథమివ నృణాం మాంసలయతే ॥76॥
చలత్తృష్ణావీచీపరిచలనపర్యాకులతయా
ముహుర్భ్రాంతస్తాంతః పరమశివవామాక్షి పరవాన్ ।
తితీర్షుః కామాక్షి ప్రచురతరకర్మాంబుధిమముం
కదాహం లప్స్యే తే చరణమణిసేతుం గిరిసుతే ॥77॥
విశుష్యంత్యాం ప్రజ్ఞాసరితి దురితగ్రీష్మసమయ-
ప్రభావేణ క్షీణే సతి మమ మనఃకేకిని శుచా ।
త్వదీయః కామాక్షి స్ఫురితచరణాంభోదమహిమా
నభోమాసాటోపం నగపతిసుతే కిం న కురుతే ॥78॥
వినమ్రాణాం చేతోభవనవలభీసీమ్ని చరణ-
ప్రదీపే ప్రాకాశ్యం దధతి తవ నిర్ధూతతమసి ।
అసీమా కామాక్షి స్వయమలఘుదుష్కర్మలహరీ
విఘూర్ణంతీ శాంతిం శలభపరిపాటీవ భజతే ॥79॥
విరాజంతీ శుక్తిర్నఖకిరణముక్తామణితతేః
విపత్పాథోరాశౌ తరిరపి నరాణాం ప్రణమతామ్ ।
త్వదీయః కామాక్షి ధ్రువమలఘువహ్నిర్భవవనే
మునీనాం జ్ఞానాగ్నేరరణిరయమంఘిర్విజయతే ॥80॥
సమస్తైః సంసేవ్యః సతతమపి కామాక్షి విబుధైః
స్తుతో గంధర్వస్త్రీసులలితవిపంచీకలరవైః ।
భవత్యా భిందానో భవగిరికులం జృంభితతమో-
బలద్రోహీ మాతశ్చరణపురుహూతో విజయతే ॥81॥
వసంతం భక్తానామపి మనసి నిత్యం పరిలసద్-
ఘనచ్ఛాయాపూర్ణం శుచిమపి నృణాం తాపశమనమ్ ।
నఖేందుజ్యోత్స్నాభిః శిశిరమపి పద్మోదయకరం
నమామః కామాక్ష్యాశ్చరణమధికాశ్చర్యకరణమ్ ॥82॥
కవీంద్రాణాం నానాభణితిగుణచిత్రీకృతవచః-
ప్రపంచవ్యాపారప్రకటనకలాకౌశలనిధిః ।
అధఃకుర్వన్నబ్జం సనకభృగుముఖ్యైర్మునిజనైః
నమస్యః కామాక్ష్యాశ్చరణపరమేష్ఠీ విజయతే ॥83॥
భవత్యాః కామాక్షి స్ఫురితపదపంకేరుహభువాం
పరాగాణాం పూరైః పరిహృతకలంకవ్యతికరైః ।
నతానామామృష్టే హృదయముకురే నిర్మలరుచి
ప్రసన్నే నిశ్శేషం ప్రతిఫలతి విశ్వం గిరిసుతే ॥84॥
తవ త్రస్తం పాదాత్కిసలయమరణ్యాంతరమగాత్
పరం రేఖారూపం కమలమముమేవాశ్రితమభూత్ ।
జితానాం కామాక్షి ద్వితయమపి యుక్తం పరిభవే
విదేశే వాసో వా శరణగమనం వా నిజరిపోః ॥85॥
గృహీత్వా యాథార్థ్యం నిగమవచసాం దేశికకృపా-
కటాక్షర్కజ్యోతిశ్శమితమమతాబంధతమసః ।
యతంతే కామాక్షి ప్రతిదివసమంతర్ద్రఢయితుం
త్వదీయం పాదాబ్జం సుకృతపరిపాకేన సుజనాః ॥86॥
జడానామప్యంబ స్మరణసమయే తవచ్చరణయోః
భ్రమన్మంథక్ష్మాభృద్ధుముఘుమితసింధుప్రతిభటాః ।
ప్రసన్నాః కామాక్షి ప్రసభమధరస్పందనకరా
భవంతి స్వచ్ఛందం ప్రకృతిపరిపక్కా భణితయః ॥87॥
వహన్నప్యశ్రాంతం మధురనినదం హంసకమసౌ
తమేవాధః కర్తుం కిమివ యతతే కేలిగమనే ।
భవస్యైవానందం విదధదపి కామాక్షి చరణో
భవత్యాస్తద్ద్రోహం భగవతి కిమేవం వితనుతే ॥88॥
యదత్యంతం తామ్యత్యలసగతివార్తాస్వపి శివే
తదేతత్కామాక్షి ప్రకృతిమృదులం తే పదయుగమ్ ।
కిరీటైః సంఘట్టం కథమివ సురౌఘస్య సహతే
మునీంద్రాణామాస్తే మనసి చ కథం సూచినిశితే ॥89॥
మనోరంగే మత్కే విబుధజనసంమోదజననీ
సరాగవ్యాసంగం సరసమృదుసంచారసుభగా ।
మనోజ్ఞా కామాక్షి ప్రకటయతు లాస్యప్రకరణం
రణన్మంజీరా తే చరణయుగలీనర్తకవధూః ॥90॥
పరిష్కుర్వన్మాతః పశుపతికపర్దం చరణరాట్
పరాచాం హృత్పద్మం పరమభణితీనాం చ మకుటమ్ ।
భవాఖ్యే పాథోధౌ పరిహరతు కామాక్షి మమతా-
పరాధీనత్వం మే పరిముషితపాథోజమహిమా ॥91॥
ప్రసూనైః సంపర్కాదమరతరుణీకుంతలభవైః
అభీష్టానాం దానాదనిశమపి కామాక్షి నమతామ్ ।
స్వసంగాత్కంకేలిప్రసవజనకత్వేన చ శివే
త్రిధా ధత్తే వార్తాం సురభిరితి పాదో గిరిసుతే ॥92॥
మహామోహస్తేనవ్యతికరభయాత్పాలయతి యో
వినిక్షిప్తం స్వస్మిన్నిజజనమనోరత్నమనిశమ్ ।
స రాగస్యోద్రేకాత్సతతమపి కామాక్షి తరసా
కిమేవం పాదోఽసౌ కిసలయరుచిం చోరయతి తే ॥93॥
సదా స్వాదుంకారం విషయలహరీశాలికణికాం
సమాస్వాద్య శ్రాంతం హృదయశుకపోతం జనని మే ।
కృపాజాలే ఫాలేక్షణమహిషి కామాక్షి రభసాత్
గృహీత్వా రుంధీథారస్తవ పదయుగీపంజరపుటే ॥94॥
ధునానం కామాక్షి స్మరణలవమాత్రేణ జడిమ-
జ్వరప్రౌఢిం గూఢస్థితి నిగమనైకుంజకుహరే ।
అలభ్యం సర్వేషాం కతిచన లభంతే సుకృతినః
చిరాదన్విష్యంతస్తవ చరణసిద్ధౌషధమిదమ్ ॥95॥
రణన్మంజీరాభ్యాం లలితగమనాభ్యాం సుకృతినాం
మనోవాస్తవ్యాభ్యాం మథితతిమిరాభ్యాం నఖరుచా ।
నిధేయాభ్యాం పత్యా నిజశిరసి కామాక్షి సతతం
నమస్తే పాదాభ్యాం నలినమృదులాభ్యాం గిరిసుతే ॥96॥
సురాగే రాకేందుప్రతినిధిముఖే పర్వతసుతే
చిరాల్లభ్యే భక్త్యా శమధనజనానాం పరిషదా ।
మనోభృంగో మత్కః పదకమలయుగ్మే జనని తే
ప్రకామం కామాక్షి త్రిపురహరవామాక్షి రమతామ్ ॥97॥
శివే సంవిద్రూపే శశిశకలచూడప్రియతమే
శనైర్గత్యాగత్యా జితసురవరేభే గిరిసుతే ।
యతంతే సంతస్తే చరణనలినాలానయుగలే
సదా బద్ధం చిత్తప్రమదకరియూథం దృఢతరమ్ ॥98॥
యశః సూతే మాతర్మధురకవితాం పక్ష్మలయతే
శ్రియం దత్తే చిత్తే కమపి పరిపాకం ప్రథయతే ।
సతాం పాశగ్రంథిం శిథిలయతి కిం కిం న కురుతే
ప్రపన్నే కామాక్ష్యాః ప్రణతిపరిపాటీ చరణయోః ॥99॥
మనీషాం మాహేంద్రీం కకుభమివ తే కామపి దశాం
ప్రధత్తే కామాక్ష్యాశ్చరణతరుణాదిత్యకిరణః ।
యదీయే సంపర్కే ధృతరసమరందా కవయతాం
పరీపాకం ధత్తే పరిమలవతీ సూక్తినలినీ ॥100॥
పురా మారారాతిః పురమజయదంబ స్తవశతైః
ప్రసన్నాయాం సత్యాం త్వయి తుహినశైలేంద్రతనయే ।
అతస్తే కామాక్షి స్ఫురతు తరసా కాలసమయే
సమాయాతే మాతర్మమ మనసి పాదాబ్జయుగలమ్ ॥101॥
పదద్వంద్వం మందం గతిషు నివసంతం హృది సతాం
గిరామంతే భ్రాంతం కృతకరహితానాం పరిబృఢే ।
జనానామానందం జనని జనయంతం ప్రణమతాం
త్వదీయం కామాక్షి ప్రతిదినమహం నౌమి విమలమ్ ॥102॥
ఇదం యః కామాక్ష్యాశ్చరణనలినస్తోత్రశతకం
జపేన్నిత్యం భక్త్యా నిఖిలజగదాహ్లాదజనకమ్ ।
స విశ్వేషాం వంద్యః సకలకవిలోకైకతిలకః
చిరం భుక్త్వా భోగాన్పరిణమతి చిద్రూపకలయా ॥103॥
॥ ఇతి పాదారవిందశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
Mooka Pancha Sathi
కారణపరచిద్రూపా కాంచీపురసీమ్ని కామపీఠగతా ।
కాచన విహరతి కరుణా కాశ్మీరస్తబకకోమలాంగలతా ॥1॥
కంచన కాంచీనిలయం కరధృతకోదండబాణసృణిపాశమ్ ।
కఠినస్తనభరనమ్రం కైవల్యానందకందమవలంబే ॥2॥
చింతితఫలపరిపోషణచింతామణిరేవ కాంచినిలయా మే ।
చిరతరసుచరితసులభా చిత్తం శిశిరయతు చిత్సుఖాధారా ॥3॥
కుటిలకచం కఠినకుచం కుందస్మితకాంతి కుంకుమచ్ఛాయమ్ ।
కురుతే విహృతిం కాంచ్యాం కులపర్వతసార్వభౌమసర్వస్వమ్ ॥4॥
పంచశరశాస్త్రబోధనపరమాచార్యేణ దృష్టిపాతేన ।
కాంచీసీమ్ని కుమారీ కాచన మోహయతి కామజేతారమ్ ॥5॥
పరయా కాంచీపురయా పర్వతపర్యాయపీనకుచభరయా ।
పరతంత్రా వయమనయా పంకజసబ్రహ్మచారిలోచనయా ॥6॥
ఐశ్వర్యమిందుమౌలేరైకత్మ్యప్రకృతి కాంచిమధ్యగతమ్ ।
ఐందవకిశోరశేఖరమైదంపర్యం చకాస్తి నిగమానామ్ ॥7॥
శ్రితకంపసీమానం శిథిలితపరమశివధైర్యమహిమానమ్ ।
కలయే పటలిమానం కంచన కంచుకితభువనభూమానమ్ ॥8॥
ఆదృతకాంచీనిలయమాద్యామారూఢయౌవనాటోపామ్ ।
ఆగమవతంసకలికామానందాద్వైతకందలీం వందే ॥9॥
తుంగాభిరామకుచభరశృంగారితమాశ్రయామి కాంచిగతమ్ ।
గంగాధరపరతంత్రం శృంగారాద్వైతతంత్రసిద్ధాంతమ్ ॥10॥
కాంచీరత్నవిభూషాం కామపి కందర్పసూతికాపాంగీమ్ ।
పరమాం కలాముపాసే పరశివవామాంకపీఠికాసీనామ్ ॥11॥
కంపాతీచరాణాం కరుణాకోరకితదృష్టిపాతానామ్ ।
కేలీవనం మనో మే కేషాంచిద్భవతు చిద్విలాసానామ్ ॥12॥
ఆమ్రతరుమూలవసతేరాదిమపురుషస్య నయనపీయూషమ్ ।
ఆరబ్ధయౌవనోత్సవమామ్నాయరహస్యమంతరవలంబే ॥13॥
అధికాంచి పరమయోగిభిరాదిమపరపీఠసీమ్ని దృశ్యేన ।
అనుబద్ధం మమ మానసమరుణిమసర్వస్వసంప్రదాయేన ॥14॥
అంకితశంకరదేహామంకురితోరోజకంకణాశ్లేషైః ।
అధికాంచి నిత్యతరుణీమద్రాక్షం కాంచిదద్భుతాం బాలామ్ ॥15॥
మధురధనుషా మహీధరజనుషా నందామి సురభిబాణజుషా ।
చిద్వపుషా కాంచిపురే కేలిజుషా బంధుజీవకాంతిముషా ॥16॥
మధురస్మితేన రమతే మాంసలకుచభారమందగమనేన ।
మధ్యేకాంచి మనో మే మనసిజసామ్రాజ్యగర్వబీజేన ॥17॥
ధరణిమయీం తరణిమయీం పవనమయీం గగనదహనహోతృమయీమ్ ।
అంబుమయీమిందుమయీమంబామనుకంపమాదిమామీక్షే ॥18॥
లీనస్థితి మునిహృదయే ధ్యానస్తిమితం తపస్యదుపకంపమ్ ।
పీనస్తనభరమీడే మీనధ్వజతంత్రపరమతాత్పర్యమ్ ॥19॥
శ్వేతా మంథరహసితే శాతా మధ్యే చ వాడ్భనోఽతీతా ।
శీతా లోచనపాతే స్ఫీతా కుచసీమ్ని శాశ్వతీ మాతా ॥20॥
పురతః కదా న కరవై పురవైరివిమర్దపులకితాంగలతామ్ ।
పునతీం కాంచీదేశం పుష్పాయుధవీర్యసరసపరిపాటీమ్ ॥21॥
పుణ్యా కాఽపి పురంధ్రీ పుంఖితకందర్పసంపదా వపుషా ।
పులినచరీ కంపాయాః పురమథనం పులకనిచులితం కురుతే ॥22॥
తనిమాద్వైతవలగ్నం తరుణారుణసంప్రదాయతనులేఖమ్ ।
తటసీమని కంపాయాస్తరుణిమసర్వస్వమాద్యమద్రాక్షమ్ ॥23॥
పౌష్టికకర్మవిపాకం పౌష్పశరం సవిధసీమ్ని కంపాయాః ।
అద్రాక్షమాత్తయౌవనమభ్యుదయం కంచిదర్ధశశిమౌలైః ॥24॥
సంశ్రితకాంచీదేశే సరసిజదౌర్భాగ్యజాగ్రదుత్తంసే ।
సంవిన్మయే విలీయే సారస్వతపురుషకారసామ్రాజ్యే ॥25॥
మోదితమధుకరవిశిఖం స్వాదిమసముదాయసారకోదండమ్ ।
ఆదృతకాంచీఖేలనమాదిమమారుణ్యభేదమాకలయే ॥26॥
ఉరరీకృతకాంచిపురీముపనిషదరవిందకుహరమధుధారామ్ ।
ఉన్నమ్రస్తనకలశీముత్సవలహరీముపాస్మహే శంభోః ॥27॥
ఏణశిశుదీర్ఘలోచనమేనఃపరిపంథి సంతతం భజతామ్ ।
ఏకామ్రనాథజీవితమేవంపదదూరమేకమవలంబే ॥28॥
స్మయమానముఖం కాంచీభయమానం కమపి దేవతాభేదమ్ ।
దయమానం వీక్ష్య ముహుర్వయమానందామృతాంబుధౌ మగ్నాః ॥29॥
కుతుకజుషి కాంచిదేశే కుముదతపోరాశిపాకశేఖరితే ।
కురుతే మనోవిహారం కులగిరిపరిబృఢకులైకమణిదీపే ॥30॥
వీక్షేమహి కాంచిపురే విపులస్తనకలశగరిమపరవశితమ్ ।
విద్రుమసహచరదేహం విభ్రమసమవాయసారసన్నాహమ్ ॥31॥
కురువిందగోత్రగాత్రం కూలచరం కమపి నౌమి కంపాయాః ।
కూలంకషకుచకుంభం కుసుమాయుధవీర్యసారసంరంభమ్ ॥32॥
కుడూమలితకుచకిశోరైః కుర్వాణైః కాంచిదేశసౌహార్దమ్ ।
కుంకుమశోణైర్నిచితం కుశలపథం శంభుసుకృతసంభారైః ॥33॥
అంకితకచేన కేనచిదంధంకరణౌషధేన కమలానామ్ ।
అంతఃపురేణ శంభోరలంక్రియా కాఽపి కల్ప్యతే కాంచ్యామ్ ॥34॥
ఊరీకరోమి సంతతమూష్మలఫాలేన లలితం పుంసా ।
ఉపకంపముచితఖేలనముర్వీధరవంశసంపదున్మేషమ్ ॥35॥
అంకురితస్తనకోరకమంకాలంకారమేకచూతపతేః ।
ఆలోకేమహి కోమలమాగమసంలాపసారయాథార్థ్యమ్ ॥36॥
పుంజితకరుణముదంచితశింజితమణికాంచి కిమపి కాంచిపురే ।
మంజరితమృదులహాసం పింజరతనురుచి పినాకిమూలధనమ్ ॥37॥
లోలహృదయోఽస్తి శంభోర్లోచనయుగలేన లేహ్యమానాయామ్ ।
లలితపరమశివాయాం లావణ్యామృతతరంగమాలాయామ్ ॥38॥
మధుకరసహచరచికురైర్మదనాగమసమయదీక్షితకటాక్షైః ।
మండితకంపాతీరైర్మంగలకందైర్మమాస్తు సారూప్యమ్ ॥39॥
వదనారవిందవక్షోవామాంకతటీవశంవదీభూతా ।
పూరుషత్రితయే త్రేధా పురంధ్రిరూపా త్వమేవ కామాక్షి ॥40॥
బాధాకరీం భవాబ్ధేరాధారాద్యంబుజేషు విచరంతీమ్ ।
ఆధారీకృతకాంచీ బోధామృతవీచిమేవ విమృశామః ॥41॥
కలయామ్యంతః శశధరకలయాఽంకితమౌలిమమలచిద్వలయామ్ ।
అలయామాగమపీఠీనిలయాం వలయాంకసుందరీమంబామ్ ॥42॥
శర్వాదిపరమసాధకగుర్వానీతాయ కామపీఠజుషే ।
సర్వాకృతయే శోణిమగర్వాయాస్మై సమర్ప్యతే హృదయమ్ ॥43॥
సమయా సాంధ్యమయూఖైః సమయా బుద్ధయా సదైవ శీలితయా ।
ఉమయా కాంచీరతయా న మయా లభ్యతే కిం ను తాదాత్మ్యమ్ ॥44॥
జంతోస్తవ పదపూజనసంతోషతరంగితస్య కామాక్షి ।
వంధో యది భవతి పునః సింధోరంభస్సు బంభ్రమీతి శిలా ॥45॥
కుండలి కుమారి కుటిలే చండి చరాచరసవిత్రి చాముండే ।
గుణిని గుహారిణి గుహ్యే గురుమూర్తే త్వాం నమామి కామాక్షి ॥46॥
అభిదాకృతిర్భిదాకృతిరచిదాకృతిరపి చిదాకృతిర్మాతః ।
అనహంతా త్వమహంతా భ్రమయసి కామాక్షి శాశ్వతీ విశ్వమ్ ॥47॥
శివ శివ పశ్యంతి సమం శ్రీకామాక్షీకటాక్షితాః పురుషాః ।
విపినం భవనమమిత్రం మిత్రం లోష్టం చ యువతిబింబోష్ఠమ్ ॥48॥
కామపరిపంథికామిని కామేశ్వరి కామపీఠమధ్యగతే ।
కామదుఘా భవ కమలే కామకలే కామకోటి కామాక్షి ॥49॥
మధ్యేహృదయం మధ్యేనిటిలం మధ్యేశిరోఽపి వాస్తవ్యామ్ ।
చండకరశక్రకార్ముకచంద్రసమాభాం నమామి కామాక్షీమ్ ॥50॥
అధికాంచి కేలిలోలైరఖిలాగమయంత్రతంత్రమయైః ।
అతిశీతం మమ మానసమసమశరద్రోహిజీవనోపాయైః ॥51॥
నందతి మమ హృది కాచన మందిరయంతీ నిరంతరం కాంచీమ్ ।
ఇందురవిమండలకుచా బిందువియన్నాదపరిణతా తరుణీ ॥52॥
శంపాలతాసవర్ణం సంపాదయితుం భవజ్వరచికిత్సామ్ ।
లింపామి మనసి కించన కంపాతటరోహి సిద్ధభైషజ్యమ్ ॥53॥
అనుమితకుచకాఠిన్యామధివక్షఃపీఠమంగజన్మరిపోః ।
ఆనందదాం భజే తామానంగబ్రహ్మతత్వబోధసిరామ్ ॥54॥
ఐక్షిషి పాశాంకుశధరహస్తాంతం విస్మయార్హవృత్తాంతమ్ ।
అధికాంచి నిగమవాచాం సిద్ధాంతం శూలపాణిశుద్ధాంతమ్ ॥55॥
ఆహితవిలాసభంగీమాబ్రహ్మస్తంబశిల్పకల్పనయా ।
ఆశ్రితకాంచీమతులామాద్యాం విస్ఫూర్తిమాద్రియే విద్యామ్ ॥56॥
మూకోఽపి జటిలదుర్గతిశోకోఽపి స్మరతి యః క్షణం భవతీమ్ ।
ఏకో భవతి స జంతుర్లోకోత్తరకీర్తిరేవ కామాక్షి ॥57॥
పంచదశవర్ణరూపం కంచన కాంచీవిహారధౌరేయమ్ ।
పంచశరీయం శంభోర్వంచనవైదగ్ధ్యమూలమవలంబే ॥58॥
పరిణతిమతీం చతుర్ధా పదవీం సుధియాం సమేత్య సౌషుమ్నీమ్ ।
పంచాశదర్ణకల్పితమదశిల్పాం త్వాం నమామి కామాక్షి ॥59॥
ఆదిక్షన్మమ గురురాడాదిక్షాంతాక్షరాత్మికాం విద్యామ్ ।
స్వాదిష్ఠచాపదండాం నేదిష్ఠామేవ కామపీఠగతామ్ ॥60॥
తుష్యామి హర్షితస్మరశాసనయా కాంచిపురకృతాసనయా ।
స్వాసనయా సకలజగద్భాసనయా కలితశంబరాసనయా ॥61॥
ప్రేమవతీ కంపాయాం స్థేమవతీ యతిమనస్సు భూమవతీ ।
సామవతీ నిత్యగిరా సోమవతీ శిరసి భాతి హైమవతీ ॥62॥
కౌతుకినా కంపాయాం కౌసుమచాపేన కీలితేనాంతః ।
కులదైవతేన మహతా కుడ్మలముద్రాం ధునోతు నఃప్రతిభా ॥63॥
యూనా కేనాపి మిలద్దేహా స్వాహాసహాయతిలకేన ।
సహకారమూలదేశే సంవిద్రూపా కుటుంబినీ రమతే ॥64॥
కుసుమశరగర్వసంపత్కోశగృహం భాతి కాంచిదేశగతమ్ ।
స్థాపితమస్మిన్కథమపి గోపితమంతర్మయా మనోరత్నమ్ ॥65॥
దగ్ధషడధ్వారణ్యం దరదలితకుసుంభసంభృతారుణ్యమ్ ।
కలయే నవతారుణ్యం కంపాతటసీమ్ని కిమపి కారుణ్యమ్ ॥66॥
అధికాంచి వర్ధమానామతులాం కరవాణి పారణామక్ష్ణోః ।
ఆనందపాకభేదామరుణిమపరిణామగర్వపల్లవితామ్ ॥67॥
బాణసృణిపాశకార్ముకపాణిమముం కమపి కామపీఠగతమ్ ।
ఏణధరకోణచూడం శోణిమపరిపాకభేదమాకలయే ॥68॥
కిం వా ఫలతి మమాన్యౌర్బింబాధరచుంబిమందహాసముఖీ ।
సంబాధకరీ తమసామంబా జాగర్తి మనసి కామాక్షీ ॥69॥
మంచే సదాశివమయే పరిశివమయలలితపౌష్పపర్యంకే ।
అధిచక్రమధ్యమాస్తే కామాక్షీ నామ కిమపి మమ భాగ్యమ్ ॥70॥
రక్ష్యోఽస్మి కామపీఠీలాసికయా ఘనకృపాంబురాశికయా ।
శ్రుతియువతికుంతలీమణిమాలికయా తుహినశైలబాలికయా ॥71॥
లీయే పురహరజాయే మాయే తవ తరుణపల్లవచ్ఛాయే ।
చరణే చంద్రాభరణే కాంచీశరణే నతార్తిసంహరణే ॥72॥
మూర్తిమతి ముక్తిబీజే మూర్ధ్ని స్తబకితచకోరసామ్రాజ్యే ।
మోదితకంపాకూలే ముహుర్ముహుర్మనసి ముముదిషాఽస్మాకమ్ ॥73॥
వేదమయీం నాదమయీం బిందుమయీం పరపదోద్యదిందుమయీమ్ ।
మంత్రమయీం తంత్రమయీం ప్రకృతిమయీం నౌమి విశ్వవికృతిమయీమ్ ॥74॥
పురమథనపుణ్యకోటీ పుంజితకవిలోకసూక్తిరసధాటీ ।
మనసి మమ కామకోటీ విహరతు కరుణావిపాకపరిపాటీ ॥75॥
కుటిలం చటులం పృథులం మృదులం కచనయనజఘనచరణేషు ।
అవలోకితమవలంబితమధికంపాతటమమేయమస్మాభిః ॥76॥
ప్రత్యఙ్ముఖ్యా దృష్టయా ప్రసాదదీపాంకురేణ కామాక్ష్యాః ।
పశ్యామి నిస్తులమహో పచేలిమం కమపి పరశివోల్లాసమ్ ॥77॥
విద్యే విధాతృవిషయే కాత్యాయని కాలి కామకోటికలే ।
భారతి భైరవి భద్రే శాకిని శాంభవి శివే స్తువే భవతీమ్ ॥78॥
మాలిని మహేశచాలిని కాంచీఖేలిని విపక్షకాలిని తే ।
శూలిని విద్రుమశాలిని సురజనపాలిని కపాలిని నమోఽస్తు ॥79॥
దేశిక ఇతి కిం శంకే తత్తాదృక్తవ ను తరుణిమోన్మేషః ।
కామాక్షి శూలపాణేః కామాగమసమయదీక్షాయామ్ ॥80॥
వేతండకుంభడంబరవైతండికకుచభరార్తమధ్యాయ ।
కుంకుమరుచే నమస్యాం శంకరనయనామృతాయ రచయామః ॥81॥
అధికాంచితమణికాంచనకాంచీమధికాంచి కాంచిదద్రాక్షమ్ ।
అవనతజనానుకంపామనుకంపాకూలమస్మదనుకూలామ్ ॥82॥
పరిచితకంపాతీరం పర్వతరాజన్యసుకృతసన్నాహమ్ ।
పరగురుకృపయా వీక్షే పరమశివోత్సంగమంగలాభరణమ్ ॥83॥
దగ్ధమదనస్య శంభోః ప్రథీయసీం బ్రహ్మచర్యవైదగ్ధీమ్ ।
తవ దేవి తరుణిమశ్రీచతురిమపాకో న చక్షమే మాతః ॥84॥
మదజలతమాలపత్రా వసనితపత్రా కరాదృతఖానిత్రా ।
విహరతి పులిందయోషా గుంజాభూషా ఫణీంద్రకృతవేషా ॥85॥
అంకే శుకినీ గీతే కౌతుకినీ పరిసరే చ గాయకినీ ।
జయసి సవిధేఽంబ భైరవమండలినీ శ్రవసి శంఖకున్డలినీ ॥86॥
ప్రణతజనతాపవర్గా కృతబహుసర్గా ససింహసంసర్గా ।
కామాక్షి ముదితభర్గా హతరిపువర్గా త్వమేవ సా దుర్గా ॥87॥
శ్రవణచలద్వేతండా సమరోద్దండా ధుతాసురశిఖండా ।
దేవి కలితాంత్రషండా ధృతనరముండా త్వమేవ చాముండా ॥88॥
ఉర్వీధరేంద్రకన్యే దర్వీభరితేన భక్తపూరేణ ।
గుర్వీమకించనార్తి ఖర్వీకురుషే త్వమేవ కామాక్షి ॥89॥
తాడితరిపుపరిపీడనభయహరణ నిపుణహలముసలా ।
క్రోడపతిభీషణముఖీ క్రీడసి జగతి త్వమేవ కామాక్షి ॥90॥
స్మరమథనవరణలోలా మన్మథహేలావిలాసమణిశాలా ।
కనకరుచిచౌర్యశీలా త్వమంబ బాలా కరాబ్జధృతమాలా ॥91॥
విమలపటీ కమలకుటీ పుస్తకరుద్రాక్షశస్తహస్తపుటీ ।
కామాక్షి పక్ష్మలాక్షీ కలితవిపంచీ విభాసి వైరించీ ॥92॥
కుంకుమరుచిపింగమసృక్పంకిలముండాలిమండితం మాతః ।
శ్రీకామాక్షి తదీయసంగమకలామందీభవత్కౌతుకః
జయతి తవ రూపధేయం జపపటపుస్తకవరాభయకరాబ్జమ్ ॥93॥
కనకమణికలితభూషాం కాలాయసకలహశీలకాంతికలామ్ ।
కామాక్షి శీలయే త్వాం కపాలశూలాభిరామకరకమలామ్ ॥94॥
లోహితిమపుంజమధ్యే మోహితభువనే ముదా నిరీక్షంతే ।
వదనం తవ కువయుగలం కాంచీసీమాం చ కేఽపి కామాక్షి ॥95॥
జలధిద్విగుణితహుతబహదిశాదినేశ్వరకలాశ్వినేయదలైః ।
నలినైర్మహేశి గచ్ఛసి సర్వోత్తరకరకమలదలమమలమ్ ॥96॥
సత్కృతదేశికచరణాః సబీజనిర్బీజయోగనిశ్రేణ్యా ।
అపవర్గసౌధవలభీమారోహంత్యంబ కేఽపి తవ కృపయా ॥97॥
అంతరపి బహిరపి త్వం జంతుతతేరంతకాంతకృదహంతే ।
చింతితసంతానవతాం సంతతమపి తంతనీషి మహిమానమ్ ॥98॥
కలమంజులవాగనుమితగలపంజరగతశుకగ్రహౌత్కంఠ్యాత్ ।
అంబ రదనాంబరం తే బింబఫలం శంబరారిణా న్యస్తమ్ ॥99॥
జయ జయ జగదంబ శివే జయ జయ కామాక్షి జయ జయాద్రిసుతే ।
జయ జయ మహేశదయితే జయ జయ చిద్గగనకౌముదీధారే ॥100॥
ఆర్యాశతకం భక్త్యా పఠతామార్యాకటాక్షేణ ।
నిస్సరతి వదనకమలాద్వాణీ పీయూషధోరణీ దివ్యా ॥101॥
॥ ఇతి ఆర్యాశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
Dathatreya
Dathatreya
మూలాధారే వారిజపత్రే చతురస్రం
వం శం షం సం వర్ణవిశాలైః సువిశాలైః |
రక్తం వర్ణం శ్రీగణనాథం భగవంతం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 1 ||
స్వాధిష్ఠానే షడ్దళపత్రే తనులింగే
బాలాం తావద్వర్ణవిశాలైః సువిశాలైః |
పీతం వర్ణం వాక్పతిరూపం ద్రుహిణం తం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 2 ||
నాభౌపద్మే పత్రదశాబ్దే డ ఫ వర్ణే
లక్ష్మీకాంతం గరుడారూఢం నరవీరం |
నీలం వర్ణం నిర్గుణరూపం నిగమాంతం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 3 ||
హృత్పద్మాంతే ద్వాదశపత్రే క ఠ వర్ణే
సాంబం శైవం హంసవిశేషం శమయంతం |
సర్గస్థిత్యంతం కుర్వంతం శివశక్తిం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 4 ||
కంఠస్థానే చక్రవిశుద్ధే కమలాంతే
చంద్రాకారే షోడశపత్రే స్వరవర్ణే |
మాయాధీశం బీజశివం తం నిజరూపం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 5 ||
ఆజ్ఞాచక్రే భృకుటిస్థానే ద్విదలాంతే
హం క్షం బీజం జ్ఞానసముద్రం గురుమూర్తిం |
విద్యుద్వర్ణం జ్ఞానమయం తం నిటిలాక్షం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 6 ||
మూర్ధ్నిస్థానే వారిజపత్రే శశిబీజే
శుభ్రం వర్ణం పద్మసహస్రం సువిశాలం |
హం బీజాఖ్యం వర్ణసహస్రం తురీయాంతం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 7 ||
బ్రహ్మానందం బ్రహ్మముకుందం భగవంతం
బ్రహ్మజ్ఞానం సత్యమనంతం భవరూపం |
పూర్ణం చిద్ఘనపంచమఖండం శివరూపం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 8 ||
శాంతాకారం శేషశయానం సురవంద్యం
కాంతానాథం కోమలగాత్రం కమలాక్షం |
చింతారత్నం చిద్ఘనపూర్ణం ద్విజరాజం
దత్తాత్రేయం శ్రీగురుమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి || 9 ||
ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యవిరచితం అజపాజపస్తోత్రం నామ శ్రీ దత్తాత్రేయ అష్టచక్రబీజ స్తోత్రం |
Dathatreya
శ్రీపాదః పాతు మే పాదౌ ఊరూ సిద్ధాసనస్థితః |
పాయాద్దిగంబరో గుహ్యం నృహరిః పాతు మే కటిం || 1 ||
నాభిం పాతు జగత్స్రష్టోదరం పాతు దలోదరః |
కృపాళుః పాతు హృదయం షడ్భుజః పాతు మే భుజౌ || 2 ||
స్రక్కుండీ శూలడమరుశంఖచక్రధరః కరాన్ |
పాతు కంఠం కంబుకంఠః సుముఖః పాతు మే ముఖం || 3 ||
జిహ్వాం మే వేదవాక్పాతు నేత్రం మే పాతు దివ్యదృక్ |
నాసికాం పాతు గంధాత్మా పాతు పుణ్యశ్రవాః శ్రుతీ || 4 ||
లలాటం పాతు హంసాత్మా శిరః పాతు జటాధరః |
కర్మేంద్రియాణి పాత్వీశః పాతు జ్ఞానేంద్రియాణ్యజః || 5 ||
సర్వాంతరోంతఃకరణం ప్రాణాన్మే పాతు యోగిరాట్ |
ఉపరిష్టాదధస్తాచ్చ పృష్ఠతః పార్శ్వతోఽగ్రతః || 6 ||
అంతర్బహిశ్చ మాం నిత్యం నానారూపధరోఽవతు |
వర్జితం కవచేనాన్యాత్ స్థానం మే దివ్యదర్శనః || 7 ||
రాజతః శత్రుతో హింసాత్ దుష్ప్రయోగాదితో మతః |
ఆధివ్యాధిభయార్తిభ్యో దత్తాత్రేయః సదాఽవతు || 8 ||
ధనధాన్యగృహక్షేత్రస్త్రీపుత్రపశుకింకరాన్ |
జ్ఞాతీంశ్చ పాతు మే నిత్యమనసూయానందవర్ధనః || 9 ||
బాలోన్మత్త పిశాచాభో ద్యునిట్ సంధిషు పాతు మాం |
భూతభౌతికమృత్యుభ్యో హరిః పాతు దిగంబరః || 10 ||
య ఏతద్దత్తకవచం సన్నహ్యాత్ భక్తిభావితః |
సర్వానర్థవినిర్ముక్తో గ్రహపీడావివర్జితః || 11 ||
భూతప్రేతపిశాచాద్యైః దేవైరప్యపరాజితః |
భుక్త్వాత్ర దివ్యాన్ భోగాన్ సః దేహాఽంతే తత్పదం వ్రజేత్ || 12 ||
ఇతి శ్రీవాసుదేవానందసరస్వతీ విరచితం శ్రీ దత్తాత్రేయ కవచం |
Dathatreya
వరదః కార్తవీర్యాదిరాజరాజ్యప్రదోఽనఘః |
విశ్వశ్లాఘ్యోఽమితాచారో దత్తాత్రేయో మునీశ్వరః || 1 ||
పరాశక్తిపదాశ్లిష్టో యోగానందః సదోన్మదః |
సమస్తవైరితేజోహృత్ పరమామృతసాగరః || 2 ||
అనసూయాగర్భరత్నం భోగమోక్షసుఖప్రదః |
నామాన్యేతాని దేవస్య చతుర్దశ జగద్గురోః |
హరేః దత్తాభిధానస్య జప్తవ్యాని దినే దినే || 3 ||
ఇతి శ్రీ దత్తాత్రేయ చతుర్దశనామ స్తోత్రం |
Dathatreya
దత్తాత్రేయం ప్రియదైవతం సర్వాత్మకం విశ్వంభరం |
కరుణార్ణవం విపదాహరం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 1 ||
బాలరూపం హాస్యవదనం శంఖచక్రయుతం ప్రభుం |
ధేనుసహితం త్రిశూలపాణిం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 2 ||
షడ్భుజం స్తవనప్రియం త్రిగుణాత్మకం భవతారకం |
శివకారకం సురవందితం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 3 ||
ప్రణవగాయనతోషితం ప్రణవపద్మైః పూజితం |
ప్రణవాత్మకం పరమేశ్వరం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 4 ||
కోటిభాస్కరసదృశం తేజస్వినం తేజోమయం |
సద్గురుం గురూణాం గురుం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 5 ||
విశ్వనాటకచాలకం జ్ఞానగంయం నిర్గుణం |
భక్తకారణసంభూతం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 6 ||
బాలయోగిధ్యానమగ్నం త్రివిధతాపనివారకం |
దీననాథం సిద్ధిదం చిన్మయం ప్రణమాంయహం || 7 ||
జనకజననీబంధుసుహృదాః ఆప్తసర్వాస్త్వం మమ |
ఏహి ఏహి స్మర్తృగామిన్ చిన్మయ ప్రకటీ భవ || 8 ||
ఇతి శ్రీ దత్తాత్రేయ చిన్మయాష్టకం ||